‫مفهوم درد وتسکین درد‬

مفهوم درد وتسکین درد

درد یک نشانه درونی است که فقط بیمار می تواند شرح دهد و یک تجربه منحصر بفرد است.
درد نوعی مکانیسم حفاظتی است که ما را از وجود جراحات یا آسیب احتمالی بدن آگاه می سازد .
محرک ایجاد درد می تواند ماهیت فیزیکی یا روانی داشته باشد.
درد باعث تحلیل انرژی فرد می شود و بر ارتباطات فردی و تعاملات اجتماعی و مفهوم وی از زندگی تاثیر می گذارد.
بهترین تعریف درد ، تعریفی است که مارگو مک کافری (1979) کرده است ، او می گوید :« درد آن چیزی است که شخص تجربه کننده ی آن می گوید و زمانی وجود دارد که او معتقد به بودن آن است.»
درد

Free Powerpoint Templates
درد، مکانیسم فیزیولوژیک و محافظتی است در مقابل محرکهای مضر می باشد.
مثال:
اجتناب فرد مبتلا به پیچ خوردگی مچ پا از قرار دادن وزن خود روی پاها

درد در 4 مرحله قابل بررسی است :
تبدیل Transduction
انتقال Transmission
درک Perception
تعدیل Modulation
فیزیولوژی درد

فیبرهای میلین دارنوع A-دلتا

مواد موثر بر انتقال محرک عصبی مانند:
هیستامین-برادی کینین- استیل کولین و ماده P
انتقال و درک حس درد را افزایش میدهند.
تعدیل کننده های عصبی مانند:
آندروفین ها و آنکفالین ها
انتقال و درک حس درد را کاهش میدهند.
تنظیم کننده های عصبی

نظریه کنترل دریچه ایی درد
یک مکانیسم دریچه ایی که محل آن در سلول های ژلاتینی شاخ خلفی نخاع است ورود تکانه های درد به مسیرهای عصبی را کنترل می کند
این تئوری در ارتباط با انتقال محرک و رابطه بین درد و احساسات است.
اگر درد خیلی شدید باشد، دریچه بسته می شود و اگر درد شدید نباشد، دریچه باز مانده و درد بالا می رود.
عواملی از قبیل توجه، تفکر، دقت و احساسات منجر به کاهش یا افزایش پیام های مربوط به درد، و باز شدن یا بسته شدن دریچه می شود.

انواع درد
از لحاظ مدت دوام: درد حاد و مزمن
از نظر کیفیت: درد تیز-مبهم- منتشر- انتقالی(ارجاعی)، سطحی، عمیق
از نظر شدت: خفیف- متوسط -شدید
از نظر دوره: مداوم – متناوب- گذرا
از نظر پاتولوژی: ناشی از 1)آسیب بافتی: درد سوماتیک یا اسکلتی عضلانی پوستی، درد احشایی( درون قفسه سینه و شکم)
2) دردهای عصبی: ناشی از آسیب به اعصاب محیطی (پلی نوروپاتی یا مونونوروپاتی) یا عملکرد غیر طبیعی اعصاب محیطی یا سیستم عصبی مرکزی (درد مرکزی)
با منشا روانی
درد ناشناخته(ایدیوپاتیک): مانند سندرم درد ناحیه ای پیچیده

Phantom Pain
درد خیالی در عضو از دست داده شده اين دردها احساس می شود
دارای 4 خصوصیت:
-تا مدت ها پس از التیام قسمت قطع شده و جود دارد
-در اثر تحریکات سایر نقاط بدن ایجاد می شود
-امکان بروز در افرادی که قبل از قطع عضو درد شدید داشته اند بیشتر است
-ممکن است به صورت واقعی بروز نماید

واکنش به درد
واکنش رفتاری مانند گریه کردن ، دور شدن از محرک ، دهن کجی
پاسخ های فیزیولوژیک
درد با شدت کم تا متوسط :تحریک سمپاتیک
(بالا رفتن فشار خون ، نبض ، تنفس، تعریق زیاد و رنگ پریدگی، اتساع مردمک و مجاری برونشی ، سفتی عضلات اسکلتی و کاهش حرکات معده ، تحریک پذیری و بی قراری) .
درد با شدت زیاد و مداوم : تحریک سیستم پاراسمپاتیک
(رنگ پریدگی ، کاهش فشار خون ، ضربان قلب ، سفتی عضلانی ، تهوع و استفراغ ، کاهش قدرت دفاعی بدن ، خستگی و ضعف ).

عوامل مؤثر بر درد
متغیر های فیزیولوژیک:
سن:اطفال و سالمندان
جنس: آستانه درد در مردان بالاتر است
زنان بیشتراز درد مفاصل و سردرد میگرنی شکایت می کنند و مردان از درد قلبی، سردرد و درد کمر شاکی اند.
خستگی
ژنتیک
عملکرد عصبی: هر عاملی که بر دریافت
اطلاعات مربوط به درد تاثیرگذار باشد بر
درک فرد از درد موثر است.

عوامل مؤثر بر درد
متغیر های روانی- اجتماعی :
توجه به درد
تجارب قبلی: تجارب مثبت و منفی
حمایت خانواده و جامعه
اضطراب
روش تطابق با درد

عوامل فرهنگی
معنای درد
قومیت

فرایند پرستاری
بررسی
تشخیص
برنامه ریزی
مداخله
ارزشیابی

روش های بررسی و شناخت درد
داده های ذهنی: کیفیت درد(مبهم، سوزشی و..)-محل درد-شدت درد-طول مدت درد- الگوی درد(عوامل ایجاد کننده-راههای تسکین درد)، نشانه های همراه
داده های عینی: ابروهای گره کرده-عضلات منقبض صورت و.....
اندازه گیری شدت درد
پرسشنامه درد مک گیل-مقیاس توصیفی ساده-مقیاس توصیف کننده کلامی –مقیاس دیداری قابل مقایسه-مقیاس رنگی درد استوارت- و.......

8
مقیاس توصیفی- دیداری درد

روشهای تسکین درد
روشهای غیر دارویی تسکین درد
روشهای دارویی تسکین درد

تحریک پوستی
(ماساژ؛کیف آب گرم، کیف یخ،لمس درمانی(
باعث ترشح آندروفین ها می گردد
-هیپنوتیزم:قوه قضاوت و تحلیل فرد تضعیف میشود.
-آرامسازی عضلانی (تن آرامی)
انحراف فکر
-موسیقی درمانی
دارو نما Placebo و .....
دربیماران سرطانی:شیمی درمانی، رادیوتراپی،هورمون تراپی،جراحی تسکینی
روشهای غیر دارویی تسکین درد

روشهای دارویی تسکین درد
مهمترین و متداولترین روش تسکین درد مسکن یا ضد درد
ویژگی های یک ضد درد ایده آل
- شروع اثر سریع
- مدت اثر طولانی
- موثر بر تمام گروه های سنی
- قابل استفاده از راه دهان و تزریق
- اعتیاد کم
- عوارض کم
- ارزان

انواع ضد درد ها
دارو های ضد التهاب غیر استروئیدی (غیر مخدر)
داروهای مخدر
داروهای کمکی
(مانند آرامش بخش ها،ضد اضطراب ها و شل کننده عضلات)

دارو های ضد التهاب غیر استروئیدی
کاربرد: جهت درد های خفیف تا متوسط
مکانیسم: مهار ساخته شدن پروستا گلاندین ها
مانند: استامینوفن

داروهای مخدر
کاربرد: جهت درد های شدید
مکانیسم: اتصال به گیرنده مخدر در مغز و تغییر درک و واکنش به درد
مانند: مورفین (از مشتقات تریاک)
افزایش آستانه تحمل درد و کاهش اضطراب و ترس خواب آور

تسکین درد روشهای تهاجمی
بی حسی های موضعی
جلوگیری از فعالیت عصب :
عبارت است از تزریق یک داروی بی‌حسی موضعی داخل نخاع تا با غیر فعال کردن عصب‌ها درد شدید بیمار مهار شود.
بی حسی های طولانی مدت
باتزریق مواد بلوکه کننده عصب
استفاده از تکنیک های جراحی اعصاب