TREKOHafta 1

Osmanlının Yıkılış Süreci
17. YY topraklar en üst noktadaydı.
Ekonomik açıdan tarıma dayalı bir ekonomi vardı
18. Y.Y. İki önemli olay
1- Sanayi Devrimi
James Watt 1764 Buhar Makinesi
2 – Fransız İhtilali
1789 Ulus Devletlerin ortaya çıkışı
İngiltere ve Diğer ülkeler korumacı bir yapıya sahipken Osmanlı Devleti gümrükleri açmak zorunda kalmıştır.

Merkantilizm

Osmanlının Yıkılış Süreci
Süreci hızlandıranlar
1) Sanayi Devrimi ticarette yeni yolların keşfine yol açmıştır. İpek yolu önem yitirmiştir.
2) Sanayi devrimi ile yaygınlaşan mallar yeni keşiflerle gelişmiştir.
3)Merkantilist düşünce neticesinde ortaya çıkan altın gümüş fazlalığından kaynaklı enflasyon

Osmanlının Yıkılış Süreci
1854 İlk borçlanma 1874 15 kez
239 milyon TL öde 127 m. TL al
1881 Düyûn-û Umûmiye
Son 50-60 yıl sermaye denetimi bozuldu.
Dış borçlanmaya gidildi
Tedavülde
Farklı bozukluklar
Osmanlı Bankası parası banknotu
Birçok farklı ülke parası
1. Dünya Savaşı 1.5 milyondan 160 milyona çıkan banknot miktarı ve altın lira tedavülden kalktı.
Düyûn-û Umûmiye gerekirse vergi gelirlerine el koyabiliyordu.

Osmanlının Yıkılış Süreci
Tarımsal üretim Türkler
Sanayi ve hizmetler Yabancı ve azınlıklar
Mali açıdan bakıldığında;
Azınlık ve yabancılara tanınan ayrıcalıklar sebebiyle vergilerin büyük kısmı tarımdan elde edilmektedir
Sermayenin dış kaynakları
1. Dış borçlar 2. Yabancı Sermaye Yatırımı

Osmanlının Yıkılış Süreci
Yabancı Sermaye Yatırımı
Bankacılık ve sigortacılık, ticaret
Demiryolu, elektrik, su, havagazı
v.b. Altyapı
Ağır sanayi yerine hizmetler
Alanında yoğundurlar.
Y.S.Y.
%44 Fransız
%34 Alman
%17 İngiliz
Yapılan Y.S.Y.’larının %68’i demiryolu

Fevaid-i Osmaniye Vapur Kumpanyası

Osmanlının Yıkılış Süreci
Demiryolundan sonra Y.S.Y.’ları en çok bankacılık ve sigortacılık alanındadır.
Devlete borç verme ve bankacılık o dönemdeki en kârlı yabancı yatırımlardır.
Getiri oranı olarak demir yolları % 2 iken;
Bankacılık da bu oran %11 kadardır.
Y.S.Y.’ de
Ticaret İngilizlerin
Bankacılık ve Sigortacılık Fransızların
Demiryolları Almanların tekelindedir.

Tarıma Dayalı Ekonomi
Toprak mülkiyeti devlete aittir. Miri Arazi idi.
Düzen giderek etkisini yitirince;
toprakları satışa çıkarma,
Vergi toplama hakkını girişimcilere devretme
1858 toprak yasası özel mülkü benimser.
Pazar için üretim de toprağın özelleşmesine yol açmıştır.
Tarımda buharlı pulluk
1863 Kredi Kooperatif – 1888 Ziraat Bankası
Konya Ovası Sulanması
Tarım Teknik Okulları

Maden Üretimi
Yabancıların %80’i Fransızlardır.
1861 Maden Yasası
İşletim hakkı 10 senedir.
1906’da 99 senelik işletim hakkı geldi.

Sanayi Büyük iş yerleri Durumu

Osmanlı’da Milli Gelirin Sektörel Dağılımı

Sanayi Üretiminin Sektörel Dağılımı
ve
Anadolu Sanayisinin Durumu

Ulaştırma
Kâr garantisiyle işletme hakkı tanınarak 4000 km yaklaşık demiryolu yapılmıştı.
Demiryolu Yapımının Etkileri
1- Yapımı için gerekli olan hammaddenin üretimini arttırması
2 – Götürüldüğü bölgenin pazara açılmasının sağlanması
Denizcilik ise kabotaj haklarından kaynaklı yabancıların egemenliğindeydi.

Bankacılık
Bank-ı Der saadet 1847
(İtalyan-fransız)
1856 Osmanlı Bankası
(İngiliz)
Bank-ı Şahane-i Osmani 1863

Dış Ticaret
Dış satımı sınırlanmalı –
Dış alım arttırılmalı
Amaç: mal sunumunu arttırarak fiyat kararlılığını sağlamak.
19. YY’dan itibaren vergilendirme arttırılmıştır.
1. Yerli üretimi korumak
2. Kamu gelirlerini arttırmak
Dış ticarette İngiltere’nin payı yoğundur.