Хельсинке қортынды акті

Еуропа мен Солтүстік Американың 35 мемлекетінің келісімі, ол Еуропадағы бейбітшіл және ізгілікті халықаралық тәртіптің қағидаттарын орнатты.

Қатысушы елдер: Австрия, Бельгия, Болгария, Ватикан, Ұлыбритания, Венгрия, ГДР, ГФР, Греция, Дания, Ирландия, Исландия, Испания, Италия, Канада, Кипр, Лихтенштейн, Люксембург, Мальта, Монако, Нидерланды, Норвегия, Польша, Португалия, Румыния, Сан-Марино, АҚШ, КСРО, Түркия, Финляндия, Франция, Чехословакия, Швейцария, Швеция, Югославия.

1973 жылдың 3 шілдесінде Хельсинкиде аса қолдаудың бастамасы бойынша Еуропадағы қауіпсіздік және ынтымақтастық жөніндегі кеңес басталды, ол Еуропадағы "суық соғыс" барысында туындаған барлық халықаралық мәселелерді реттеуге тиіс болды. Кеңеске барлық еуропалық елдердің, сондай-ақ АҚШ пен Канада өкілдері қатысты.

1975 жылдың 1 тамызында Хельсинкиге жиналған осы мемлекеттердің басшылары Кеңестің қорытынды актісіне салтанатты түрде қол қойды. Бұл әр түрлі қоғамдық құрылымы бар елдердің Бейбітшілік және тату көршілік қатар өмір сүру саясаты салтанатының сәті болды.
Акт сауданы, өнеркәсіптік ынтымақтастықты, ғылым мен техника, қоршаған ортаны қорғау, мәдени және тұлғааралық өзара байланыс саласындағы ынтымақтастықты қоса алғанда, халықаралық проблемалардың кең ауқымын қозғаған.

Актіге қол қойған мемлекеттер "егемендік теңдікті және бір-бірінің өзіндік ерекшелігін құрметтеуге" міндеттелді ... "бір-бірін өз саяси, әлеуметтік, экономикалық және мәдени жүйелерін еркін таңдау және дамыту құқығы, сол сияқты өз заңдары мен әкімшілік ережелерін белгілеу құқығы".

халықаралық-құқықтық салада: екінші дүниежүзілік соғыстың саяси және аумақтық қорытындыларын бекіту, қатысушы мемлекеттер арасындағы өзара қарым-қатынас қағидаттарын, оның ішінде шекаралардың мызғымастығы қағидатын баяндау; мемлекеттердің аумақтық тұтастығы; шет мемлекеттердің ішкі істеріне араласпау;

әскери-саяси салада: әскери саладағы сенімді нығайту шараларын келісу (әскери оқу-жаттығулар мен әскерлердің ірі жүріп-тұруы туралы алдын ала хабарламалар, әскери оқу-жаттығуларға бақылаушылардың қатысуы); дауларды бейбіт жолмен реттеу;

экономикалық салада: экономика, ғылым, техника және қоршаған ортаны қорғау саласындағы ынтымақтастықтың негізгі салаларын келісу;

гуманитарлық салада: адам құқықтары мен негізгі бостандықтар, оның ішінде жүріп-тұру еркіндігі.Байланыс, ақпарат, мәдениет және білім беру еркіндігі, еңбек құқығы, білім алу және медициналық қызмет көрсету құқығы мәселелері бойынша міндеттемелерді келісу; халықтардың тең құқылығы және билік ету құқығы, өзінің ішкі және сыртқы саяси мәртебесін айқындау.