Normal formalar

Reja:
Normallashtirish haqida tushuncha
1-Normal forma
2-Normal forma
3- Normal forma
4-Normal forma

1. Normallashtirish
Normallashtirish bu ma’lumotlarni ko’proq bog’liq jadvallarga ajratish va ortiqcha, keraksiz ma’lumotlarni kamaytirish.
Ortiqcha, keraksiz ma’lumot bu bir xil ma’lumotning jadvallarda takrorlanishi.

Ma’lumotlarning takrorlanishi ma’lumotlar bazasini hajmini oshirib yuboradi.
Ma’lumotlar kiritishda muommo hosil bo’ladi;
Ma’lumotlarni o’chirishda muommo
Ma’lumotlarni o’zgartirishda muommo bo’ladi.

Talabalar Jadvali

Talabalar Jadvali

Talabalar Jadvali

Kelib chiqadigan muommolar
Ma’lumotlar bazasini hajmi ortib ketadi.
Ma’lumot kiritishda muommo
Ma’lumot o’chirishda muommo
Ma’lumotni o’zgartirishda muommo

2. Ma’lumot kiritishda muommo

3. Ma’lumot O’chirishda muommo

3. Ma’lumot O’chirishda muommo

3. Ma’lumot O’chirishda muommo

3. Ma’lumot O’chirishda muommo

3. Ma’lumot O’chirishda muommo

3. Ma’lumot O’chirishda muommo
Talabalar ma’lumoti bilan yo’nalish ma’lumotlari ham o’chib ketdi.

3. Ma’lumotni o’zgartirishda muommo
Aytaylik Yo’nalish rahbari o’zgardi. Mr. Azizovdan Mr. Lazizov bo’ldi

3. Ma’lumotni o’zgartirishda muommo
MR.Lazizov
MR.Lazizov
MR.Lazizov
MR.Lazizov
Juda ham ko’p ortiqchia ish

Normallashtirish
Eski talaba jadvali
Yangi talaba jadvali
Yangi yo’nalish jadvali

Yo’nalish jadvali

Yangi talaba jadvali

Normalizatsiya o’xshashliklarni kamaytirish.
Yo’nalish jadvali
Talaba jadvali

Ma’lumot kiritish muommosi yechimi faqatgina ID, Ismi va Yo’nalishi kiritiladi. Va 2 jadval o’zgartirilmaydi
Talaba jadvali
Yo’nalish jadvali
Ma’lumot kiritish

Talaba jadvali
Yo’nalish jadvali
Ma’lumot o’chirish

Talaba jadvali
Yo’nalish jadvali
Ma’lumot o’chirish

Talaba jadvali
Yo’nalish jadvali
Ma’lumot o’chirish

Talaba jadvali
Yo’nalish jadvali
Ma’lumot o’chirish

Talaba jadvali
Yo’nalish jadvali
Ma’lumot yo’q
Ma’lumot O’chirish muommosi yechimi talaba o’chirilganda ham, yo’nalish jadvaliga zarar yetmaydi.
Ma’lumot o’chirish

Talaba jadvali
Yo’nalish jadvali
Ma’lumot O’zgartirish
Mr.Akbarov
[phone]
Faqatgina bitta qatorda o’zgarish qilish imkonini beradi.

Normalizatsiya turlari
1. 1-Normal formalar
2. 2-Normal formalar
3. 3-Normal formalar
4. 4-Normal formalar

1- Normal Formalar

Bu normallashtirishning 1 chi qadami hisoblanadi:
Ma’lumotlar bazasi dizaynini kengaytirish imkonini beradigan shaklda yaratish kerak.
Ma’lumotlar bazasidagi ma’lumotni chaqirib olish imkoniyati oson bo’lishi lozim.
Agar siz yaratgan jadval normallashtirishning birinchi shartiga javob bermasa unda bu DB judayam sifatsiz DB hisoblanadi.

1-Normal formalarni bajarish uchun 4 ta asosiy shartlar mavjud:
1. Har bir qator yacheykalari faqat va faqat bitta ma’lumotni o’z ichiga olishi lozim
2. Har bitta ustunlar bir tipdagi ma’lumotlarni saqlashi kerak.
3. Har bir ustun nomlari yagona nomda bo’lishi va boshqa ustunda takrorlanmasligi kerak.
4. Ma’lumotlarni saqlashda ketma-ketlik ahamiyatga ega emas.

Shart 1
Har bir qator ma’lumotlari faqat va faqat bitta ma’lumotni o’z ichiga olishi lozim;
X,Y va W,X kabi ma’lumotlarni kiritish Shart 1ni bajarilishiga to’sqinlik qiladi.

Shart 2
Har bitta ustunlar bir tipdagi ma’lumotlarni saqlashi kerak.
Turli tipdagi ma’lumotlarni hech qachon bir ustun ma’lumotlariga aralashtirmang

Shart 3
Har bir ustun nomlari yagona nomda bo’lishi va boshqa ustunda takrorlanmasligi kerak.
Bir xil nomlar ma’lumotlarni chaqirib olishda tushunmovchiliklar keltirib chiqaradi.

Shart 4
Ma’lumotlarni saqlashda ketma-ketlik ahamiyatga ega emas.
SQL so’rovlar yordamida istalgan ma’lumot osongina chaqirib olinishi mumkin.

Misol

Misol

Misol

2- Normal Formalar

2-Normal formalar shartini bajarish uchun Jadval 2 ta asosiy shartni bajarish kerak:
1. 1-Normal Forma shartlarini to’liq bajarishi kerak (4 ta shart)
2. Birorta qisman qaramliklar (dependent) bo’lmasligi kerak

Qaramlik (dependency) nima?
1. Student_id bu Primary Key and istalgan ma’lumot jadvaldan shu kalit yordamida chaqirib olinishi mumkin.
2. Mana shu qism qarmlik yoki qaramlik funksiyasi deb ataladi.

Student_id + subject_id => Primary key

O’qituvchi jadvali faqatgini subject_idga qaram.
Student_idga esa teacher ismlarini hech qanday aloqasi, bog’liqligi yo’q.
Buni qisman qaramlik (partial dependency) deb atashimiz mumkin.

Yechim: teacher ustunini fanlar jadvaliga ko’chirish

Yechim: teacher ustunini fanlar jadvaliga ko’chirish