Ў вайны не жаночы твар. Святлана Аліксіевіч

«У вайны не жаночы твар» - дакументальна-очарковая кніга

Кніга напісана ў 1983 годзе, упершыню апублікаваная ў часопісе "Кастрычнік" у пачатку 1984 гады (у часопісным варыянце), яшчэ некалькі кіраўнікоў выйшлі ў тым жа годзе ў часопісе «Нёман». Частка ўспамінаў была выкрэсленая цэнзарамі; ў пазнейшых выданнях многія з гэтых пропускаў адноўлены. У 1985 году кніга выйшла асобным выданнем адразу ў некалькіх выдавецтвах, у першым мінскім выданні была азагалоўленая «У вайны не жаночы твар»

«У вайны не жаночы твар» распавядае пра мільёны жанчын, якія змагаліся за
Савецкі Саюз у Другую Сусветную вайну. Алексіевіч ўзяла інтэрв'ю больш
чым у 800 жанчын і ёй ўдалося разгаварыць сваіх суразмоўніц. падобныя
апавяданні часта замоўчваліся ў Расіі. Менавіта паколькі яны жанчыны, гэтыя
гісторыі не адпавядалі стандартызаваныя вобраза героя
Вялікай айчыннай вайны.

Пачынаецца ўсё ў кнізе «Ў вайны не жаночы твар" са слоў:
Усё, што мы ведаем пра жанчыну, лепш за ўсё ўмяшчаецца ў слова «міласэрнасць». Ёсць і іншыя словы - сястра, жонка, сябар, і самае высокае - маці. Але хіба не прысутнічае ў іх змесце і міласэрнасць як сутнасць, як прызначэнне, як канчатковы сэнс? Жанчына дае жыццё, жанчына засцерагае жыццё, жанчына і жыццё - сінонімы.
На самай страшнай вайне XX стагоддзя жанчыне давялося стаць салдатам. Яна не толькі ратавала, перавязвала параненых, а і страляла з «снайперка», бамбіла, падрывала масты, хадзіла ў разведку, брала мовы. Жанчына забівала. Яна забівала ворага, які абрынуўся з нябачанай жорсткасцю на яе зямлю, на яе дом, на яе дзяцей.