7 сынып 14 қазан Макро-микроэлементтер (1)

Сабақ тақырыбы:
Тірі ағзалар үшін макро (магний, кальций, калий, фосфор) және микроэлементтердің (мырыш, темір, фтор, селен) маңызы
Оқу мақсаты:
7.4.1.2 - тірі ағзалар тіршілік әрекеттері үшін микро- және макроэлементтердің рөлін сипаттау

Оқушылар:
- жасушаның микро және макроэлементтерін сипаттайды
- микро және макроэлементтерді ажыратып, мысал келтіреді
- тірі ағзалардың тіршілік әрекеттері үшін макро және микроэлементтердің рөлін мысалдар келтіріп, талдайды
Бағалау критерийлері

Макроэлементтер жасушадағы бейорганикалық және органикалық заттардың молекулаларының құрамына кіреді.
Микроэлементтер жасушадағы биохимиялық реакциялардың белсенділігін арттырып, организм тіршілігінде маңызды қызметтер атқарады.

Макроэлементтер
судың және барлык биологиялык қосылыстардың кұрамына енеді;
Н -
О -
С -
N -
барлык биологиялық косылыстардын құрамына енеді;
нәруыздар мен нуклеин кышқылдарының құрылымдык құрамдас бөлігі:

Макроэлементтердің маңызы
Са, Р - сүйек ұлпасының құрамына кіреді, оның беріктігін арттырады, қанның ұюына қатысады;
Ғе - гемоглобин нәруызының құрамында болады, оттекті өкпеден ұлпаларға тасымалдайды;
Мg - Өсімдік жасушасындағы хлорофилл пигментінің құрамындағы фотосинтез процесін тездетеді.

Zn - инсулин гормоны молекуласының кұрамына енеді.
Na, Са - жүйке талшықтары мембраналарын зарядтайды;
Со - В12 витаминінің;
S - нәруыздардың;
Р - нуклеин қышқылының құрамына кіреді.
Микроэлементтердің маңызы

1- тапсырма
Химиялық элементтер мен олардың биологиялық маңызын сәйкестендір:

2-тапсырма
Мәтінді мұқият оқып, сұрақтарға жауап бер.
Минералды зат
Топырақтағы бұл элемент суда нашар ериді. Ол өсімдіктердің пісіп жетілуін тездетеді. Осы элементтің әсерінен астық дақылдары 5-7 күн ерте пісіп жетіледі, өсімдік тамырлары жақсы тарамданып, жайылып өседі. Ол жеткіліксіз жағдайда өсімдіктердің өсуі баяулап, жемістер кешірек піседі.
Сұрақтар:
а) Мәтінде қандай элемент туралы айтылады?
ә) Өсімдіктер үшін бұл элементтің маңызын тұжырымда.
б) Өсімдік жақсы өсу үшін ұсыныстарыңды жаса.

3-тапсырма
Суреттегі магний химиялық элементті ата және оның биологиялық маңызын түсіндір.