Депортацияның салдары және Қазақстан жерінде қалыптасқан диаспоралар

Қазақстан құғындалған халықтарды қоныстандыру объектісі ретінде
Неліктен дәл Қазақстан олардың басым көпшілігінің қоңыстану объектісі болды?

Мазмұңы
Себептері, әдісі және мінезі
Саңдық динамикасы, орналасу географиясы
Күнделікті өмірі
Құқықтық статусы
Реабилитация
Қазақстан жерінде қалыптасқан диаспоралар
Ұлттық бірігейлік

Дефиниция
Депортация латынша deportatio — «қуғындау», «көшіру» деген мағынаны білдіреді. Халықтар депортациясын
белгілі бір ұлт өкілдерінің белгілі бір іс-әрекеттеріне
байланысты елден қуылуы. Ал шетел тіліне енген сөздер сөздігінде «депортация» — қылмыстық және әкімшілік жаза ретінде мемлекеттен қуылу, көшіру, жер аудару деп көрсетілген

Тарихы
Термин 18-19 ғасырларда Франция қылмыстық заңнамасында жер аударудың ерекше түрін атауда қолданылған. Алғаш рет Гвианада саяси сенімсіз адамдарға қолданылып, 1791 жылы күдіктілерге арналған заңға тіркелді
Ұлыбритания губернаторы Charles Lawrence 1755-1763 жж. - (10 000 адам)
КСРОда И.В.Сталин 1937-1956 жж. - ( 3 млн. аса адам)

Бұқаралық депортация

Депортация себептері
Экономикалық
Саяси
И.В.Сталин (1878 – 1953)

Депортацияға ұшыраған жалпы халық саны 3 млн. Оңтүстік Сібір; Орта Азия, Қазақстан7
Сонын ішінде Қазақстанға 1/3 бөлігі - 815 319 -1 млн 200 мың адам:
- 16 жасқа дейінгі балалар саны- 394,048 (48%);
- Әйелдер- 259 050 (32%);
- Ер адамдар- 162 221 (20%)
Л.Берия (1899 – 1953)

әдісі

Диаспора (гр. διασπορά - шашыраңқы) - әлеуметтік - шашыраңқы) - әлеуметтік ғылымдарда ұлттық ата-жұрты болып табылатын елден тысқары өмір сүретін халықтың бір бөлігі. Диаспора ұлттық шығарып жіберу, геноцид қаупі және т.б. факторлар әсерімен пайда болады.[1]

Тау кен ісі – Еңбек Армиясы

Карта

Ethnicities deported
1. Кулактар – 135 308
2 Кабардино-балкарлар– 20 288
3. Kaлмыки – 2 541
4. Kарашайлар – 40 767
5. Крым татарлары– 4 224
6. Немістер – 243 722
7. Молдавия және Прибалтика елдеринен– 8 064
8. Шешен-ингуштер – 360 405

Арнайы лагерлердегі күнделікті өмірі

Қазақстанға халықтарды жер аудару республика халқының ұлттық құрылымын қалыптастыруда аса маңызды рөл атқарды