Қысыммен жұмыс жасайтын сауытты қауіпсіз пайдалану

ДӘРІС ЖОСПАРЫ:
1. Қысыммен жұмыс істейтін қондырғылар мен ыдыстарды пайдалануда сақталатын еңбек қауіпсіздігі.
2. Қысыммен жұмыс істейтін қондырғылар мен ыдыстардың классификациясы.
3. Қысым астындағы ыдыстар мен қондырғылардың апатқа және жарылысқа ұшырау себептері және салдары.

Қысыммен жұмыс істейтін қондырғылар мен ыдыстарды пайдалануда сақталатын еңбек қауіпсіздігі
ҚР Мемлекеттік қалалық техникалық қадағалау органының «Қысыммен жұмыс істейтін сауыттар орнату және қауіпсіз пайдалану ережелерімен», артық қысыммен істейтін сауыттарды (цистерналар, бөшкелер, балондар) орнату, дайындау, қайта құру, жөндеу, жинау және пайдалануды жобалау талаптары тағайындалған.

Қысыммен жұмыс істейтін қондырғылар мен ыдыстардың классификациясы.
Қысыммен жұмыс істейтін жүйелерге қойылатын басты талап – тұмшалылығы (герметичность)

Газго́льдер (англ. gas-holder) — сығылған, табиғи газдарды сақтайтын үлкен резервуар

Қысым астында жұмыс жасайтын
ыдыстардың қауіпсіздік амалдары
Қорғаныстық-тығын клапандары,
мембраналар
Қорғаныстық ажыратқыш қондырғылар
(предохранительдер)
Сұйық деңгейін
көрсеткіштер
Температураны өлшегіш
аспаптар
Қысымды өлшегіш
аспаптар
Қорғаныс немесе тиекті-реттеу арматурасы

Қысым астындағы қондырғылар, оларды қолдануға жібермес бұрын ҚР мемлекеттік тіркеу ұйымдарында тіркелуі керек.
Ыдыстарды тіркеу иесімен бірге келесідей құжаттар болған жағдайда жазбаша түрде жүргізіледі:
1. Бекітілген формадаға ыдыс паспорты
2. Орнатылуы бойынша сапалық куәлігі
3. Ыдысты қосу схемалары
Осы құжаттар түгел болған жағдайда ҚР тех қадағалау ұйымдары 3-4 күндік жұмыс күнінде тіркей алады.
Ыдыстарды тіркеу (регистрация)
Өндірістік еңбек қауіпсіздігі

Паспорт сосуда
(кислородный баллон)
1. Вентиль
2. Уплотнитель
3. Свеженарезанная резьба горловины, без раковин и темных вкраплений в металле
4.Товарный знак завода-изготовителя, номер баллона
5. Дата (месяц, год) изготовления и год
Следующего освидетельствования
7. Вместимость баллона, л; Масса баллона, кг;
Клеймо ОТК завода – изготовителя круглой
Формы диаметром 10 мм
Өндірістік еңбек қауіпсіздігі

.

.

Өрттен қорғану ережелері температурасы 115º С жоғары судың қысымымен жұмыс істейтін, немесе қайнау температурасынан артық температурасы бар басқа сұйықтар кұйылған сауыттарға;
будың немесе газдың 0,07 МПа қысымында жұмыс істейтін сауыттарға;
қысымдары 0,07 МПа –дан жоғары сығылған, сұйықталған және ерітілген газдарды тасымалдауға және сақтауға арналған балондарға, цистерналарға және бөшкелерде қатаң сақталу керек.
Төмендеу қысыммен жұмыс істейтін және аздау қауіптілігі бар сауыттарды құрау, жөндеу және пайдалану талаптары завод нұсқаулықтарымен анықталады.
Сауытардың конструкциясы есептелген жұмыс істеу мерзімі бойынша беріктікті, пайдалану ұзақтығы мен қауіпсіздігін қамтамасыз ету керек және техникалық куәләндіруді, тазалауды, жууды, толық босатуды, үрлеуді, жөндеуді, метал мен қоспаларды пайдаланудың бақылауын өткізуге мүмкіндік қарастырылуы керек.

Сауыттарды қауіпсіз пайдалану және жұмысын басқару үшін, олар келесі бұйымдармен қамтамасыз етіледі, олар:
қорғаныс немесе тиекті-реттеу арматурасы,
қысымды және температураны өлшейтін аспаптар,
сақтық құрылғылар,
сұйықтың деңгейін көрсеткіштер.
Барлық сауыттарда, оларды ашу алдында қысымның жоқтығын бақылауды қамтамасыз ететін вентиль, кран немесе басқадай құрылғылар қарастырылады.
Жарылғыш, өртенгіш заттарға, 1 және 2-классты қауіптілігі бар заттарға арналған сауыттар, насоспен немесе компрессормен жалғану жолында, сауыттағы қысым әсерінен автоматты жабылатын қайтару клапанымен жабдықталу керек.

Цистерналар мен бөшкелерді тек қана соларды тасуға және сақтауға арналған газдармен толтыру керек. Жауапты қызметкер цистернаны немесе бөшкені ұқыпты түрде тексеріп қортындысын журналға жазады.
Темір жол цистерналарының жоғарғы жағында диаметрі 450 мм-ден кем емес люк және цистернаның екі жағында, люктың қасында темір саты болу керек. Цистерналарда сұықты құйатын және төгетін сифонды құбырғысы бар вентильдер болу керек.

Баллондарды тасымалдау
Баллондар көлденеңінен машина бортының деңгейіне дейін 3 қатар етіп орналастырылуы керек;
Баллондар бір қатарға көлденең орналастырылады, машинаның оң жағына бұрандаларын бір жаққа қаратылып орналастыру түрі;
Ағаш кесінділерінен жасалған баллондар арналған ойық;
2. Ұяшықтарды қаптау: войлок- киіз, резина немесе басқа да жұмсақ материалдар
3. Колпактары шегіне жеткенше бұралып, штуцеры өшіріліп тұруы керек.
4. Жіп немесе резина кольцо, оның қалыңдығы 25мм болу керек (әрбір баллонға екі кольцо)
Өндірістік еңбек қауіпсіздігі

Арнайы контейнерлерде
Баллондар тік қалыпта тасымалдануы қажет.
Әртүрлі газдарды, сондай ақ, бос баллондарды бірге тасымалдауға БОЛМАЙДЫ!
Өндірістік еңбек қауіпсіздігі

Баллондарды сақтау
Ашық жерде
Баллондар күннен және жауын-шашыннан қорғаныста болуы керек (баллон корпусының максимальді температурасы +45 градусов С)
Баллондарды көлденеңінен ағаш рамкаларда немесе стелаждарда сақтайды
Вентилдері бір бағытта қаратылып, штабелдердің биіктігі 1,5 м болу керек.
Өндірістік еңбек қауіпсіздігі

Баллондарды тігінен сақтауда олардың арнайы уяшықтары, торлары,немесе құлап кетуден сақтайтын барьерлары болуы керек.
Штуцерлердегі колпактары мен заглушкалары (тығындары) оралуы керек.
Өндірістік еңбек қауіпсіздігі

Қоймаларда
Оттегімен бірге бір бөлмеде ацетиленді немесе басқа
да жанатын газдарды бірге сақтауға болмайды
Толтырылған немесе бос (порожние) баллондарды, сәйкесінше кестелермен белгілей отырып бөлек сақтайды.
Баллондарды шатырда немесе жертөледе сақтауға болмайды.
Баллондарды сақтайтын жерде тез жанатын немесе жанатын заттарды орналастыруға болмайды
Баллондардың электр өткізгіштерімен жанасуын болдырмауды қамтамасыз етіңіз.
Өндірістік еңбек қауіпсіздігі

Баллондарды артуда не түсіруде болмайтын жағдайлар:
Бір қана кісінің жұмыс жасауы (екі кісіден кем болмауы керек);
Баллонның бұрандасынан төмен қарай ұстап беруге не ұстап тұруға;
Баллондарды тастауға, бір-біріне соғуға;
Өндірістік еңбек қауіпсіздігі

Баллондарды колпаксыз немесе тығынсыз (заглушек) артып немесе түсіруге.
Майланған киімдермен, жеңінде майдың ізі бар киімдермен жұмыс жасауға;
Өндірістік еңбек қауіпсіздігі
Баллондарды артуда не түсіруде болмайтын жағдайлар:

Жұмыс орнына баллондарды жеткізу
Дұрысы:
Арнайы резиналық ходы бар рессоралы тележкалармен тасымалдауға рұқсат етіледі;
Оттегі және ацетилен баллондарын бірге тасымалдауға болады.
1- хомут
Носилкамен алып бару
1- хомуты
Аяқтың көмегімен еңкейтіп көмкере көтеру арқылы
Кантование на башмаке в наклонном положении
Өндірістік еңбек қауіпсіздігі

дұрыс емес:
Баллондарды жерге
домалата апару;
Баллондарды қолмен не иыққа салып апару.
Өндірістік еңбек қауіпсіздігі
Жұмыс орнына баллондарды жеткізу

Установка в рабочее состояние
Установленные баллоны должны быть защищены от действия солнечных лучей, открытого огня и теплоизлучающих поверхностей (от источников тепла с открытым огнем не ближе 5 м, от нагревательных приборов и защитных экранов не ближе 1 метра)
Баллоны устанавливаются вертикально и закрепляются цепью или хомутом. Кислородный баллон допускается укладывать наклонно - так, чтобы вентиль располагался выше башмака
Өндірістік еңбек қауіпсіздігі

Безопасная эксплуатация
Работая с баллонами, закрывая и открывая вентили, работники должны находиться сбоку от баллона.
Не открывать вентиль резко! Струя газа наэлектризовывает горловину баллона и редуктор, что может вызвать воспламенение или взрыв.
1. Немедленно перекройте вентиль
2. Выпустите газ из редуктора
Замерзший вентиль или редуктор отогревать только горячей водой или паром.
Использовать открытый огонь запрещается!
Өндірістік еңбек қауіпсіздігі

Безопасная эксплуатация
Не реже 1 раза в квартал проверяйте предохранительный клапан принудительным открыванием (подъемом давления до его срабатывания).
Проверяйте возможные места утечки газа мыльной эмульсией
Помещения, где производятся работы с применением баллонов, заполненных взрывоопасными газами, должны непрерывно проветриваться.
Өндірістік еңбек қауіпсіздігі

Уровни наполнения
Аммиак
Бутан
Бутилен, изобутилен
Окись этилена
Пропан
Пропилен
Сероводород, фосген, хлор
Углекислота
Фреон-11
Фреон-12
Фреон-13
Фреон-22
Этилен
Хлористый метил, хлористый этил
Наименование газа
Масса газа
на 1л вместимости баллона,
кг, не более
0,570
0,488
0,526
0,716
0,425
0,445
1,250
0,720
1,200
1,100
0,600
1,800
0,800
0,286
Вместимость баллона, приходящегося на 1кг газа, л, не менее
1,76
2,05
1,90
1,40
2,35
2,25
0,80
1,34
0,83
0,90
1,67
1,00
1,25
3,50
Өндірістік еңбек қауіпсіздігі

Выработка газа
При работе с баллонами газ не должен использоваться до конца
В баллоне со сжатым газом должно оставаться остаточное давление - не менее 0,05 МПа (0,5 кгс/м2)
Это позволяет:
- определить какой газ находился в баллоне
- проверить герметичность баллона и его арматуры
- гарантировать не проникновение в баллон другого газа или
жидкости
Өндірістік еңбек қауіпсіздігі

Опознавательная окраска
Өндірістік еңбек қауіпсіздігі

Опознавательная окраска
Өндірістік еңбек қауіпсіздігі

Уровни наполнения
Наполнение цистерн и бочек сжиженными газами должно соответствовать нормам
Потребитель, опорожняя цистерны, бочки, обязан оставлять в них избыточное давление газа не менее 0,05 МПа (0,5 кгс/см2)
Азот
Аммиак
Бутан
Бутилен
Пропан
Пропилен
Фосген, хлор
Кислород
0,770
0,570
0,488
0,526
0,425
0,445
1,250
1,080
1,30
1,76
2,05
1,90
2,35
2,25
0,80
0,926
Өндірістік еңбек қауіпсіздігі

Опознавательная окраска
Надписи и отличительные полосы на цистернах и бочках для сжиженных газов
Өндірістік еңбек қауіпсіздігі

НАДПИСИ И ОКРАСКА, НАНОСИМЫЕ НА БАЛЛОНЫ

Цистерна мен бөшкені сұйықталған газбен толтыру нормалары.