VEBINAR-2022-oktabr.-II-mashg'ulot (1)

2 – MASHG’ULOT
Topshiriq: 1
Sinf: 5-sinf
Topshiriq nomi: “Yugurish poygasi
Mavzu sohasi: “Natural sonlar, arifmetik masalalarni yechish”

5-6 sinf
Har yili maktabda kuzgi yugurish poygasi o‘tkaziladi. Bu poygada birinchi sinfdan oltinchi sinfgacha bo‘lgan o‘quvchilar olinadi. Musobaqaga har bir sinfdan 10 ta bola va shuncha qiz ishtirok etadi.
Yugurish poygasi (1/3)
№1maktabda sinflar kesimida bittadan sinf bor.
Savol: Musobaqada jami nechta o‘quvchi qatnashadi?
O‘z javobingizni son ko‘rinishida yozing.

5-6 sinf
Yugurish poygasi (1/3) topshirig‘iga izohli yechim:
Javob: 120.
Izoh: Topshiriq shartiga ko‘ra 1-6-sinflardan bittadan bo’lib,
har bir sinfdan 10 bola va yana 10 ta qiz qatnashadi.
Demak, jami bolalar sonini topish uchun 6•20=120 ta qatnashchilar soni.
Baholash mezoni:

5-6 sinf
Topshiriq 1/3. KOD: MA 5 025 01 A6
Topshiriq xususiyati:
Mazmun sohasi : miqdorlar
Kompetentlik sohasi : qo‘llash
Kontekst : umumiy
Murakkablik darajasi : past
Javob shakli : qisqa javob berish
Baholash sohasi (mavzu sohasi): ikki amalli masalani yechish, natural sonlar ustida amallarni bajarish.
Maksimal ball : 1
Yugurish poygasi (1/3)

5-6 sinf
Yugurish poygasi (2/3)
Soat 10:30 da yugurish poygasiga start beriladi. Quyidagi jadvalda birinchi, ikkinchi, uchinchi va to‘rtinchi sinf o‘g‘il bolalar va qizlar uchun start vaqtlari qayd etilgan.
Boshqa sinflar qiz va o‘g‘il bolalari shu tarzda start beriladi.
Savol: Yugurish poygasida 6-sinf o‘g‘il bolalar va 5-sinf qiz bolalar start vaqtini aniqlang?

5-6 sinf
Yugurish poygasi (2/3) topshirig‘iga izohli yechim:
Javob: 5-sinf 11:10 - qiz bolalar start vaqti.
6-sinf 11:25 – o‘g‘il bolalar start vaqti.
Izoh: Topshiriq shartiga ko‘ra 1-6-sinflar kesimida start vaqtlari quyidan yuqoriga qarab 10 daqiqa farq bilan belgilanayotganini ahamiyatga olib javob aniqlanadi.
Baholash mezoni:

5-6 sinf
Topshiriq 2/3. KOD: MA 5 025 02 A6
Topshiriq xususiyati:
Mazmun sohasi: o‘zgarish va bog‘likliklar
Kompetentlik sohasi: mulohaza qilish
Kontekst: ilmiy
Murakkablik darajasi: o‘rta
Javob shakli: bir nechta qisqa javoblar berish
Baholash sohasi (mavzu sohasi): ketma-ketlik qonuniyatini aniqlash va davom ettirgan holda so‘ralgan jadvalni to‘ldirish
Maksimal ball: 2
Yugurish poygasi (2/3)

5-6 sinf
Yugurish poygasi (3/3)
Yugurish musobaqasining final qismida 5–6-sinf o‘g‘il bolalaridan 9 kishi qatnashdi. Azizdan oldin finishga yetib kelgan bolalar soni,undan keyin kelgan bolalar sonidan 3 marta kam.
Savol: Aziz poygada nechanchi o‘rin egalladi?
Javobingizni son ko‘rinishida yozing.
O‘z mulohazalaringizni keltiring.

5-6 sinf
Baholash mezoni:
Yugurish poygasi (3/3) topshirig‘iga izohli yechim:
Javob: 3-o‘rin.
Izoh: Topshiriq shartiga ko‘ra Azizdan tashqari 8 ta bola yugurishda ishtirok etmoqda.Azizdan oldin 2 ta bola, keyin esa 6 ta bola yugurmoqda.Shunda topshiriq savoliga mos javob to‘g‘ri keladi. Ya’ni, oldindagi yugurayotgan bolalar –x desak, orqadagi bolalar -3x, Azizni 1 deb belgilaymiz.
Tenglama tuzamiz: x+3x+1=9; bundan x=2 ga teng;

5-6 sinf
Topshiriq 3/3. KOD: MA 5 025 03 A6
Topshiriq xususiyati:
Mazmun sohasi : miqdorlar
Kompetentlik sohasi : mulohaza qilish
Kontekst : ilmiy
Murakkablik darajasi : yuqori
Javob shakli : bir nechta qisqa javoblar berish
Baholash sohasi (mavzu sohasi): mavjud bo‘lgan imkoniyatlardan tanlash usuli orqali javob berish, mulohaza yuritish va mulohazalarni yozma keltirish.
Maksimal ball : 2
Yugurish poygasi (3/3)

2 – MASHG’ULOT
Topshiriq: 2
Sinf: 8-sinf
TIMSS topshiriqlari
Mavzu sohasi: Sonlar va amallar

Topshiriq №1.
Topshiriqlar namunasi:
Topshiriq №2.
Anora ma’lum masofani 49,86 sekundda, Vasila esa xuddi shu masofani 52,30 sekundda bosib o‘tdi.
Vasila masofani bosib o‘tish uchun Anoraga nisbatan qanchaga ko‘p vaqt sarfladi? Bitta to‘g‘ri variantni tanlang:
A. 2,44 sekund B. 2,54 sekund
C. 3,56 sekund D. 3,76 sekund

Topshiriqlar namunasi:
Topshiriq №3.
Shossedagi yangi yo‘lning yotkizilishi avtobusdagi bir shahardan ikkinchi shaharga bo‘lgan sayyohat vaqtini 25 daqiqadan 20 daqiqaga qisqartirdi. Ushbu shaharlar orasidagi sayohat vaqti necha foizga qisqargan? Bitta to‘g‘ri variantni tanlang:
A. 4 % B. 5 % C. 20 % D. 25 %
Topshiriq №5.
Karim tuxumlarni qutilarga qadoqlamoqda. Bitta quti sig‘imi 6 ta tuxum. Jami 94 ta tuxum.
Barcha tuxumlarni qutilarga joylash uchun nechta quti kerak bo‘ladi? Javob:__________quti.

2 – MASHG’ULOT
Topshiriq: 3
Sinf: 9- sinf
Topshiriq nomi: “Aeroportda yo‘lovchi tashish xizmati”
Mavzu sohasi: “Ratsional sonlar ustida amallar, miqdorlarni taqqoslash, bir necha martaga oshirishni bajarish”

9- sinf
Aeroportda yo‘lovchi tashish xizmati (1/5)
Yo‘lovchilar harakati – bunda yo‘lovchilar marshrutning bir yo‘nalishi bo‘yicha harakatlanishi.Yo‘lovchilar tashishning asosiy mezohlaridan biri - yo‘lovchi tashish hajmi, ya‘ni ko'rib chiqilayotgan transport turi tomonidan ma‘lum muddat davomida tashilgan yo‘lovchilar soni. Jurnalist 2015 yildan 2019 yilgacha Rossiyadagi eng yirik aeroportlarning yo‘lovchi tashish hajmining o‘zgarishi bo‘yicha tahliliy material tayyorlamoqda. Jadvalda 2015-2019-yillarda Rossiyadagi eng yirik o‘nta aeroportning yo‘lovchi tashish hajmi ko‘rsatilgan.

9- sinf
Aeroportda yo‘lovchi tashish xizmati (1/5)
Savol: A) Rossiyada eng ko‘p yo‘lovchi tashishga ega aeroport qaysi shaharda joylashgan?
Quyidagi menyudan kerakli javobni tanlang.
Savol:B) Krasnodarda yo‘lovchi tashish qaysi yili eng past bo‘lgan? Quyidagi menyudan kerakli javobni tanlang.
Savol: V) 2015 yilda Sochi yo‘lovchi tashish bo‘yicha nechanchi o‘rinda bo‘lgan?
Javobingizni son ko‘rinishida yozing

9- sinf
Baholash mezoni:
Aeroportda yo‘lovchi tashish xizmati (1/5) topshirig‘iga izohli yechim :
Javob: “ A) Moskva; B) 2016 y. ; V)7;
Topshiriqda keltirilgan matn va jadval ma’lumotlaridan foydalanamiz.

9- sinf
Topshiriq 1/5. KOD: MA 8 050 01 A9
Topshiriq xususiyati:
Mazmun sohasi: noaniqlik va ma'lumotlar
Kompetentlik sohasi: qo‘llash
Kontekst: ommaviy
Murakkablik darajasi: quyi
Javob shakli : muvofiqlikni belgilash vazifasi (bir necha guruh xususiyatlarini tahlili)
Baholash sohasi: jadvaldagi ma‘lumotlarni tartiblash va tartibga solish (ustunlar va chiziqlar bo'yicha);
Maksimal ball: 2
Aeroportda yo‘lovchi tashish xizmati (1/5)

9- sinf
Aeroportda yo‘lovchi tashish xizmati (2/5)
Jadvalda berilgan milohazalarga “to‘g‘ri” yoki “noto‘g‘ri” tasdiqni belgilang.
Aeroportda yo‘lovchi tashish xizmati (2/5) topshirig‘iga izohli yechim:
Javob: “to‘g‘ri”; “noto‘g‘ri”; “to‘g‘ri”;
Baholash mezoni:

9- sinf
Topshiriq 2/5. KOD:MA 8 050 02 A9
Topshiriq xususiyati:
Mazmun sohasi : noaniqlik va ma'lumotlar
Kompetentlik sohasi : izohlash
Kontekst : ilmiy
Murakkablik darajasi :o‘rta
Javob shakli : murakkab bir nechta tanlov bilan ishlash
Baholash sohasi: jadvaldagi ma‘lumotlarni tanlash, raqamlarni yaxlitlash, hisoblash foiz o‘sishi va miqdorning taxminiy qiymati va taqqoslash ;
Maksimal ball : 2
Aeroportda yo‘lovchi tashish xizmati (2/5)

9- sinf
Savol: 2015-yildan 2019-yilgacha o‘nta aeroportning har birida yo‘lovchi tashish hajmi har yili ortgani rostmi?
Aeroportda yo‘lovchi tashish xizmati (3/5)
Bitta to‘g‘ri variantni belgilang :
To‘g‘ri
Noto‘g'ri
Aeroportda yo‘lovchi tashish xizmati (3/5) topshirig‘iga izohli yechim:
Javob: "noto'g'ri".
Izoh: Domodedovo: 2016 y. – 28,500 mln. odam, 2015 y. – 30,505 mln. odam; 28,500 < 30,505.
− Domodedovada yo‘lovchi tashish xizmati kamayishi 2015 yildan 2016 yilgacha, 2017 yildan 2018 yilgacha, 2018 yildan 2019 yilgacha;
− Vnukovoda yo‘lovchi tashish xizmati kamayishi 2015 yildan 2016 yilgacha;
− Pulkovoda yo‘lovchi tashish xizmati kamayishi 2015 yildan 2016 yilgacha;
− Simferopolda yo‘lovchi tashish xizmati kamayishi 2016 yildan 2017 yilgacha ,2018 yildan 2019 yilgacha;
− Pashkovoda yo‘lovchi tashish xizmati kamayishi 2015 yildan 2017 yilgacha

9- sinf
Baholash mezoni:

9- sinf
Topshiriq 3/5. KOD: MA 8 050 03 A9
Topshiriq xususiyati:
Mazmun sohasi: noaniqlik va ma’lumotlar
Kompetentlik sohasi: izohlash
Kontekst: ta‘limiy
Murakkablik darajasi: quyi
Javob shakli: qisqa aniq va to‘liq javob berish;
Baholash sohasi: jadvaldagi ma‘lumotlarni tartibi bilan o‘rganish;
Maksimal ball : 1
Aeroportda yo‘lovchi tashish xizmati (3/5)

9- sinf
Aeroportda yo‘lovchi tashish xizmati (4/5)
Yuqorida keltirilgan jadvaldan foydalanib, 2015-2019 yillar uchun Ufa aeroportining o‘rtacha yo‘lovchi tashish hajmini hisoblang?
Javobingizni son ko‘rinishida yozing: (million odamlar)
Aeroportda yo‘lovchi tashish xizmati (4/5) topshirig‘iga izohli yechim:
Javob: 2,842 yoki 2,8424.
4
Baholash mezoni:

9- sinf
Topshiriq 4/5. KOD: MA 8 050 04 A9
Topshiriq xususiyati:
Mazmun sohasi: noaniqlik va ma'lumotlar
Kompetentlik sohasi: qo‘llash
Kontekst: ta‘limiy
Murakkablik darajasi: quyi
Javob shakli: qisqa aniq javob berish;
Baholash sohasi: o‘rta arifmetikni hisoblay olish;
Maksimal ball: 1
Aeroportda yo‘lovchi tashish xizmati (4/5)

9- sinf
5
2019-yilda Rossiyaning barcha aviakompaniyalari jami 220,9 million yo‘lovchini tashidi. Moskva aeroportlarining yo‘lovchi tashish umumiy yo‘lovchi tashish hajmining necha foizini tashkil qiladi? Natijani eng yaqin butun songa yaxlitlang.
Aeroportda yo‘lovchi tashish xizmati (5/5)
O‘z javobingizni son ko‘rinishida yozing %
O‘z mulohazalaringizni keltiring:

9- sinf
Baholash mezoni:
Aeroportda yo‘lovchi tashish xizmati (5/5)

9- sinf
Aeroportda yo‘lovchi tashish xizmati (5/5)
Topshiriq 5/5. KOD:M A 8 050 05 A9
Topshiriq xususiyati:
Mazmun sohasi: noaniqlik va ma‘lumotlar
Kompetentlik sohasi: shakllantirish
Kontekst: ta‘limiy
Murakkablik darajasi: o‘rta
Javob shakli: qisqa aniq javob berish va izohlash;
Baholash sohasi: jadvaldagi ma’lumotlarni olish, sonning foizini topish;
Maksimal ball: 2