10 А.кл. Аудандастыру

- Өзіңіз тұрған елді-мекенді аудандастырыңыз.
Мысалы: қаланы аудандарға жіктеу:
қаладағы ықшамаудандар, ескі қала бөлігі, жаңа аудандар бөлігі, коттеджді аймақтар ауданы, тыныш аудан, орталық, т.б.белгілері бойынша жіктейді.

«Аудан, аудандастыру дегеніміз..............»

Аудандастырудың ғылыми негіздері ХVІІІ ғасырдың
соңы мен ХІХ ғасырдың басында қалыптасты. Аудандастыру арқылы аумақтағы географиялық жағдайлары ұқсас бөліктер жүйеленіп, өзіндік әркелкіліктері бар аумақтық жүйелер айқындалады. Аудандастыру негізінде географиялық кеңістік жіктеледі.

Географиялық кеңістікті аудандастыруда зерттеу нысанына байланысты ареалдарға жіктеледі
Ареалдар
Біртекті ареал
Аудандастырылатын нысан немесе құбылыс ареалдың барлық бөлігінде бірдей қасиеттерге ие және таралу жиілігі бірдей болады;
Ареал ішіндегі байланыстар тығыз, тұрақты сипатта болады;
Торапты ареал
Аудандастырылатын нысан немесе құбылыс арелдың орталық (ядро) бөлігінде неғұрлым айқын көрінеді, шеттеріне қарай жиілігі төмендейді;
Шегаралары көршілес ядроның ықпал ету ареалы арасындағы өтпелі аумақтар арқылы жүргізіледі;

Біртекті ареалдарды анықтауда нысандар екі түрлі тәсілмен біріктіріледі: қосу және бөлу

Физикалық географияда табиғи жүйелерді аудандастырудың екі негізгі әдісі қолданылады:

Экономикалық және әлеуметтік географияда аудандастырудың негізгі екі әдісі қолданылады:
Сапалық талдау әдісі
Аумақтардың нақты даму мәселелері мен өзіндік ерекшеліктеріне сәйкес жүргізіледі
Сандық талдау әдісі
Аумақтар статистикалық және басқа есептеу көрсеткіштері негізінде маңызды белгілеріне қарай топтастырылады

тапсырма. Қазақстанның физикалық географиялық аудандастыруға қатысты картамен жұмыс.
а) Қазақстанда 9 физикалық- географиялық аудан бар. Картада берілген сандарды физикалық- географиялық аудан атауларымен сәйкестендіріңіз.
b) Карта бойынша аудандастырудың қандай тәсілдері қолданылғанына түсінік беріңіз.

Бағалау дискрипторы:
- Картада берілген сандарды физикалық- географиялық аудан атауларымен сәйкестендіреді.
- Карта бойынша аудандастырудың қандай тәсілдері қолданылғанына түсінік береді.

тапсырма
- «Экономикалық аудан» ұғымына сипаттама беріңіз.
- Экономикалық аудандарға кіретін облыстарды анықтаңыз

Қазақстанның экономикалық аудандар картасы

Жауабы:
Экономикалық аудан деп бір-бірінен экономикалық-географиялық
орналасу жағдайының, табиғат және еңбек ресурстарының,
шаруашылығының кешенділігі мен мамандануының, өндіріс
орындарының бірыңғайлы үйлесуімен, әрі олардың ел
экономикасындағы маңызды аймағын айтамыз.

Әкімшілік аумақтық аудандастыру

Шататтарды орналастыру
Атлант ойпатындағы штаттар-
Аппалач-
Ішкі жазықтар-
Тауаралық үстірт-
Тынық мұхит таулары-

Экономикалық аудандастыру

Ареалдық аудандастыру
картадан азияттық жолбарыстың таралу аймағын анықтаңыздар

Анықтау реті бойынша ОА ірі жазықтарды,ойпаттарды,тау жүйелерін,өзендер жүйесін анықтаңыздар

- Африканы гидрологиялық тұрғыдан аудандастырыңыз
Үнді мұхиты алабы өзендері
Атлант мұхиты алабы өзендері

тапсырма Дүниежүзінің физикалық
картасымен жұмыс.
Дүниежүзін геоморфологиялық тұрғыдан
аудандастырыңыз;

Кері байланыс
Аудандастыру арқылы
.......................анықтаймыз, ...........көрсетеміз,...........айта аламыз, ...............сипаттаймыз.