‫معرفی استان کردستان‬ ‫پتانسیل و چالش های استان‬ ‫وضعیت بافت های ناکارآمد شهری

گزارش عملکرد ستاد بازآفرینی محدوده ها و محلات هدف
برنامه های احیاء، بهسازی و نوسازی شهری استان کردستان
تاریخ ارائه گزارش استان در ستاد ملی بازآفرینی شهری: 04/15 /1395

محرومیت زدایی عقیده و راه و رسم زندگی ماست.
«کردستان سرزمین فداکاریهای بزرگ است؛ سرزمین هنر و فرهنگ است؛»
عدالت به تنهایی بدون پیشرفت به معنای تقسیم عادلانه فقر است،.

معرفی استان کردستان
پتانسیل و چالش های استان
وضعیت بافت های ناکارآمد شهری
اقدامات و فعالیت های مصوب و جاری
مسائل و مشکلات موجود
جمع بندی و پیشنهادات
1
2
3
4
5
6

توان و چالش های استان

بافت های ناکارآمد شهری

شهر سنندج
ننله:58 هکتار
6800 نفر
نایسر:342 هکتار
70000نفر
حسن آباد:175 هکتار
12000نفر
گریزه: 28هکتار
1900نفر

شهر سقز

شهر بانه

شهر مریوان

شهر بیجار

شهر قروه

شهر کامیاران

1- اقدامات کمیته نظارت راهبری در اجرای مصوبه شورای عالی شهرسازی و معماری
2- راه و شهرسازی
3- شهرداری ها
4- سایر ارگان ها و ادارات دولتی
5- مؤسسه های مردم نهاد-NGO
6- همایش بین المللی سکونتگاه های فقیرنشین دانشگاه کردستان
اقدامات و فعالیت های مصوب و جاری ارگان ها در راستای باز آفرینی شهری

1- اقدامات کمیته نظارت راهبری در اجرای مصوبه شورای عالی شهرسازی و معماری
تشکیل دبیرخانه کمیته نظارت راهبری تدوین نقشه راه
تدوین فرایند کلی کمیته راهبری
تشکیل جلسات کمیته نظارت راهبری تدوین نقشه راه به عنوان راهکار اصلی مداخله گروههای ذینفع محلی (تشکیل work shop با حضور مسئولین و تشکلهای مردم نهاد و پیگیری اقدامات انجام شده در جهت اجرایی نمودن مصوبات )
تدوین ساختار کمیته واحد کنترل ساخت و ساز درخارج از محدوده و داخل حریم شهرهای استان کردستان
تدوین ساختارکمیته واحد ساماندهی بافت ناکارآمد شهری
تهیه طرح یکپارچه شهر و پیرامون به عنوان الگوی نوین تهیه طرح توسعه شهری با رویکرد بازآفرینی شهری

فعالیت ستادهای توانمندسازی و ساماندهی سکونتگاههای غیررسمی استان

فعالیت ستادهای توانمندسازی و ساماندهی سکونتگاههای غیررسمی استان

راهبردهای کمیته نظارت راهبری در اجرای مصوبه شورای عالی شهرسازی و معماری در شهرهای هدف

1-الحاق اراضی 59 هکتاری شهر سنندج
2-پیشنهاد طرح موضوعی-موضعی پیشنهادی حفاظت و احیای تپه های درون شهری سنندج
2- اراضی شرقی شهر و ضلع جنوبی میدان
میوه و تره بار با مساحت 49.02 هکتار
1-اراضی تعاونی پایانه
با مساحت 10.14 هکتار

الحاق و تهیه طرح تفصیلی اراضی 362 هکتاری خارج از محدوده شهر سقز
تازه آباد : 67 هکتار
جاده بوکان : 49 هکتار
صالح آباد: 56 هکتار
ملقرنی
67 هکتار
سرچنار
13هکتار
اراضی فرهنگیان : 121 هکتار

ساماندهی گذربندی و تثبیت کاربری های مسکونی اراضی الحاقی 433 هکتاری بانه

اقدامات کمیته راهبری نقشه راه استان در شهر مریوان
1- الحاق اراضی 590 هکتاری 2- طرح تفصیلی اراضی الحاقی
اراضی شمال شهر
109 هکتار
اراضی شمال غربی
17 هکتار
اراضی غرب شهر
104 هکتار
اراضی جنوب شرقی شهر
164 هکتار
اراضی شرق شهر
196هکتار

اعلام ضرورت تهیه طرح یکپارچه شهر و پیرامون آن در شهرهای سنندج، سقز، مریوان و بانه و اعلام شرح خدمات آن به دفتر طرح های کالبدی وزارت راه و شهرسازی.
2- برنامه و اقدامات راه و شهرسازی

طرح توانمندسازی سکونتگاه های غیر رسمی(بانک جهانی)
گزارش بخشی از عملکرد و اقدامات شرکت مادر تخصصی عمران و بهسازی شهری در سنندج

پروژه های اجرا شده و نیمه تمام طرح توانمندسازی سکونتگاه های غیررسمی (بانک جهانی)
گزارش بخشی از عملکرد و اقدامات شرکت مادر تخصصی عمران و بهسازی شهری در سنندج

پروژه های توانمندسازی اجرا شده در محلات هدف اسلام آباد و تقتقان - سنندج
تکمیل مدرسه 9 کلاسه
بهسازی معابر
گزارش بخشی از عملکرد و اقدامات شرکت مادر تخصصی عمران و بهسازی شهری در سنندج

پروژه های توانمندسازی اجرا شده در محلات عباس آباد، کانی کوزله و فرجه- سنندج
گزارش بخشی از عملکرد و اقدامات شرکت مادر تخصصی عمران و بهسازی شهری در سنندج

گزارش بخشی از عملکرد شرکت مادر تخصصی عمران و بهسازی شهری در سنندج در سال 1394

گزارش بخشی از عملکرد و اقدامات شرکت مادر تخصصی عمران و بهسازی شهری در سنندج

افتتاح پروژه های ساخت و ساز مردمی با استفاده از تسهیلات بانکی
مشکلات جذب تسهیلات:
عدم تامین منابع کافی از سوی بانک ها
قولنامه ای بودن مالکیت
سیاست های غیر منعطف میراث فرهنگی
گزارش بخشی از عملکرد و اقدامات شرکت مادر تخصصی عمران و بهسازی شهری در سنندج

شرح عملکرد پرداخت تسهیلات بانکی در محدوده ها و محلات هدف سند ملی بازآفرینی شهری

احداث جاده ساحلی 32متری_دهگلان
آسفالت و سنگ فرش_دهگلان
احداث پارک مولوی-قروه
احداث کانال سنگی شهرک امام_قروه
واگذاری زمین جهت احداث مرکز درمانی-قروه
جدول گذاری بلوار ارشاد اسلامی_مریوان
پله گذاری جاده کمربندی_مریوان
آبرو کمر بندی 2_مریوان
احداث تقاطع غیر هم سطح سنندج
3- اقدامات انجام شده شهرداری ها با مجموع اعتبار 1,131,761 میلیون ریال

اداره کل آموزش فنی و حرفه ای
4- سایر ارگان ها
اداره کل بهزیستی
کارگاه طراحی و دوخت در نایسر
کارگاه برق ساختمان در سقز

برنامه و اقدامات علوم پزشکی در مناطق حاشیه ای
4- سایر ارگان ها
سيماي طرح گسترش واحدهاي بهداشتي درماني
دانشگاه علوم پزشكي کردستان-
خدمات سلامت مورد نظر جهت ارائه
در مناطق حاشیه نشین
خدمات بهداشت روان(اعتیاد، خودکشی، کودک آزاری، مهارتهای زندگی )
خدمات بهداشت خانواده (باروری سالم، افزايش رضايتمندي، ومشاوره تخصصي با زنان آسيب پذير )
خدمات مبارزه با بیماریها(سل وزئونوزها)
خدمات بهداشت محیط (آب و مواد غذایی)
خدمات بهداشت حرفه ای (فاضلاب وفضولات حیوانی و سگهای ولگرد)

اقدامات انجام شده در حوزه ادارات
احداث مرکز بهداشتی شماره5_مریوان
احداث مرکز بهداشتی نایسر_سنندج
علوم پزشکی :
تأسیس مساجد
اصلاح تأسیسات برقی در بازار آصف سنندج
قبل از اصلاح
بعد از اصلاح
فرهنگ و ارشاد اسلامی :
شرکت توزیع نیروی برق استان کردستان :

5-کارآفرینی و ایجاد نهاد اقتصادی – اجتماعی زنان ساکن سکونتگاه‌های غیررسمی کردستان (نایسر سنندج) – موسسه ژیار
ويژگي‌هاي پروژه :
تداوم و پایدارسازی گروههای شغلی از طریق نهاد اجتماعی-اقتصادی
شناسایی نیازها و اولویتهای بازار و تطبیق آن با ظرفیت‌ها و پتانسیل‌های محلی
استفاده از توان و ظرفيت محلي ( تسهیلگر ، مربی، مکان برگزاری و ... )
جلب مشارکت دستگاه‌هاي اجرايي مرتبط به‌ويژه شهرداري و سازمان آموزش فني و حرفه‌اي
مشارکت و حضور جوانان تحصيل‌کرده در جريان پروژه
مشارکت و حضور مردان ( همسران- فرزندان پسر- برادران مخاطبین پروژه )

کارآفرینی و ایجاد نهاد اقتصادی – اجتماعی زنان ساکن سکونتگاه‌های غیررسمی کردستان – موسسه ژیار

مدل توسعه مشارکت و نهادسازی– موسسه ژیار

مدل توسعه مشارکت و نهادسازی– موسسه ژیار

5-عملکرد طرح‌های جاری توانمندسازی – مؤسسه کاردوک
پروژه آموزش مهارت‌های پايه جهت ارتقای وضعیت معیشت و محیط زندگی در سکونتگاه‌های غیررسمی شهرستان سنندج (نایسر) و سقز
پروژه توانمندسازی با رویکرد توسعه خدمات کسب و کار در سکونتگاه‌های غیر رسمی شهرستان بانه
گام‌های لازم برای اجرایی نمودن مدل توانمندسازی با رویکرد توسعه کسب و کارهای خرد

مدل توانمندسازی با رویکرد توسعه کسب و کارهای خرد

6- برگزاری همایش بین المللی سکونتگاه های فقیرنشین ، به سوی بهسازی و بازآفرینی توسط دانشگاه کردستان

چالش های اسکان در شهرهای استان

1- مهاجرت
نرخ بالای مهاجرت خالص در استان : سالانه 4/23‌ـ
سطح بالای مهاجرفرستی استان و سطح پایین مهاجرپذیری
تهدید جمعیتی استان به‌عنوان یک استان مرزی
پیشی گرفتن گسترش سکونتگاه ها بر مدیریت
نسبت خالص مهاجرت به جمعیت استان ها 1385-1375:

شاخص های عدالت فضایی شهرستان های استان:
ساختار ارتباطی و حمل و نقل
دفاتر خدمات ارتباطی
مسکن
مراکز فرهنگی و مذهبی
مراکز آموزشی و ورزشی
پارک و مراکز تفریحی
مراکز گردشگری(هتل و رستوران)
رتبه 26 سطح توسعه یافتگی استان به عنوان سطح توسعه نیافته
نابرابری فضایی و عدم تعادل در شهرستان های استان
عدم عدالت فضایی و چند پارگی در ساختار فضایی شهر
شاخصهای اجتماعی: تراکم جمعیتی، تراکم خانوار در واحد مسکونی، بعد خانوار، سطح سواد، تعداد مهاجرت
شاخصهای اقتصادی : ضریب فعالیت، اشتغال، بیکاری، بارتکفل، قیمت اراضی، مالکیت، متوسط درآمد خانوار و خانوار فاقد واحد مسکونی
شاخصهای کالبدی : سرانه کاربریهای شهری شامل: «مسکونی، تجاری، مذهبی، فرهنگی، ورزشی، فضای سبز، جهانگردی-پذیرایی، اداری- انتظامی، درمانی، آموزش عمومی، شبکه معابر و حمل و نقل و انبار«، کیفیت ابنیه، و متوسط قطعات تفکیک
2- عدالت فضایی و سطح برخورداری از خدمات و زیرساخت ها

3- رشد پراکنده شهری و شکل گیری هلال فقر در سنندج
3-1-موانع توسعه فیزیکی شهر سنندج
3-2-رشد انفجاری جمعیت حاشیه و تخلیه جمعیتی مرکز شهر
نرخ رشد جمعیت طی 90-1385 در متن و حاشیه شهر سنندج

محدوده شهر سنندج
3-3-رشد کنترل نشده اراضی حاشیه و پیرامون و تغییر عملکرد 2080 هکتار اراضی زراعی و کشاورزی
-تعاونی های خارج از محدوده شهر با مساحت خالص 280 هکتار
- مساحت بیش از 600 هکتار با احتساب فضاهای متخلخل.
- نبود مدیریت زمین و احتکار زمین و درنتیجه مشکلات تامین زمین مناسب برای دهک های 1 تا 4 جامعه سنندج.
- عدم وجود مکانیسم اجرایی الزام به عرضه و ساخت زمین
3-4-تعاونی های مسکن خارج از محدوده
3-5-بیش از 1000 هکتار اراضی خالی درون شهری
3-6-محدودیت شدید شبکه ارتباطی و نظام حمل و نقل
3-7-فرسودگی بافت تاریخی و تخلیه جمعیتی
3-8-عدم همپیوندی طرح های متعدد بافت های شهری درچارچوب شهرسازی یکپارچه شهر و پیرامون.
3-9-عدم وجود وفاق در مدیریت شهری در اجرای طرح های موضعی و موضوعی .
شکل گیری هلال فقر در شهر سنندج

چالش های توسعه شهر بانه
محدودیت های توسعه فیزیکی
دو قطبی شدن بخش شمالی و جنوبی شهر
رشد بی رویه پاساژ و مراکز تجاری و عدم و جود بازرگانی مالی و خدماتی
عدم مدیریت سرمایه های سرگردان در بخش مدیریت ساخت و زمین

چالش های توسعه شهر بانه
توسعه بی رویه 433هکتاری خارج از محدوده

چالش های توسعه شهرسقز
بافت تاریخی
اراضی پیشنهادی
توسعه مسکونی

چالش های توسعه شهر مریوان
محدودیت های توسعه فیزیکی
اراضی غیر قابل بارگذاری در شهر
تراکم پایین ساختمانی در شهر
سوداگری زمین و ساخت و سازهای غیر مجاز خارج از محدوده
بافت فقیر نشین و فرسوده داخل شهر
بد مسکنی ناشی از توسعه غیر مجاز خارج از محدوده
اراضی زراعی و
کشاورزی
پادگان
پهنه نظامی و اداری
اراضی با شیب بالا
جهت توسعه
فیزیکی شهر
ارتفاعـــات
ارتفاعـــات
دریاچه زریوار
35 هکتار

سایر چالش های اجتماعی – اقتصادی محلات هدف بازآفرینی
عدم آمیختگی و انسجام اجتماعی فرهنگی مهاجران روستا شهری.
نرخ بالای کودکان کار در مناطق حاشیه ای
نسبت پایین فارغ التحصیلان و دانش آموختگان عالی مناطق حاشیه ای
درصد بالای ترک تحصیل کنندگان در میان فرزندان مناطق حاشیه ای
درصد بالای جرايم خلاف اخلاق مانند دزدي، نزاع هاي دسته جمعي، معتادان و دستفروشان از افراد حاشيه نشين هستند.
فقدان و ناکارآمدی شبکه جمع آوری و سیستم تصفیه فاضلاب شیوع بیماری سل در بافت های حاشیه نشین (8برابر سایر بافت های شهری)
بالا بودن نرخ طلاق مناطق حاشیه برابر 2.7 (متوسط کشور 2.1)
بالا بودن آمار اعتیاد (20000 نفر) و پایین بودن سن شروع مصرف (23-22 سال)
مشکل جدی سرویس بهداشتی همه ساکنان مناطق حاشیه ای
پایین ترین سطح شاخص امید به زندگی ساکنان استان در کشور(استان 65.7 و کشور 71.7)
عدم وجود فضاهای آموزشی متناسب با جمعیت دانش آموزان(سرانه استان 1.4 و کشور 1.7)

چالش های محلات هدف بازآفرینی شهری استان کردستان

چالش های محلات هدف بازآفرینی شهری استان کردستان

جمع بندی و پیشنهادات