Ниаль къартбитамнынъ омюри – тарихымызнынъ бир къысмы

«Аиле дегерликлери» ярышында мен эвельден къалма бир къач несненинъ такъдирини
ве олар бизге кимлерден къалгъаныны ифаде этмеге истейим.

2. Бакъыр «каравана»
/«каравана» – «медная посуда
для замешивания теста»/
3. Джезден ясалгъан абдест легенчиги
/«джез» - «латунь»/
4. Бакъыр тенекеден ясалгъан балабан тёгерек чамашыр легени.
Бу чамашыр легенининъ тюбю тешильгенинден себеп,
онынъ тюбюне дигер тенекеден ямав къоюлгъан эди.
1. Къаве чеккен дегирменджик
О, бизге учь нефер къартбиталарымыздан къалма. Бу къартбиталарымнынъ адлары:
Афизе, Эмшире ве Ниальдир.

5-6.Марама ве къушакъ
4.Къуран

Бу шейлернинъ такъдири халкъымызнынъ такъдири киби пек аджыныкълы олып, нидже-нидже ерлерни доланып, чокъ йыллардан сонъ кене де азиз юртумыз - Къырымгъа къайтып кельдилер.
Пек яхшы сакъланылмагъан олсалар да, барлар.
Бу шейлерни биз бугуньде-бугунь ишлетмеймиз:
олар къартбитам Ниальнинъ ярыкъ ве темиз ханесининъ тёрюнде – кошеде туралар.
Олар – аилемизнинъ тарихы, абиделери, хатыра шаатлары…
Демек, аиле дегерликлери.

Ниаль Мемет къызы Хайрединова – къырымтатар эдебиятынынъ белли классиги –
Мемет Нузетнинъ къызыдыр.
Ниаль къарбитамнынъ къорантасы эвельде аллы-такъатлы къоранталардан олгъанлар. Сюргюнлик фаджиасына огърагъанда, эвлери, мал-мулькю ве эв эшьялары кимлергедир бес-бедава мал олгъан. Мен бу малюматларны Ниаль къартбитамдан алдым.

Къартбитамнынъ такъдири пек аджыныкълы олгъан:
- 1933 с. Янджу коюнде Мерзие ханым ве Мемет Нузетнинъ къорантасында догъды.
- Эрте бабасындан оксюз къала.
- Еди яшына кельген Ниаль энди мектепке бараджакъта дженк башлана.
- Сюргюнлик йыллары Орал дагъларында кечти.
- Анасы ачлыкъ ве хасталыкътан вефат этти.

- 1947с. Балалар эвинде 14 яшында экенде 1-джи сыныфкъа барып башлай.
Окъувгъа пек авеслене.
«Оксюз ольмей, орьселене»
Дей аталар сёзю.
Мен де бунъа эмин олам
Хатырлап озюм.
/Ниаль битамнынъ иджадий дефтеринден/
- 1950 с. Исмаил дайысы Ташкент виляети Кибрай къасабасына чагъырып ала. Окъувыны девам эте. Тек «аля» ишаретлеринен окъумагъа тырыша.
Эвли-баркълы, балалы – чагъалы ола…
Лякин онынъ арзусы –
Къырымгъа къайтув эди. Ве о, бу арзусына етти.

Кельди баарь ана юртума.
Чёль, чаирлар кийди ешиль урбасын.
«Мында къайтып къырымтатар келе»-
Деп, ич бир кимсе къоркъмасын…
/«Мен юртума къайттым»/
Къырымда Ниаль къартбитам
бойле китаплар язды:
«Такъдирим»
«Бабачыгъымны хатырлап…»
«Ильк бильгилер»