Есту қабілеті зақымдалған тұлғаларға арнайы білім беру жүйесі

Әрбір адам кішкентай кезінен бастап айналасындағы
адамдармен
сөйлеседі,
өзінің
күнбе-күнгі
сөйлеу
тәжірибиесінде тілдің мағыналық жағын меңгереді, біртіндеп
сөздік қоры молайып отырады. Алғашқы кезде бала көптеген
дыбыстарды, жеке сөздерді үлкендерге еліктеу арқылы
үйренеді. Осы кездегі сөздері көбінесе жеке, нақтылы болып
келеді. Өсе келе өз ана тілінің ішкі заңдылықтарын үйренеді,
кейін есейе келе тілдің дамуы қоғам дамуының кезеңдеріне
сай қалыптасып отырады.
Ал естімейін балалар жағдайы мүлдем басқаша, есту
қабілетінің нашарлауына, есту кемшілігіне байланысты бала
үлкендерге еліктеу арқылы сөз, сөз мағынасын қабылдай
алмайтындықтан арнайы түзету жұмыстары, байланыстырып
сөйлеу тілі дағдыларын қалыптастыру іс.әрекеттері арнайы
сурдопедагогикалық талаптарға сай жүргізіліп, естімейтін
баланың байланыстырып сөйлеу тілі дағдылары
қалыптастырылып, өмірге бейімделеді.

Сөйлеу тілі есту қызметінің нашарлауына тікелей тәуелді. Естімейтін балалар нашар еститіндерге қарағанда даму деңгейі төмен. Естімейтін балалар сөйлеу тілін арнайы оқыту барысында ғана меңгереді, ал нашар еститіндер өздерінің есту қызметінің қалдығы көмегімен, сөздік қорын аз да болса жинай алады. Педагогикалық дерісті дұрыс ұйымдастыру үшін сөйлеу тілінің деңгейін, арнайы білім беру мекемесін анықтау мақсатында есту қызметінің деңгейін білу қажет.Сөйлеу тілінің дамуына есту қызметінің бұзылу уақыты үлкен әсер етеді. Есту қызметі бала өмірінің қай кезеңінде болмасын бұзылуы мүмкін, сөйлеу тілінің деңгейі де осыған байланысты болады. Есту қызметі қанша ерте бұзылса, сонша сөйлеу тілінің деңгейі төмен болады.

ЕСТУ ҚАБІЛЕТІ НАШАР ДАМЫҒАН БАЛАЛАРДЫҢ ЕРЕКШЕЛІГІ
ЕСТУ ОРГАНЫ АДАМ ОРГАНИЗМІНДЕ ӨТЕ ҮЛКЕН РӨЛ АТҚАРАДЫ. АДАМНЫҢ ЕСТУ ОРГАНЫ ҮШ БӨЛІМНЕН ТҰРАДЫ: СЫРТҚЫ, ОРТАҢҒЫ ЖӘНЕ ІШКІ ҚҰЛАҚ. ІШТЕН ТУА БІТКЕН СЫРТҚЫ ҚҰЛАҚТЫҢ ЗАҚЫМДАНУЫ СИРЕК КЕЗДЕСЕДІ. СЫРТҚЫ ҚҰЛАҚТЫҢ ТОЛЫҚ БІТЕЛІП ҚАЛУЫН «АТРЕЗИЯ» ДЕЙДІ. АТРЕЗИЯ СЫРТҚЫ ДЫБЫС ТЕСІГІНІҢ ҚАБЫНУЫНАН БОЛАДЫ. СЫРТҚЫ ҚҰЛАҚТЫҢ ЗАҚЫМДАНУЫНА СЫРТҚЫ ДЫБЫС ТЕСІГІНДЕ ЖИНАЛЫП ҚАЛҒАН ҚҰЛЫҚ ТА ЖАТАДЫ. ЕГЕР АДАМНЫҢ ҚҰЛАҒЫНА ҚҰЛЫҚ ЖИНАЛЫП ҚАЛСА, ОЛ МАМАН ДӘРІГЕРГЕ БАРУЫ ТИІС.

Есту органының күшті бұзылуы бұл – өздігінен немесе емделудің нәтижесінде есту органының жақсармауы. Есту органының күшті бұзылуы іштен туа біткен және жүре пайда болуы мүмкін. Іштен туа біткен есту органының күшті бұзылуы сирек кездеседі. Оның себептері: тұқым қуалаушылық, әйел баласының түрлі дәрі-дәрмектерді қолдануы, оның инфекциялық аурулармен ауруы.
Жүре пайда болған себептер: ортаңғы құлақтың күшті қабынуы, мұрын және жұтқыншақ аурулары, ауыр инфекциялық аурулар (менингит, скарлатина, қызылша) туылу кезіндегі баланың алған жарақаттары.
Есту функциясының бұзылу дәрежесіне қарай есту жетіспеушілігі екіге бөлінеді: кереңдер және құлағының мүкісі бар адамдар.