презентация (1)

Литосфераның құрылысы мен заттық құрамы.
Жердің тектоникалық құрылымы мен литосфералық плиталардың орналасуы
Сабақ тақырыбы:

Оқу мақсаты:
7.3.1.1 Литосфераның құрылысы мен заттық құрамын атау;
7.3.1.2 Жердің тектоникалық құрылымы мен литосфералық плиталардың орналасуын картадан көрсету және сипаттау;

Негізгі терминдер:
Білемін/ білмеймін
Литосфера, мантия, ядро, магма,
литосфералық тақталар,
жер қыртысы

Жердің ішкі құрылысы:
ядро- Жердің ішкі өзегі;
мантия- жер қыртысы мен ядроның арасындағы қабат; жер қыртысы- Жердің ең беткі жұқа қабаты; жер қыртысы материктік және мұхиттық болып бөлінеді.
Литосфера- Жердің тас қабаты;
Жоғарғы мантия мен жер қыртысынан тұрады;

Жер қыртысының түрлері:
материктік мұхиттық
Тектоника- Жер қыртысындағы қозғалыстарды зерттейтін ғылым.

Пангея
Лавразия
Гондвана
Континенттер дрейфі теориясы
А. Вегенер, 1913 ж.
Схема раскола единого континента

Литосфералық тақталар ( плиталар) дегеніміз-бұл мантияның беткі қабатымен бір-біріне қатысты бояу қозғалыста болатын жер қыртысының ірі блоктары.
Литосфералық тақталардың екі түрі бар:
Материктік:
Солтүстік Америка, Оңтүстік Америка, Антарктида, Үнді-Аустралия, Еуразия
Мұхиттық:
Тынық мұхиты

Литосфералық тақталар шекарасы
http://tak-to-ent.net/uchebniki/geo7kz/image012.jpg

Тақталар арасындағы шекара түрлері:
Соқтығу шекарасы
конвергенция
Жылжу
Трансформалық жарық
Рифт – терең жарықтар жиынтығы
Ажырау шекарасы
дивергенция
Вещество мантии поднимается, остывает, нарастает новая земная кора

Литосфералық тақталар қозғалысынан пайда болады:
Қатпарлы таулар; мұхит орта жоталары, терең шұңғымалар, арал көлдер, теңіздер таулар

Тапсырма 2.
Литосфералық тақталардың бірін таңдап жоспар бойынша сипатта;
Жоспар:
*литосфералық тақта атауы;
*материктік/ мұхиттық;
*қай бағытта қозғалуда;
*жылдамдығы қандай;
*қозғалыс нәтижесі;