Wykład_z_udzielania_pierwszej_pomocy

Pierwsza pomoc — zespół czynności wykonywanych w razie wypadku, urazu lub nagłego ataku choroby.
W celu ochrony życia lub zdrowia poszkodowanego oraz zminimalizowania niekorzystnych następstw, zanim możliwe będzie udzielenie specjalistycznej pomocy medycznej.
Rozróżnia się:
- pierwszą pomoc medyczną- definiowaną jako zespół czynności ratunkowych wykonywanych przez osoby znajdujące się na miejscu zdarzenia
- pierwszą pomoc lekarską – prowadzoną przez lekarza lub ratownika medycznego, najczęściej w wyniku interwencji pogotowia ratunkowego

ZAKRES PIERWSZEJ POMOCY
W zakres pierwszej pomocy przed medycznej wchodzą takie czynności jak:
1.Zabezpieczenie miejsca wypadku
2.Sprawdzenie stanu poszkodowanego (podstawowych funkcji życiowych – krążenia, oddechu i świadomości, zlokalizowanie odniesionych urazów)
3.Zapewnienie sobie pomocy, wezwanie pogotowia ratunkowego lub innych specjalistycznych służb ratowniczych
4.Prowadzenie resuscytacji krążeniowo-oddechowej, zatamowanie krwotoków i działanie przeciwwstrząsowe
5.Wykonanie pozostałych/innych czynności ratunkowych zależnych od stanu poszkodowanego
6.Ułożenie poszkodowanego w pozycji bezpiecznej (jedynie jeżeli poszkodowany jest nieprzytomny i zaistniała potrzeba pozostawienia go bez opieki na dłuższy czas)

Zabezpieczenie miejsca wypadku
Zabezpieczenie miejsca wypadku ma na celu ochronę zarówno poszkodowanego, ratownika, jak i osób trzecich (gapiów, innych uczestników ruchu drogowego, itp.).
Procedury zabezpieczania są zależne od sytuacji. Standardowo w wypadkach komunikacyjnych zatrzymuje się ruch na danym odcinku drogi. W tym celu na drodze, w odpowiednio oddalonym miejscu ustawia się trójkąt ostrzegawczy. Praktycznie odległość ustawienia trójkąta od miejsca zdarzenia zależy od rodzaju drogi (inna będzie na drodze gminnej, inna na autostradzie), warunków atmosferycznych, rzeźby terenu, itd.
Sprawdzenie stanu poszkodowanego
U pacjenta nieprzytomnego należy określić, czy oddycha, przykładając policzek nad jego usta, obserwując zarazem czy unosi się klatka piersiowa (tzw. widzę, słyszę, czuję – jeśli ratownik na policzku nie wyczuł oddechu, nie usłyszał jego świstu ani nie zobaczył unoszącej się i opadającej klatki piersiowej powinien uznać, że poszkodowany nie oddycha). Przy określaniu innych nieprawidłowości kluczowe znaczenia ma obserwacja nieprzytomnego chorego.

Numery alarmowe w Polsce
Policja 997
Straż pożarna 998
Pogotowie ratunkowe 999
Górskie Ochotnicze Pogotowie Ratunkowe 985
Wodne Ochotnicze Pogotowie Ratunkowe 601 100 100
Przy zgłaszaniu wezwania należy podać (istotna kolejność):
1.Miejsce zdarzenia
2.Rodzaj zdarzenia (wypadek drogowy, wypadek w pracy, etc.)
3.Liczbę poszkodowanych
4.Stan poszkodowanych
5.Imię i nazwisko wzywającego pomocy
6.Numer telefonu, z którego dzwonimy
Po podaniu wszystkich informacji należy poczekać na dodatkowe pytania dyspozytora i potwierdzenie przyjęcia zgłoszenia.

Resuscytacja krążeniowo-oddechowa
Zespół czynności stosowanych u poszkodowanego, u którego wystąpiło podejrzenie nagłego zatrzymania krążenia, czyli ustanie czynności serca z utratą świadomości i bezdechem. Celem resuscytacji jest utrzymanie przepływu krwi przez mózg i mięsień sercowy oraz przywrócenie własnej czynności układu krążenia. Natychmiastowe rozpoczęcie resuscytacji przez świadków zdarzenia zwiększa przeżycie trzykrotnie.
Pozycja boczna ustalona
pozycja będąca jedną z pozycji bezpiecznych, umożliwiająca bezpieczne odzyskanie przytomności osobie nieprzytomnej, posiadającej oddech i inne funkcje życiowe. Pozycja boczna ustalona uniemożliwia zapadanie się języka na tylną ścianę gardła, co u nieprzytomnego może spowodować niedrożność dróg oddechowych i w wyniku tego śmierć. Dzięki jej zastosowaniu zmniejsza się ryzyko zadławienia się osoby poszkodowanej treścią ewentualnych wymiocin, bądź płynów znajdujących się w jamie ustnej, które (jeśli zaistnieją) samoistnie z niej wypływają.

Bezpieczeństwo osoby udzielającej pierwszej pomocy
Aby uniknąć ryzyka nabycia choroby infekcyjnej podczas udzielania pierwszej pomocy, musimy stosować środki ochrony własnej oraz proste procedury:
1.Należy zawsze używać rękawiczek medycznych. Jeżeli nie posiadamy rękawiczek medycznych, należy założyć na dłonie worki foliowe lub jakikolwiek wodoodporny materiał.
2.Wskazane jest dokonanie standardowej dezynfekcji miejsca zdarzenia, które zapobiega rozprzestrzenianiu się infekcji.
3.Należy zbierać wszelkie środki użyte w miejscu zdarzenia do jednej torby
4.Po udzieleniu pierwszej pomocy należy umyć ręce mydłem.
5.W razie podejrzenia, iż zostaliśmy narażeni na infekcję, należy poinformować o tym pomoc medyczną lub skontaktować się ze swoim lekarzem.

Słowniczek pierwszej pomocy
Definicja: dyspozytor
przeszkolona osoba mająca teoretyczne i praktyczne doświadczenie w ratownictwie, która odbiera zgłoszenia w centrum powiadamiania ratunkowego.
Definicja: kwalifikowana pierwsza pomoc
czynności podejmowane przez ratownika wobec osoby w stanie nagłego zagrożenia zdrowotnego.
Definicja: pierwsza pomoc
czynności podejmowane przez osoby znajdujące się w miejscu zdarzenia (świadków zdarzenia) w celu ratowania osoby w stanie nagłego zagrożenia zdrowotnego
Definicja: łańcuch przeżycia
działania, na które składają się:
szybkie rozpoznanie zagrożenia życia oraz wezwanie pogotowia ratunkowego;
natychmiastowe rozpoczęcie resuscytacji krążeniowo‑oddechowej (RKO) przez świadków zdarzenia;
wczesna defibrylacja elektryczna (w razie konieczności);
wczesne wdrożenie specjalistycznych zabiegów resuscytacyjnych, opieka i leczenie poresuscytacyjne.

Definicja: medyczne czynności ratunkowe
pomoc udzielana przez lekarzy, pielęgniarki i ratowników medycznych osobie w stanie nagłego zagrożenia zdrowotnego.
Definicja: platynowe minuty
pierwsze kilka minut po nagłym zatrzymaniu krążenia, w ciągu których podjęcie działań ratowniczych znacznie podnosi szanse poszkodowanego na przeżycie.
Definicja: resuscytacja
przywrócenie funkcji układu krążenia i oddychania u osób z nagłym zatrzymaniem krążenia.
Definicja: stan nagłego zagrożenia zdrowotnego
stan polegający na nagłym lub przewidywanym w krótkim czasie pojawieniu się objawów pogarszania zdrowia, którego bezpośrednim następstwem może być poważne uszkodzenie funkcji organizmu lub uszkodzenie ciała albo utrata życia, wymagający podjęcia natychmiastowych medycznych czynności ratunkowych i leczenia.
Definicja: złota godzina
czas od wystąpienia zdarzenia do przetransportowania poszkodowanego do szpitala i udzielenia
mu specjalistycznej pomocy.

PODSUMOWANIE
https://wordwall.net/pl-pl/community/prezentacja-pierwszej-pomocy
Test z pierwszej pomocy
https://www.szkolenia-bhp24.pl/pierwsza-pomoc-online
Filmy edukacyjne – pierwsza pomoc

W Polsce jest wiele aktów prawnych, które mówią
o obowiązku udzielania pierwszej pomocy:
Kodeks karny,
Kodeks wykroczeń,
Kodeks pracy,
Prawo o ruchu drogowym,
Ustawa o państwowym ratownictwie medycznym
Art.162 § 1 i 2
§1. Kto człowiekowi znajdującemu się w położeniu grożącym bezpośrednim niebezpieczeństwem utraty życia albo ciężkiego uszczerbku na zdrowiu nie udziela pomocy, mogąc jej udzielić bez narażenia siebie lub innej osoby na niebezpieczeństwo utraty życia albo ciężkiego uszczerbku na zdrowiu – podlega karze pozbawienia wolności do lat 3.
§ 2. Nie popełnia przestępstwa ten, kto nie udziela pomocy, do której jest konieczne poddanie się zabiegowi lekarskiemu albo w warunkach, w których możliwa jest niezwłoczna pomoc ze strony instytucji lub osoby do tego powołanej.
Przepisy prawne

Zasady wzywania pierwszej pomocy
CO POWINNO ZAWIERAĆ ZGŁOSZENIE GDY WZYWAMY POGOTOWIE RATUNKOWE
dokładny adres z nazwą miejscowości
co się stało
ilość osób poszkodowanych
stan poszkodowanego
nazwisko i telefon zgłaszającego
Zadaniem osoby udzielającej pierwszej pomocy jest utrzymanie przy życiu poszkodowanego i nie dopuszczenie do powstania dalszych powikłań do chwili przybycia lekarza bądź karetki pogotowia ratunkowego.

W nieszczęśliwych wypadkach oraz w schorzeniach przebiegających ostro często pierwsze minuty decydują o dalszych losach poszkodowanego! Szybka i właściwa pomoc może uratować czyjeś życie!

W sytuacji nagłego zagrożenia zdrowia i życia należy zadzwonić pod numer centralnego powiadamiania ratunkowego
Schemat udzielania pierwszej pomocy

uklęknij obok poszkodowanego,
ułóż nadgarstek jednej ręki na środku jego klatki piersiowej, ułóż nadgarstek drugiej dłoni na grzbiecie dłoni leżącej na klatce piersiowej poszkodowanego, spleć palce obu dłoni i upewnij się, że nacisk nie będzie kierowany na żebra poszkodowanego.
utrzymuj ramiona wyprostowane.
nie uciskaj górnej części brzucha ani dolnego końca mostka,
ustaw ramiona prostopadle do klatki piersiowej poszkodowanego i uciskaj mostek na głębokość nie mniejszą niż 5-6 cm u osoby dorosłej, 3-4 cm u dziecka (jedną ręką)
po każdym uciśnięciu zwolnij nacisk na klatkę piersiową, nie odrywając rąk od mostka. Powtarzaj uciśnięć z częstotliwością 100/min
W przypadku dzieci oraz dorosłych po utonięciu i zadzieżgnięciu przed rozpoczęciem uciskania musisz wykonać 5 oddechów ratunkowych

Podstawowe zabiegi resuscytacyjne u niemowląt, dzieci i osób dorosłych

Sprawdź oddech
Schemat udzielania pierwszej pomocy bez dostępu do AED

Schemat udzielania pierwszej pomocy z dostępem do AED

Po ocenieniu czy jest bezpiecznie należy podejść ostrożnie do poszkodowanego od strony nóg. Delikatnie potrząsnąć ramię i głośno zapytać: „czy Pan/Pani mnie słyszy”.
Jeśli poszkodowany reaguje, jest przytomny, zostawiamy poszkodowanego w pozycji zastanej – rozpoznajemy stan poszkodowanego (przeprowadzamy wywiad poszkodowanym) zabezpieczamy krwotoki, złamania(jeśli występują), zapewniamy komfort cieplny),
Jeśli poszkodowany nie reaguje wzywamy pomoc i podejmujemy dalsze kroki.
UWAGA !!!
Unikamy podchodzenia do poszkodowanego od strony głowy (odruch bezwarunkowy poszkodowanego przy urazie kręgosłupa na odcinku szyjnym może zagrażać życiu poszkodowanego).
Nigdy nie poklepujemy poszkodowanego po twarzy – u osoby nieprzytomnej przy braku napięcia mięśniowego łatwo jest uszkodzić nerwy twarzowe.
Resuscytacje przeprowadza się aż do:

Resuscytacja krążeniowo-oddechowa
Celem podstawowych czynności resuscytacyjnych (BLS - Basic Life Support) jest zapewnienie krążenia i oddechu do czasu przybycia ekipy wykwalifikowanych ratowników, które rozpoczną zaawansowanymi zabiegami reanimacyjnymi (ALS - Advanced Life Support).
Nieodwracalne zmiany w mózgu u poszkodowanego przebywającego w normalnych warunkach termicznych zaczynają się już po 4-6 min. niedotlenienia, a zmiany w sercu po 15-30 min.
A - airways - drogi oddechowe - zapewnij poszkodowanemu drożność dróg oddechowych
i dostęp do powietrza
B - breathing - oddech - zapewnij poszkodowanemu "oddech" - jeśli poszkodowany nie oddycha przystąp do sztucznego oddychania
C - circulation - krążenie - zapewnij poszkodowanemu "krążenie" - jeśli nie wyczuwasz pulsu przystąp do masażu serca

Nim rozpocznie się udrażnianie górnych dróg oddechowych należy sprawdzić:
Czy w jamie ustnej nie ma ciał obcych, płynów – gdy się tam znajdują usuwamy je (kolczyka w języku i sztucznej szczęki nie usuwamy),
Krwawe wycieki z nosa i z uszu ( krwawa galaretka wskazuje na pęknięcie podstawy czaszki i wypływanie płynu około mózgowego – nie wolno tamować wypływu tego płynu, tamowanie może spowodować ucisk płynów na korę mózgową)
Czy tchawica jest na swoim miejscu,
Czy kręgi szyjne nie są pęknięte i znajdują się na swoim miejscu,
Czy czaszka nie jest pęknięta.
Udrażnianie górnych dróg oddechowych
UWAGA !!!
W przypadku zaistnienia w/w okoliczności nie wolno udrażniać
górnych dróg oddechowych przez odchylenie głowy do tyłu.

W przypadku, gdy poszkodowany nie doznał urazu kręgosłupa odcinka szyjnego, ani urazu czaszki, udrażnianie górnych dróg oddechowych wykonujemy poprzez odchylenie głowy do tyłu, kładąc dłoń na czole, a palcami drugiej dłoni popychamy podbródek. Ruch odginający głowę musi być delikatny, do oporu, jednak nie gwałtowny. W tym bowiem przypadku u osób starszych z kruchymi kośćmi może dojść do złamania zęba kręgu obrotowego. Siła prawej ręki wywierana na czaszkę musi podczas dalszych zabiegów działać nieprzerwanie, ponieważ głowa ma zawsze tendencję do powrotu do pozycji wyjściowej. To położenie głowy przez napięcie mięśni szyi powoduje przesunięcie ku górze nasady języka, zapobiegając jego zapadaniu i zamykaniu wejścia do krtani.

Udrażnianie górnych dróg oddechowych w przypadku podejrzenia urazu kręgosłupa i czaszki
Rękoczyn Esmarcha stosuje się w przypadku uszkodzenia kręgosłupa i czaszki. Polega on na oburęcznym uchwyceniu żuchwy w okolicy jej kątów, tak aby małe palce IV i V opierały się na jej ramionach, kciuki uciskały okolicę bródkową, a pozostałe palce II i III obejmowały trzon. Następnie przesuwa się żuchwę do przodu i ku górze w ten sposób, żeby zęby dolne znalazły się przed przednimi. Później wystarcza już zwykłe przetrzymywanie żuchwy w okolicy bródkowej. Najlepiej wykonać rękoczyn Esmarcha od tyłu głowy.
UWAGA !!! Jeszcze raz należy sprawdzić czy poszkodowany oddycha

Resuscytacja krążeniowo-oddechowa (w skrócie RK-O lub CPR) (ang. Cardio-Pulmonary Resuscitation) jest to zespół zabiegów, których zadaniem lub skutkiem jest przywrócenie podstawowych funkcji życiowych, tj. co najmniej krążenia krwi i oddychania. Nazywana jest także podstawowym podtrzymaniem życia
Resuscytacja krążeniowo -oddechowa
Nasadę dłoni układa się na mostku powyżej dwóch palców od końca mostka (środek mostka).Drugą dłoń splata się palcami unosząc je do góry (palce nie powinny opierać się o żebra)
Wyprostowanymi rękami w łokciach i masą własnego ciała uciska się mostek na głębokość od 5 do 6 cm, w tempie od 100 do 120 razy na minutę, 30 razy. Prawidłowy ucisk powinien ucisnąć serce i zwolnić ucisk serca. W celu uzyskania właściwego tępa ucisku liczymy mówiąc:
i raz, i dwa, i trzy, .........., i trzydzieści.
2 palce od
końca mostka
Głębokość ucisku od 5-6 cm
30 ucisków
od 100
do 120
X/minutę

Przybliżamy swój policzek oraz ucho do nosa i ust poszkodowanego, a także przykładamy swoją dłoń na przeponie poszkodowanego.
Oceniamy prawidłowość oddechu wzrokiem, słuchem i czuciem. Oceny dokonujemy przez 10 sekund (prawidłowy oddech to minimum 2 oddechy).
Jeśli poszkodowany nie oddycha, albo ma się wątpliwości, czy oddech jest prawidłowy (np. charczenie – oddech agonalny) podejmujemy dalsze kroki.
Gdy poszkodowany oddycha, zabezpieczamy drożność dróg oddechowych m.in. Przez obrócenie poszkodowanego na bok oraz zapewnij komfort cieplny.
Zasady przeprowadzania sztucznego oddychania

Sztuczne oddychanie
B
C
Udrożniamy górne drogi oddechowe
nabieramy powietrza.
przytrzymując głowę
poszkodowanemu
Palcami dłoni zaciskamy płatki
nosa. Obejmujemy ustami, usta
poszkodowanego i wtłaczamy
powoli powietrze do płuc
poszkodowanego.
Odchylamy głowę na bok. spoglądamy, czy
klatka piersiowa podniosła się i opadła.
Nasłuchujemy i wyczuwamy wydmuchiwane
powietrze przez poszkodowanego.
UWAGA !!!
Wtłoczenie powietrza do
żołądka może spowodować
wypchnięcie treści żołądkowych
do tchawicy i jej poparzenie
kwasem żołądkowym (grozi to
powikłaniami i śmiercią, nie tylko poszkodowanego, lecz i ratującego)

Zasady postepowania z nieprzytomnym przy zachowanym oddechu
Jeżeli oddech jest prawidłowy to należy ułożyć poszkodowanego w pozycji bezpiecznej. Pozycja bezpieczna – zabezpiecza przed zapadaniem się języka, zmniejsza ryzyko zachłyśnięcia się treścią żołądka podczas wymiotów, czy zakrztuszenia się śliną. Obniża ona ryzyko dalszych uszkodzeń, zapewniając utrzymanie drożności dróg oddechowych oraz brak ucisku na klatkę piersiową, co pozwala swobodnie oddychać.
A
B
C
D

Kobietę w widocznej ciąży układa się na lewym boku !!!!!
Takie postępowanie jest związane
z anatomicznym położeniem dużych naczyń krwionośnych (żyła główna dolna).
U nieprzytomnej ciężarnej leżącej na plecach lub na prawym boku, płód oraz macica mogą wywierać ucisk na duże naczynia krwionośne, takie jak żyła główna dolna. Co może skutkować dodatkowymi powikłaniami z zatrzymaniem krążenia włącznie. Ułożenie kobiety na lewym boku pozwala zminimalizować to zagrożenie.
Pozycja bezpieczna dla kobiety w widocznej ciąży

Rozpoznawanie oznak wstrząsu u poszkodowanego
Jeśli poszkodowany miał lub ma: krwotok, rozległe oparzenie, zawał serca, zakażenie jest na coś uczulony i ma następujące objawy:
bladą skórę,
przyspieszony, płytki oddech,
zaburzenia świadomości,
zimny perlisty pot,
Jeśli widać u poszkodowanego w/w objawy należy:
zlikwidować przyczynę wstrząsu: tamując krwotoki, zabezpieczając złamania, itp.,
należy ułożyć poszkodowanego w pozycji przeciwwstrząsowej (poszkodowany leży płasko na
plecach i ma uniesione nogi 30-40 cm nad ziemią),
szczelnie okryć poszkodowanego – zabezpiecza
to przed utratą ciepła,
cały czas utrzymywać kontakt słowny z poszkodowanym.

Pierwsza pomoc w przypadku zadławień
Ciało obce może być przyczyną częściowej lub całkowitej niedrożności dróg oddechowych.
Objawy pozwalające na różnicowanie częściowej i całkowitej niedrożności zostały omówione w poniżej tabeli.
Jeżeli poszkodowany ma objawy częściowej niedrożności dróg oddechowych- to zachęca się go do kaszlu i nie robi się nic więcej. Natomiast gdy nie jest możliwe usunięcie z dróg oddechowych substancji, którą się dusi, a przestaje oddychać to się przeprowadza resuscytacje krążeniowo-oddechową.

Pierwsza pomoc w przypadku drgawek
Pierwsza pomoc zasady postępowania podczas epilepsji:
nie powstrzymujemy drgawek na siłę
staramy się ochronić głowę chorego przed urazami (np. uklęknąć za głową chorego i przytrzymać ją mocno między kolanami)
jeśli chory wymiotuje, układamy go na boku (pamiętajmy o ochronie głowy)
rozluźniamy pasek i kołnierzyk, aby ułatwić oddychanie
nie wkładamy niczego między zęby (wielu ratowników utraciło w ten sposób palce: chorzy zaciskają szczęki z ogromną siłą)
zachowujemy spokój, pogotowie wzywamy tylko wtedy, kiedy napad nie mija po 2–3 minutach
Napad padaczkowy jest dla organizmu ogromnym wysiłkiem. Osoba po napadzie może mieć problem z mówieniem, kojarzeniem, wstaniem z pozycji leżącej i samodzielnym chodzeniem, dlatego zawsze trzeba delikatnie i taktownie zaoferować pomoc.

Pierwsza pomoc w przypadku omdleń
Postępowanie:
Należy ułożyć poszkodowanego na plecach.
Zastosować pozycji czterokończynowej, tj. jednoczesne uniesienie kończyn górnych i dolnych. U kobiety w zaawansowanej ciąży, zamiast w/w pozycji należy zastosować ułożenie na lewym boku (bądź podłożenie poduszki lub koca pod prawy bok w pozycji na plecach)
Zapewnienie dostępu świeżego powietrza. Poluźnienie krawata, rozpięcie kołnierzyka, jeśli uciska narządy szyi.
Do momentu odzyskania przytomności – kontrola parametrów życiowych
Jeśli po kilku minutach świadomość nie powraca – wezwanie pogotowia.
Nie wolno:
cucić poszkodowanego przez uderzenia w twarz
wlewać mu do ust zimnej wody, podawać leków (ryzyko zakrztuszenia!)

Pierwsza pomoc w przypadku krwotoków i ran
Uwaga!!! Przy zaopatrywaniu ran przestrzega się następujących zasad:
nie kładzie się bezpośrednio na ranę waty, ligniny, chusteczek higienicznych, itp.
nie dotyka się rany bezpośrednio palcami ani żadnymi środkami niejałowymi, co może skutkować zainfekowaniem rany,
nie usuwa się ciał obcych tkwiących w ranie (gdyż może dojść do gwałtownego niemożliwego do opanowania krwotoku!), próbuj je się ustabilizować, aby uchronić przed przemieszczaniem,
nie wymywa się rany ani nie posypuje czy polewa środkami odkażającymi taki jak woda utleniona, czy jodyna
Woda utleniona

Zaopatrywanie ran
zakładamy na ranę wyjałowiony opatrunek(kompres) lub w przypadku silnego krwotoku może to nawet być rozpakowany bandaż jałowy.
kontrolujemy tętno poniżej miejsca założenia opatrunku oraz utrzymujemy cześć ciała (kończynę), gdzie jest krwotok powyżej poziomu serca
w przypadku przemoknięcia opatrunku nie zdejmujemy przesiąkniętego opatrunku, tylko dokładamy kolejną warstwę
materiału chłonącego i mocujemy je bandażem.
układamy poszkodowanego w pozycji przeciwwstrząsowej
(płasko na plecach, nogi uniesione do góry), aby zapobiec rozwijaniu się wstrząsu pourazowego,
kontrolujemy czynności życiowe poszkodowanego (oddech i tętno),
zapewniamy poszkodowanemu komfort termiczny (co chroni przed utratą ciepła, bądź przed przegrzaniem) i psychiczny,
UWAGA !!!
W razie silnego krwawienia, nie dającego się zatamować można założyć opaskę uciskową powyżej rany. Opaskę uciskową zakładamy tylko w razie krwawienia
zagrażającego życiu. Opaska uciskowa jest bardzo niebezpieczna, bo powoduje
miażdżenie naczyń krwionośnych i może doprowadzić do martwicy kończyny.

Objawy złamania:
Ból i obrzęk - objawy domniemane
Ograniczenie ruchomości - objaw domniemany
Unikanie ruchów kończyną w miejscu złamania lub brak w ogóle możliwości wykonania jakichkolwiek ruchów - objawy pewne
Nieprawidłowe ustawienie lub/i patologiczna ruchomość kości (której nie wolno oczywiście prowokować) - objawy pewne
Obecność fragmentów kostnych lub końców złamanej kości w otwartej ranie - objawy pewne.
Pierwsza pomoc w przypadku złamań
Złamania zamknięte - nie stwierdza się widocznej rany w okolicy miejsca złamania, nie następuje przerwanie ciągłości skóry.
Złamania otwarte - w okolicy złamania stwierdza się obecność jednej lub kilku, w mniejszym lub większym stopniu krwawiących ran, następuje przerwanie ciągłości skóry. W niektórych przypadkach widoczne są w ranie fragmenty kostne.

W przypadku złamań otwartych postępuje się na początku jak z ranami. Nakłada się na ranę jałowy opatrunek i przytrzymuje go przy pomocy bandaża
Unieruchamia się kończynę tak, aby nie nastąpiło dalsze uszkodzenie tkanek i nerwów.
Zabezpiecza się poszkodowanego i zapewnia mu odpowiednią opiekę, a także zawiadamia się pogotowie lub jeśli to możliwe jedziemy do szpitala.
Unieruchamianie o własne ciało.
Jeśli nie dysponuje się żadnym specjalistycznym sprzętem (szyny lub łupki),
i często nie ma się pod ręką chusty trójkątnej, to kończynę dolną można unieruchomić o drugą kończynę jeśli nie jest złamana. W przypadku kończyny górnej można ją unieruchomić za pomocą szkieletu poszkodowanego.
UWAGA!!!
Przy złamaniach otwartych nie dotyka oraz nie przemywa się rany, gdyż grozi to zakażeniem szpiku kostnego i wywołaniem zakażenia ogólnoustrojowego (sepsa).

Pierwsza pomoc w przypadku oparzeń
naskórek
skóra
właściwa
tkanka
podskórna
mięśnie
2 st.
1 st.
3 st.
4 st.
W zależności od głębokości oparzenia wyróżnia się trzy stopnie:
stopień I - objawem jest zaczerwienienie skóry (rumień), obrzęk i uczucie pieczenia,
stopień II - na zaczerwienionej
i obrzękniętej skórze pojawiają się pęcherze z żółtawym płynem surowiczym, towarzyszy temu ostry ból.
stopień III - niebolesny, cechuje się martwicą całej grubości skóry, a także uszkodzeniem tkanek położonych głębiej (mięśnie, ścięgna). Skrajną postacią oparzenia jest zwęglenie tkanek.

Postępowanie przy oparzeniach termicznych:
jak najszybciej należy schłodzić oparzone miejsce przez minimum 15 minut,
w trakcie schładzania należy usunąć odzież poprzez rozcięcie, oraz usunąć pierścionki, kolczyki, itp.(zależności od miejsca poparzenia)
po zakończeniu schładzania rany oparzeniowej, należy ją osłonić opatrunkiem jałowym,
w miarę możliwości unieruchamiamy i unosimy oparzoną część ciała,
w przypadku stwierdzenia objawów wstrząsu - blada spocona skóra, szybkie tętno, pobudzenie psychoruchowe - należy poszkodowanego ułożyć w pozycji na wznak z uniesionymi kończynami dolnymi,
zapewniamy komfort cieplny,
oparzonego należy chronić przed urazami wtórnymi,
w cięższych przypadkach (rozległe oparzenie, objawy wstrząsu), należy natychmiast powiadomić pogotowie ratunkowe.
minimum
15 minut

Najczęstszymi związkami chemicznymi powodującymi oparzenia są: zasady, kwasy, związki organiczne. Związki chemiczne uszkadzają skórę, dopóki się na niej znajdują, dlatego powinny być jak najszybciej usunięte.
Oparzenia chemiczne są spowodowane
kontaktem skóry z substancjami żrącymi.
Substancje chemiczne suche/mokre
Usuwa się związki chemiczne z powierzchni skóry
poprzez spłukanie wodą przez około 20 minut.
Należy zdjąć odzież i biżuterię.
Nie wolno neutralizować substancji chemicznej np.
kwas z zasadą, gdyż podczas takiej reakcji
wydzielane jest ciepło.

Pierwsza pomoc w przypadku zatruć
Zatrucie jest to zbiór różnorodnych objawów ze strony różnych układów, spowodowanych wniknięciem do organizmu substancji trującej (toksyny lub środka chemicznego) w dawce toksycznej.
Objawy ułatwiające rozpoznanie zatrucia:
Z układu pokarmowego: nudności, wymioty, biegunka, bóle brzucha.
Z układu oddechowego: trudności w oddychaniu, spłycenie/zwolnienie oddechu
Z układu nerwowego: zwężone lub nadmiernie poszerzone źrenice, ból głowy, zaburzenia świadomości (z jej utratą włącznie), drgawki.
Ze skóry, błon śluzowych: oparzenie, zaczerwienienie, pęcherze.
Pomocne może być również otoczenie poszkodowanego:
miejsce znalezienia chorego (opakowania po substancjach i preparatach, instalacje przemysłowe)

Ratując należy uważać, aby samemu się nie zatruć! (Przewietrzenie pomieszczenia, szybkie wyniesienie poszkodowanego itp.)
Przeniesienie chorego w bezpieczne miejsce
Sprawdzenie przytomności chorego (Uwaga! Nie wdychać powietrza wydychanego przez chorego!)
Wezwanie karetki pogotowia
Jeśli to możliwe – jak najszybsze usunięcie trucizny z organizmu: z przewodu pokarmowego przez sprowokowanie wymiotów (tylko u przytomnych!),
ze skóry, oczu – przez przemycie czystą wodą. Wywołujemy wymioty poprzez podanie ok. 1 litra letniej wody do wypicia i drażnienie tylnej ściany gardła palcem, co wykonuje się aż do uzyskania czystych wymiocin. Należy zabezpieczyć próbkę wymiocin do badania toksykologicznego, jak i znalezionych przy chorym opakowań po środkach chemicznych, w celu zabrania ich razem z poszkodowanym do szpitala
UWAGA!!!
Prowokowanie wymiotów jest niedozwolone u osób:
nieprzytomnych
z niesprawnym odruchem kaszlowym
zatrutych kwasami, zasadami lub innymi środkami żrącymi, które mogą uszkadzać przełyk
zatrutych środkami drażniącymi, jak benzyna czy nafta
zatrutych substancjami oleistymi (mogą nie wywołać odruchu kaszlowego)

Pierwsza pomoc w przypadku udaru mózgu

Pierwsza pomoc w przypadku zawału serca
Typowymi objawami zawału serca jest ból za mostkiem, oraz promieniujący ból do ramienia i pleców. Nietypowe objawy występują często u kobiet, które można pomylić z przeziębieniem

Jak szybko i skutecznie przeprowadzić wywiad i “badanie” poszkodowanego?
Postępowanie z poszkodowanym ułatwia przeprowadzenie „badania” według usystematyzowanego i prostego schematu ABCDE. W trakcie „badania” od poszkodowanego lub też osób bliskich zbiera się wywiad. Najlepiej to robić właśnie na podstawie schematu o mnemotechnicznym.
A – airway – Sprawdź, czy drogi oddechowe są drożne, jeżeli nie, udrożnij.
B – breathing – Sprawdź, czy poszkodowany oddycha i jak (ile oddechów na minutę); jeśli nie oddycha, podejmij resuscytacje.
C – circulation – Oceń, czy nie ma krwawień zewnętrznych, jeżeli są, zatamuj je. Sprawdź kolor i temperaturę skóry poszkodowanego i zapewnij mu komfort termiczny.
D – disability – Oceń stan przytomności poszkodowanego, zadając mu proste pytania. Oceń świadomość poprzez skalę AVPU oraz/lub zbierz wywiad SAMPLE.
E – exposure – ekspozycja poszkodowanego. Odsłonięcie i zbadanie obszaru ciała w celu znalezienia urazów, asymetrii i nieprawidłowości.

A – airway – Sprawdź, czy drogi oddechowe są drożne, jeżeli nie, udrożnij.
ocena drożności dróg oddechowych – jeżeli poszkodowany jest przytomny i odpowiada logicznie na pytania, świadczy to o zachowanym wydolnym oddechu,
u poszkodowanych o ograniczonej świadomości może wystąpić niedrożność dróg oddechowych lub też niewydolność oddechowa mogła doprowadzić do upośledzenia stanu świadomości,
działania: rękoczyny udrażniające drogi oddechowe – w pierwszej pomocy – rękoczyn czoło-żuchwa lub wysunięcie żuchwy.
B – breathing – Sprawdź, czy poszkodowany oddycha i jak (ile oddechów na minutę); jeśli nie oddycha, podejmij resuscytacje.
ocena oddechu – patrz, słuchaj, wyczuj – należy policzyć liczbę oddechów
po udrożnieniu dróg oddechowych, oceniamy prawidłowość oddechu przez 10 sekund metodą „patrz, słuchaj, wyczuj”
patrzymy czy klatka piersiowa poszkodowanego się unosi - nasłuchujemy wydychanego powietrza z ust poszkodowanego, staramy się wyczuć wydychane powietrze.
! zwracamy uwagę na oddechy agonalne

C – circulation – Oceń, czy nie ma krwawień zewnętrznych, jeżeli są, zatamuj je. Pamiętaj “krwotok ma pierwszeństwo”. Sprawdź kolor i temperaturę skóry poszkodowanego i zapewnij mu komfort termiczny.
D – disability – Oceń stan przytomności poszkodowanego, zadając mu proste pytania. Oceń świadomość poprzez skalę AVPU i/lub zbierz wywiad SAMPLE.
A – alert – przytomny, skupia uwagę
V – voice – reaguje na polecenia głosowe
P – pain – reaguje na bodźce bólowe
U – unresponsive – nieprzytomny, nie reaguje na żadne bodźce
E – exposure – Ekspozycja, odsłonięcie poszkodowanego.
odsłonięcie i zbadanie innych obszarów ciała w celu odnalezienia urazów, asymetrii, nieprawidłowości ocena kończyn, poszukiwanie złamań, zwichnięć, skręceń, krwotoków, krwawień, ran, otarć itd.