Başkanliği gemi̇ yakit transfer si̇stemi̇

YAKIT TRANSFER SİSTEMİ
Gemi Akaryakıt Transfer Sistemi;
Alındığı istasyon (sancak ve iskele),
Depolandığı sarnıçlar (dip, dinlendirme, servis),
Temizlendiği sistemler (seperatör, prufayer, filtre),
Makinelere kadarki devre (tulumba, valf, seviye ölçüm, boru vb.) elemanlarından oluşmaktadır.

YAKIT TRANSFER SİSTEMİ
YAKIT TRANSFERİ
Motorin transferine (ikmali/tahliyesine) başlamadan önce istasyona bağlanan devre elemanları kontrol edilmeli, yangın çıkma tehlikesine karşı söndürücüler yakıt alma istasyonunda hazır bulundurulmalıdır.
Akaryakıt transferine başlandığı gemi anons devresinden personele duyurulmalı, yangına neden olabilecek faaliyetler yasaklanmalıdır.
Yakıt alırken trim ve meyil dikkatlice gözlenmeli, sabit tutulmalıdır.
YAKIT İKMALİ; Karadaki akaryakıt depolarından, üslerin liman akaryakıt devrelerinden, mobil kara ve deniz tankerlerinden yapılabilir.

Gemi ana güvertesinde bulunan Akaryakıt Transfer İstasyonundan giren yakıt, transfer sistemi üzerindeki ilgili valflar açılarak, alınacağı sarnıca yönlendirilir.
Örneğin; Sancak istasyondan yapılan ikmalde, motorinin iskele dip sarnıca doldurulması için şekildeki DO113-DO119-DO114-DO102-DO101 valfları açılır. Diğer valfler kapalı durumdadır.
Yakıt ikmaline başlanmadan önce ve ikmal esnasında, macun ile su testi ve göz ile pislik/tortu kontrolü yapılmalı, ayrıca alınan örnekler laboratuvar analizine gönderilmeli ve saklanmalıdır.
YAKIT TRANSFER SİSTEMİ
YAKIT ALMA İSTASYONU

Dip Sarnıçlar geminin ana yakıt depolarıdır. Double-bottom adı da verilen bu sarnıçlar geminin karinasında bulunur.
Bu bölümler gemi teknesinin karinadaki formu nedeniyle diğer malzemelerin depolanması için uygun olmayıp, şekilleri itibariyle sıvı yüklerin depolanması için daha uygun olduğundan tatlı su ve balast suyu sarnıçları gibi, yakıt sarnıçları da bu bölgeye yerleştirilmiştir.
YAKIT TRANSFER SİSTEMİ
DİP SARNIÇLAR-DOUBLE BOTTOM TANKS

Dinlendirme ve Servis Sarnıçları:
Dip, Dinlendirme ve Servis sarnıçlarında (Gemideki tüm sarnıçlarda) bulunması gereken elemanlar;
Hava Firar,
İskandil Devresi veya Tesviye Şişesi,
İmla/Tahliye(Doldur/Boşalt) Valfları
Bu elemanlar sarnıçların yeri ve kullanma maksatlarına göre değişik özellikler gösterebilir.
Dinlendirme Sarnıçlarında ek olarak Dreyn Valfları da bulunur.
Yakıtın dinlendirilmesiyle, yakıttan daha yoğun su ve tortunun dipte toplanarak dreyn valfı yoluyla kirli motorin sarnıcına gönderilmesi sağlanır. Motorinin içindeki su ve tortunun makinelere gönderilmeden önce tamamen ayrıştırılması seperatörler ve prufayerlerle yapılır.
YAKIT TRANSFER SİSTEMİ
DİNLENDİRME VE SERVİS SARNIÇLARI

Tulumba; akışkanları taşıyan sistemlere gerekli olan potansiyel ve kinetik enerjiyi sağlayan cihaz veya düzeneklerin genel adıdır. Tulumbalar gemilerde, bağlı bulunduğu makine veya bir elektrik motoru tarafından tahrik edilirler.
Makine tarafından tahrik edildiğinde dönme hareketini tulumba şaftına ileten mekanizmaların yapısına bağlı olarak, tulumba devir sayısı farklı olabilir.
Tulumba ile onu tahrik eden elektrik motorunun devir sayısı ise aynıdır. Tulumbadaki kayıplar nedeniyle tulumbanın gücü onu çeviren elektrik motorunun gücünden düşüktür.
YAKIT TRANSFER SİSTEMİ
TULUMBALAR

Tulumbalar akışın sağlanma prensibine göre 2 grupta sınıflandırılabilir;
Dinamik (Rotadinamik) Tulumbalar, Hacimsel sıkıştırma yapmadan sürekli akış üretirler. Basınçlandırma çıkış borusunun daralması veya valfının kısılması ile sağlanır. Akış yönüne göre 3 gruba ayrılırlar;
a. Radyal akışlı b. Eksenel akışlı c. Karma akışlı
2. POZİTİF DEPLASMANLI (HACİMSEL) Tulumbalar, Hacmin artıp basıncın düşmesi ile akışkanı emer ve hacmin azalıp basıncın artması ile akışkanı devreye sürer. Tulumba elemanının hareketine göre 2 gruba ayrılırlar;
a. Doğrusal Hareketli ( Pistonlu, Plancerli, Diyaframlı) Tulumbalar,
b. DÖNEL HAREKETLİ (Dişli, Paletli, Vidalı, Loblu vb.) Tulumbalar.
YAKIT TRANSFER SİSTEMİ
TULUMBALAR - SINIFLANDIRMA

Motorin transfer sisteminde kullanılan transfer(kavança) tulumbaları genel olarak makine dairelerinde bulunmaktadır. Bu tulumbalar makine dairelerinin bulunduğu güvertelerden daha aşağıda olan dip sarnıçlardan aldıkları motorini, başka bir dip sarnıca veya servis sarnıcına transfer etmek için kullanılır.
Dip sarnıçlar seviye olarak daha aşağıda olduğundan motorin, tulumbanın girişine kadar kendiliğinden gelemez. Bu sebeple motorin transfer tulumbalarının emiş yapan tulumbalar olması gerekmektedir
Gemi motorin transfer sistemlerinde genel olarak, pozitif deplasmanlı dönel hareketli tulumbalar sınıfından; dişli, vidalı, paletli ve loblu tulumbalar kullanılır.
Seyyar/Sabit emiş yapan tüm tulumbaların giriş/çıkış devresinde kullanılacak boru/hortumların, oluşacak vakum nedeniyle içe doğru büzüşerek, akışkan geçişini engelleyecek malzemeden yapılmaması gerekmektedir.
YAKIT TRANSFER SİSTEMİ
TULUMBALAR - MOTORİN TRANSFER TULUMBALARI

Basit Dişli Tulumba; birbirine uyan (geçen) ve zıt yönlerde dönen iki düz dişliye (alın dişlisi) sahiptir. Biri çeviren, diğeri çevrilen dişlidir.
YAKIT TRANSFER SİSTEMİ
TULUMBALAR - DİŞLİ TİP TULUMBALAR
Vidalı tipi tulumbada; Vidalardan birinin şaftı harici bir güç ile döndürülürken, her iki vidanın şaftlarında karşılıklı monte edilmiş helezonik dişler hareketi diğer vidaya iletir.

Paletli Tulumbalarda (Sliding Vane Pumps); basınç farkı nedeniyle hücreye dolan akışkan, rotor ile stator arasındaki hacimde yaratılan küçülme trendi sonucunda basınçlandırılır ve kanatların dairesel hareketi ile çıkışa süpürülür.
YAKIT TRANSFER SİSTEMİ
TULUMBALAR- PALETLİ TİP TULUMBALAR
El Tulumbaları, dışarıdan enerji ihtiyacı duymayan kol kuvveti ile çalıştırılan tulumbalardır.
Gemi elektriğinin kesilmesi veya kavança tulumbalarının arızalanması durumlarında gemi yakıt transfer sistemlerinde kullanılırlar.

1.Sıvının yüzeyi üzerinde atmosfer basıncı sağlayabilmek için, tankın içine hava girmesine izin verecek şekilde iştirak(hava firar) bulunmalıdır.
2.Tulumbanın ilk çalıştığında, devredeki havayı çıkış tarafına basıp, emiş tarafında düşük-basınç bölgesi oluşturabilmesi için; giriş devresinde açıklık, delik, sızıntı(kaçak) vb. olmamalıdır……***
3.Tulumbanın emiş tarafındaki basıncı düşürebilmek için, tulumba parçaları arasındaki klerensler yeter ölçüde küçük olmalıdır.
YAKIT TRANSFER SİSTEMİ
TULUMBALAR - POZİTİF DEPLASMAN PRENSİBİ
1
2
3

Tulumbaların şaft boğazlarında yaygın olarak kullanılan sızdırmazlık elemanı (mechanical seals) mekanik siğillerdir.
Mekanik siğil: tulumba keysine yerleştirilen sabit parça, tulumba şaftına geçirilen hareketli parça, yay ve yay tutucusu parçalarından oluşmaktadır.
YAKIT TRANSFER SİSTEMİ
TULUMBALAR - MEKANİK SİĞİL-ELEKTRİK MOTORU
Gemilerde tulumba, kompresör gibi yardımcı makine sistemleri genel olarak gemi genel elektrik beslemesine uygun elektrik motorları ile tahrik edilirler.

Yakıt transfer sistemlerinde kullanılan valf tipleri döner hendıllar ile kumanda edilen sülüs (geyt) valflar ve glob valflardır.
Sürgülü valf olarak da adlandırılan Sülüs valflar yakıt transfer sistemlerinin alış devrelerinde kullanılır. Sülüs (geyt) valflar tam açık veya tam kapalı olarak kullanılırlar. Hızlı akışkan valf elemanları üzerine darbeler halinde vurarak zarar vereceğinden, sülüs valflar ile kısma işlemi yapılmaz.
Glob valflarda ise valf siti, valf gövdesi içerisinde yatay durumdadır ve valf diski site oturtulmak suretiyle kapanır.
YAKIT TRANSFER SİSTEMİ
VALFLAR

Seperatörlerde motorin veya yağdan, su veya yabancı maddeleri ayrıştırma işlemi santrufügal kuvvetin etkisi ile yapılır. Dönme sonucu ortaya çıkan merkezkaç kuvveti, akışkanı dönme eksenine dik istikamette dışarıya doğru iter.
Merkezkaç kuvveti kütlece hafif maddeleri merkeze yakın döndürürken, ağır maddeleri daha dışa savurur. Yakıttan daha yoğun olan tortu, pislik ve su dış çeperdeki kanallardan dreyn edilirken, saf yakıt merkezde kalarak servis sarnıcına yönlendirilir.
YAKIT TRANSFER SİSTEMİ
SEPERATÖRLER

YAKIT TRANSFER SİSTEMİ
DEVRE

YAKIT TRANSFER SİSTEMİ
DEVRE

Gemilerde depolanan madeni yağlar gemi cihaz özelliklerine göre değişiklik göstermektedir. Genel olarak gemilerde depolanan yağlar:
Dizel makineler için 4 zamanlı motor yağları, (SAE-30 ve SAE-40)
Seyyar yangın tulumbaları için 2 zamanlı motor yağı, (SAE-10)
Soğutma sistemleri için soğutma kompresör yağları,
Hava kompresörleri için kompresör yağları,
Irgatlar için dişli yağları, (SAE-90)
Dümen sistemi ve hidrolik sistemler için hidrolik yağlar, (SAE-10)
Gresler.
YAĞLAMA YAĞI TRANSFER SİSTEMİ