Świat w cieniu wojen

I wojna światowa
największy konflikt zbrojny od czasów wojen napoleońskich
spadek liczby ludności w wyniku działań wojennych (10 mln) i pandemii grypy tzw. hiszpanki (ponad 50 mln na całym świecie)
pierwsze użycie gazów bojowych w bitwie pod Ypres
zmiany na mapie politycznej Europy
Georg Grosz Samobójstwo, 1916

Ideologie totalitarne
Wschód
Zachód
faszyzm i nazizm
wiara w silne państwo
kult charyzmatycznego wodza
ograniczanie demokracji parlamentarnych na rzecz ustrojów autorytarnych (Włochy pierwszym państwem totalitarnym)
mit Rzeszy
obalenie caratu
marksizm ideologią państwową
dyktatura proletariatu
terror (czystki, łagry, Czeka i NKWD)

Nowy świat fizyki
teoria względności Alberta Einsteina, która zastąpiła klasyczną fizykę newtonowską
powstanie fizyki jądrowej m.in. na bazie odkryć Marii Skłodowskiej-Curie i Piotra Curie dotyczących promieniotwórczości
rozwój teorii kwantowych (Max Planck, Niels Bohr)
skutkiem nowych koncepcji prace nad rozszczepieniem jądra atomowego i stworzeniem broni jądrowej

Świat wewnętrzny człowieka
Behawioryzm
John Watson – człowieka można dowolnie ukształtować odpowiednimi warunkami zewnętrznymi
psychologia – badanie obserwowalnych zachowań, a nie stanów umysłu
Freudyzm
Zygmunt Freud – trzy sfery psychiki ludzkiej:
id (nieświadome, pierwotne popędy), ego (świadome działanie) i superego (kontrola ego wynikająca z nałożonych norm społecznych)
psychoanaliza – leczenie nerwic metodą interpretacji reakcji, marzeń sennych
i swobodnych skojarzeń pacjenta

Kultura masowa

Kryzys wartości

Kierunki w sztuce
Ekspresjonizm
Gabinet doktora Caligari w reż. Roberta Wiene’a, 1919
Najpełniej wyraził się
w kinie niemieckim:
fantastyczna fabuła
odrealniona scenografia
wyrazista charakteryzacja
ekspresyjna gra aktorska
mroczna tematyka.
Dał początek takim gatunkom, jak:
horror
science fiction.

Kierunki w sztuce
Kubizm
uproszczone figury geometryczne
forma rozbita na składniki
równoczesne ukazywanie wielu aspektów danego przedmiotu
Pablo Picasso Fabryka Horta de Ebro, 1909
Tamara Łempicka Autoportret w zielonym
bugatti, 1925

Kierunki w sztuce
Dadaizm
Salvador Dali Homar-telefon, 1938
negacja wszystkiego
przypadkowe łączenie przedmiotów i materiałów codziennego użytku
ready mades

Kierunki w sztuce
Abstrakcjonizm
negacja tradycji
dzieło to kombinacja kolorów
i kształtów
Wassily Kandinsky Błękitny okrąg, 1922
Piet Mondrian Kompozycja z czarnym, czerwonym, szarym, żółtym i niebieskim, 1920