Лінгвастылістычныя асаблівасці перакладаў французскай прозы рамантызму

Актуальнасць тэмы
Французская проза рамантызму, у адрозненне ад паэзіі гэтага ж напрамку, перакладалася праз даволі вялікі час пасля яе напісання – ёсць сэнс казаць пра прастпрастопрасторава-часавы разрыў паміж стварэннем твору і ўспрыманнем чытачом яго перакладу.

МЭТЫ
ЗАДАЧЫ
Высветліць лінгвастылістычныя асаблівасці перакладаў аднаго і таго ж французскага твору;
даведацца, чым абумоўлены лінгвастылістычныя асаблівасці перакладаў XIX і XX стст.
Высветліць навуковыя прынцыпы мастацкага перакладу;
даведацца пра фактары, што ўплываюць на якасць перакладу;
прааналізаваць пераклады “Катэдры Парыжскай Божай Маці” В.Гюго і “Споведзі сына стагоддзя” А.деМюсэ на расейскую мову.

АБ’ЕКТ
ПРАДМЕТ
Лінгва-
стылістычныя асаблівасці розных у
часавым і прасторавым сэнсе перакладаў.
Пераклады
на расейскую мову “Катэдры Парыжскай Божай Маці” В.Гюго і “Споведзі сына стагоддзя” А.деМюсэ як найбольш прадстаўнічых твораў прозы французскага рамантызму.

Навуковая навізна і актуальнасць
Упершыню лінгвастылістычны аналіз перакладаў праводзіцца не толькі ў сінхранічным, але і ў дыяхранічным разрэзе.

“Пераклад – гэта абавязак мовы і магчымасць яе існавання”.
“Калі энтузіазм не з’яўляецца станам душы пісьменніка, ён павінны стаць станам душы перакладчыка”.
Густаў Руд

“Перакладчык перакладае не тэкст, а адно з яго значэнняў”.
Канцэпцыя перакладу
(=перакладчыцкая задума) –
апазнанне і выдзяленне адно са значэнняў
тэкста, якое будзе перадавацца
пры перакладзе.

Магчымыя перакладчыцкія задумы (паводле Б.Хохела):
Перадаць першапачатковае значэнне твору. Перакладны тэкст успрымаецца чытачом як “наш і новы”;
Перадаць пазнейшае значэнне тэкста ў тым асяроддзі, ў якім ён быў створаны; “наш і стары”;
Перадаць значэнне тэкста ў іншым культурным асяроддзі; “чужы і новы”;
Перадаць пазнейшае значэнне тэкста ў іншым культурным асяроддзі; “чужы і стары”.

Арыгіналы і пераклады
V.HUGO
«NÔTRE-DAME DE PARIS» (1861 Г.ВЫД.)
A.DE MUSSET
«CONFESSION DE L’ENFANT DU SIÈCLE» (1845 Г.ВЫД.)
Пераклад Е.І.Канрадзі
(1887 г.);
Пераклад выдавецтва
І.Сыціна (1903 г.);
Пераклад Н.Когана
(1984 г.).
Пераклад выдавецтва (1870 г.);
Пераклад Д.Ліўшыц, Л.Ксанінай (1953 г.).

Вынікі
ПЕРАКЛАДЫ XIX СТ.
ПЕРАКЛАДЫ XX СТ.
Нематываваная камбінацыя гістарызуючага і мадэрнізуючага прынцыпаў на адным узроўні, што сведчыць пра адсутнасць канкрэтнай перакладніцкай задумы.
Прасочваецца яскравая перакладчыцкая задума захаваць часавы разрыў паміж тэкстам арыгіналу і тэкстам перакладу.
Дамінаванне гістарызуючага прынцыпу.

Фактары, што ўплывалі на розніцу перакладаў XIX і XX стст(пачатак):
АБ’ЕКТЫЎНЫЯ
СУБ’ЕКТЫЎНЫЯ
Наяўнасць ці адсутнасць жорстка сфармуляваных прынцыпаў перакладу;
Узровень літаратурных ведаў ва ўспрымаючым асяроддзі;
Адэкватнае ўспрыманне перакладчыкам стылю пісьменніка;
Наяўнасць ці адсутнасць перакладчыцкага рашэння;

Фактары, што ўплывалі на розніцу перакладаў XIX і XX стст(працяг):
АБ’ЕКТЫЎНЫЯ
СУБ’ЕКТЫЎНЫЯ
Свабода ці несвабода перакладчыка ў выбары магчымай канцэпцыі;
Ступень нармаванасці літаратурнай мовы, на якую перакладалі.
Індывідуальны стыль перакладчыка;
Уплыў французскай мовы на фармаванне расейскай літаратурнай.