Skelet ulgamy

Ähli haýwanlar we ösümlikler dürli ýollar bilen hereket etýär. Ösümlikleriň käbir bölekleri haýal hereket etýär.olaryň ýapraklary güne tarap hereket etýär.
Haýwanlar öz bedenlerini gorap saklamaly.Bu skelet sistemasy tarapyndan ýerine ýetirilýär.

HAÝWANLARDA SKELETIŇ GÖRNÜŞLERI
1.DAŞKY SKELET
2.IÇKI SKELET

SKELETIŇ AYRATYNLYKLARY
Içki organlary daşky basyşlardan goraýar.
Bedeni goraýar.
Minerallary saklaýar. (P, Mg, Ca)
Skelet muskllary beden bölekleriniň hereketini ýerine ýetirilýär.
Bu bedene şekil berýär.

DAŞKY SKELET
Eger skelet bedeniň daşynda bolsa we ýumuşak bölgini goraýan bolsa oňa daşky skelet diýilýär.
Bu jansyz bölek.
Bu hitinden durýar.
Bu ösüşü çäklendirýär.
Bu organizmi goraýar.
MES:leňňeç, omar,saçakçy, çekirtge we siňek. Bu birnäçe oňurgasuzlarda bolýar.

IÇKI SKELET
Içki skelet bedeniň içinde bolýar.
Bu janly süňklerden durýar.
Gan damarlary onuň içinde bolýar.
Bu kalsi we fosfaty öz içine alýar.
Bu gubkada deňiz ýyldyzynda we oňurgasyzlarda bolýar.
Bu muskl we deri bilen gurşalandyr.
Organizmi goraýar.
Bu içki organlary goraýar.
Ösüşe täsir edenok.

ADAMYŇ SKELET ULGAMY

.ADAMYŇ SKELET ULGAMYNYŇ AÝRATYNLYKLARY
Ol muskullaryň kömegi bilen hereketi üpjin etýär.
Ol fosfor we kalsi ýaly minerallardan durýar.
Ol bedeni saklaýar.
Ol beýni ýürek we öýken ýaly içki organlary goraýar.
Oňurga süňkleri we süňk adam skeletini düzýär.

Uzyn süňkler:Olar elde we aýakda ýerleşýär.
Ýasy süňkler:Muňa gapyrga we kelle süňkleri mysaldyr.
Gysga süňkler:Muňa oňurga,gol we daban süňkleri mysaldyr.
SÜŇKIŇ GÖRNÜŞLERI.

ADAM SKELETI 3 WAJYP BÖLEKDEN DURÝAR.
KELLE ÇANAK
GÖWRE
EXTREMITES

GÖWRE.
Oňurgaly kaloniýasyndan, egin süňklerin- den we döş süňklerinden durýar.
Arka süňkleri gapyrga we döş süňklerinden durýar. Arka süňkleri ýüregi we öýkeni goraýar.Adamda 12 jübüt gapyrga süňki bar.
Beýnini işletýän spinal kordany oňurgaly kaloniýa gorap saklaýar. .Ol 33 süňkden durýar.

KELLEÇANAK
Munda 22 sany süňk bar.
a) KELLE SÜŇKLER (8)
b) FACIAL SÜŇKLER. (14)
Ol biziň beýnimizi goraýar.

OŇURGA KALONIÝASY
GAPYRGA

EXTREMITES
Olar el,gol,aýak we dabany öz içine alýar
Her elde we aýakda 3süňk bar.
Her golda we dabanda 27 süňk bar.
Jemi ekstremetisde 120 süňk bar.

EXTREMITES

Haçanda 2 ýada ondan köp süňkler birleşende skelediň hereketi emele gelýär. Süňkleriň hereketi muskullar tarapyndan barlanylýar.
BOGUNLARYŇ 3 GÖRNÜŞI BAR;
1.HEREKETSIZ BOGUNLAR
2.AZ HEREKETLI BOGUNLAR
3.HEREKETLI BOGUNLAR
BOGUNLAR

HEREKETLI BIRLEŞMELER :Sürtülme döretýän hereketli birleşmelerde kartilage we snowial suwuklygy bar. MESELEM:El
HEREKTSIZ BIRLEŞMELER: Olar hereket etmeýärler. Ähli kelle we fakial süňkler hereketsizdirler.
Onda synowial suwuklugy ýok. MESELEM :Kelle süňki
AZ HEREKETLI BIRLEŞMELER: Olar az hereket etýärler. Munda snowial suwuklugu ýok.Meselem:Oňurgaly kaloniýasy

HEREKETSIZ
HEREKETLI
AZ HEREKETLI
HEREKETLI
BIRLEŞMELER