Anatomia dermatologia

Układy
Układ nerwowy
Układ oddechowy
Układ sercowo-naczyniowy
Układ narządu ruchu
Układ trawienny
Układ moczowo-płciowy
Układ narządów zmysłów
Układ hormonalny

Definicje
Anatomia: nauka o budowie ciała
Fizjologia: nauka o czynnościach żywego organizmu, będąca zbiorem praw, wedle których funkcjonuje komórki, tkanki, narządy.

Historia anatomii
• Początki anatomii datuje się od epoki rozkwitu kultury greckiej w VI – V wieku p.n.e. Za pierwszego uczonego anatoma uchodzi Alkmeon z Krotonu – napisał pierwszy podręcznik anatomii, odkrył nerwy łączące oko i ucho z mózgiem i trąbkę słuchową.
• Hipokrates z Kos (460-377) – lekarz starożytności, ojciec medycyny.
• Arystoteles – początki anatomii porównawczej, embriologii, zoologii, wprowadził szereg pojęć naukowych.

Historia anatomii
• III wiek p.n.e.: Herofilos (różnice między nerwami czuciowymi i ruchowymi, opony mózgowe, budowa rdzenia przedłużonego, różnice w budowie ścian tętnic i żył, dzieła „O budowie oka”, „O anatomii”) i Erazistratos (badania mózgu, skurczu mięśni, układ naczyniowy, odkrył i opisał zastawki serca, przewidział istnienie sieci naczyń włosowatych)
• Średniowiecze: stosunek chrześcijaństwa do ciała ludzkiego nie sprzyjał rozwojowi anatomii
• Początek XIV w. – publiczne sekcje

Historia anatomii
• Odrodzenie: na nowo odkryto piękno ludzkiego ciała. Leonardo da Vinci –preparacja ciała ludzkiego, setki kart ze szkicami, nieukończony podręcznik anatomii.
• 1543, Andrzej Wesaliusz: „De humani corporis fabrica libri septem” – narodziny nowoczesnej anatomii. W tym czasie działali m.in. Eustachiusz, Fabrycjusz, Sylwiusz, Varol.
• Początek XVII w. – odkrycie krążenia krwi przez Harveya – początek fizjologii.

Historia anatomii
• 1828 Wöhler, synteza mocznika
• Marcello Malpighi (Bolonia) – pierwszy zastosował mikroskop do badania budowy tkanek.
• Przełom XVIII/XIX w. powstają nowe nauki – paleontologia i anatomia porównawcza (Cuvier)
• Koniec XIX w. Pirogow (Rosja) – podstawy anatomii topograficznej
• Bochenek, Hirszfeld, Laskowski, Cybulski

Działy anatomii
• anatomia opisowa (klasyczna) - obserwacje makroskopowe i badania sekcyjne
• anatomia czynnościowa - funkcje poszczególnych narządów
• anatomia prawidłowa - normalnie zbudowani, zdrowi osobnicy
• anatomia patologiczna - zmiany chorobowe w narządach
• anatomia mikroskopowa - opis struktur przy pomocy mikroskopu

Działy anatomii
anatomia radiologiczna – opis budowy ciała przy użyciu zdjęć rentgenowskich, tomografii komputerowej, rezonansu magnetycznego, USG
• anatomia topograficzna – wzajemne stosunki poszczególnych narządów.
Ściśle z anatomią związane są: cytologia histologia, fizjologia

Cytologia
biologia komórki -nauka o budowie wewnętrznej i funkcji podstawowej jednostki budulcowej organizmów żywych jaką jest komórka.
Cytologia jest blisko związana z nauką o tkankach– histologią.

Komórka
to podstawowa jednostka strukturalna i funkcjonalna każdego organizmu, zdolna do spełniania różnych funkcji życiowych, tj. oddychania, odżywiania, rozmnażania, wzrostu.

Tkanka
Zespół komórek o podobnej budowie, określonych czynnościach, podobnym pochodzeniu, przemianie materii i przystosowanych do wykonywania określonej funkcji na rzecz całego organizmu. Tkanki są elementami składowymi narządów i ich układów. Dział biologii zajmujący się tkankami to histologia.

Tkanki zwierzęce
Przykłady tkanek nabłonkowych
Nabłonek jednowarstwowy płaski
Nabłonek jednowarstwowy sześcienny
Nabłonek rzęskowy
Nabłonek gruczołowy
Funkcje tkanek nabłonkowych
Ochrona ciała przed urazami
Wchłanianie wody i substancji odżywczych w układzie pokarmowym
Wydzielanie, np. potu, i śluzu
Odbieranie wrażeń zmysłowych (smak i węch)

Funkcje tkanek nabłonkowych
Nabłonek jednowarstwowy płaski
Występuje w płucach, gdzie umożliwia wymianę gazową
Nabłonek jednowarstwowy sześcienny
Znajduje się w nerkach, gdzie uczestniczy w wydzielaniu i wchłanianiu różnych substancji

Funkcje tkanek nabłonkowych
Nabłonek rzęskowy. Dzięki ruchom rzęsek oczyszcza drogi oddechowe z cząstek pyłu i drobnoustrojów
Nabłonek gruczołowy. Tworzy gruczoły wydzielające substancje niezbędne do prawidłowego funkcjonowania organizmu

Tkanki łączne
Tkanka chrzęstna
Jest odporna na urazy mechaniczne, chroni kości przed ścieraniem, łączy kości, występuję m.in. w przegrodzie nosowej i stawach
Tkanka kostna
Tworzy szkielet, jest twarda i odporna na urazy, znajduje się w jamkach położonych w substancji miedzy komórkowej
Tkanka tłuszczowa
Magazynuje substancje odżywcze, składa się z komórek, które w większości wypełnia duża kropla tłuszczu
Krew
Jest tkanką płynną, transportuje tlen do wszystkich komórek i odprowadza z nich dwutlenek węgla, rozprowadza substancje odżywcze, chroni organizm przed czynnikami chorobotwórczymi. Krew składa się z substancji międzykomórkowej – osocza, krwinek czerwonych (erytrocytów), krwinek białych (leukocytów) i płytek krwi.

Rodzaje tkanek mięśniowych
Tkanka mięśniowa gładka
Wchodzi w skład narządów takich jak jelita, umożliwia zmianę średnicy narządu oraz przesuwanie pokarmu wewnątrz przewodu pokarmowego
Tkanka mięśniowa poprzecznie prążkowana szkieletowa
Buduje mięśnie kończyn, w jej włóknach znajdują się dwa rodzaje białek ułożonych na przemian
Tkanka mięśniowa poprzecznie prążkowana serca
Składa się z rozgałęzionych komórek, które łączą się ze sobą, tworząc przestronną sieć, dzięki niej serce może zmieniać objętość podczas skurczów

Tkanka nerwowa
utworzona przez neurony (komórki nerwowe) i komórki glejowe, tworzy układ nerwowy. Odbiera, przekazuje i reaguje na bodźce pochodzące ze środowiska zewnętrznego, jak na przykład dotyk, temperatura czy światło.
Funkcje tkanki nerwowej
Nadzorowanie czynności organizmu takie jak myślenie i ruch
Wytwarzanie, odbieranie, analiza i przewodzenie sygnałów o stanie otoczenia oraz organizmu

Dermatologia
– dziedzina medycyny zajmująca się badaniem oraz opisem struktury i funkcji skóry, a także schorzeniami skóry i jej przydatków (włosów, paznokci) oraz niektórymi chorobami ogólnoustrojowymi, ujawniającymi się przede wszystkim na skórze (np. łagodne i złośliwe nowotwory - czerniak złośliwy lub rumień guzowaty).

Działy dermatologii
dermatologię kliniczną – zajmującą się diagnozowaniem i leczeniem chorób skóry;
dermatologię doświadczalną – poznawanie struktury i mechanizmów funkcjonowania skóry.

Dyscypliny wywodzące się z dermatologii
i powiązane z nią to:
wenerologia –rozpoznawaniu i leczeniu chorób przenoszonych drogą płciową;
kosmetologia – nauka medyczna zajmująca się badaniem, opisywaniem, pielęgnowaniem, przywracaniem oraz zwiększaniem za pomocą środków kosmetycznych atrakcyjności fizycznej ciała ludzkiego ze szczególnym uwzględnieniem skóry, włosów i paznokci;
estetologia medyczna (wraz z medycyną estetyczną) – dyscyplina medyczna zorientowana na dbanie o zdrowy i piękny wygląd ciała za pomocą leków oraz zabiegów inwazyjnych.
dermatochirurgia (chirurgia skóry) -łączy w sobie elementy różnych specjalności medycznych: dermatologia, chirurgia plastyczna, chirurgia onkologiczna i rekonstrukcyjna skóry, chirurgia naczyniowa;

Dyscypliny wywodzące się z dermatologii
i powiązane z nią to:
fotodermatologia – nauka medyczna zajmująca się terapią świetlną/laserową dermatoz;
pediatria dermatologiczna
geriatria dermatologiczna – dziedzina badająca dermatozy wieku starczego;
dermatoepidemiologia –bada częstość występowania chorób skóry
w populacjach, identyfikuje czynniki ryzyka oraz grupy ryzyka;
dermatologia alergologiczna –bada oraz leczy objawy skórne będące skutkiem reakcji alergicznych;
psychodermatologia – bada przypadki współwystępowania objawów psychopatologicznych z określonymi symptomami skórnymi lub chorobami dermatologicznymi. Jej celem jest pomaganie pacjentom z problemami psychologicznymi wynikłymi z zaistniałych u nich chorób skóry.

Higiena dotyczy badań naukowych oraz szeregu czynności praktycznych
Cele higieny:
badanie wpływu różnych czynników środowiska na organizm ludzki,
ochrona zdrowia
profilaktyka
utrzymanie czystości i porządku

Aspekty higieny w zależności od czynników jakie wywierają wpływ na człowieka
Higiena osobista (pielęgnacja i dbałość o organizm, czystość i wygląd ciała i włosów, bielizny i ubrań)
Higiena społeczna (dbałość o prawidłowe relacje między ludźmi, zgodnie z wartościami moralanymi oraz unikanie czynników niekorzystnie wpływających na te relacje)
Higiena pracy (zasady kształtowania higienicznych i bezpiecznych warunków pracy)

Higiena wypoczynku (zdrowe dla człowieka sposoby wypoczynku, ułatwiające regenerację organizmu)
Higiena żywienia (ustala najbardziej odpowiednie odżywianie , zależne od potrzeb człowieka)
Higiena żywności (dotyczy bezpieczeństwa zdrowotnego żywności-czystości mikrobiologicznej i chemicznej żywności)

Higiena w praktyce
Dotyczy wszelkich czynności związanych bezpośrednio z ochroną zdrowia człowieka przed negatywnymi czynnikami pochodzącymi z otoczenia oraz zapewnieniem człowiekowi jak najlepszych warunków dla zdrowia fizycznego i psychicznego.

Cel zabiegów higienicznych w salonie kosmetycznym
Zapewnienie czystości (przede wszystkim mikrobiologicznej)
Zapewnienie dobrej organizacji pracy (bezpieczne warunki wykonywania zawodu)

Obowiązujące akty prawne:
- Ustawa o chorobach zakaźnych i zakażeniach z 6.09.2001
- Rozporządzenie ministra zdrowia w sprawie szczególnych wymagań sanitarnych jakimi powinny odpowiadać zakłady fryzjerskie, kosmetyczne, tatuażu i odnowy biologicznej z 17.02.2004 Dz. Ust. Nr 31 poz. 273
Ustawa o kosmetykach
Ustawa o warunkach zdrowotnych żywności i żywienia
Ustawa o substancjach i preparatach chemicznych.

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ZDROWIA z dnia 17 lutego 2004 r. w sprawie szczegółowych wymagań sanitarnych, jakim powinny odpowiadać zakłady fryzjerskie, kosmetyczne, tatuażu i odnowy biologicznej
§ 1.
Przepisy rozporządzenia określają:
1) szczegółowe wymagania sanitarne, jakim powinny odpowiadać zakłady:
a) fryzjerskie,
b) kosmetyczne,
c) tatuażu,
d) odnowy biologicznej;
2) sposoby postępowania mające na celu zapobieganie chorobom zakaźnym i zakażeniom.
§ 2.
Ilekroć w rozporządzeniu jest mowa o:
1) narzędziach - rozumie się przez to przedmioty używane w czasie świadczenia usług, naruszające lub mogące naruszać ciągłość tkanek, oraz przedmioty nienaruszające ciągłości tkanek, mające kontakt ze skórą;
2) preparatach kosmetycznych - rozumie się przez to każdą substancję przeznaczoną do zewnętrznego kontaktu z ciałem człowieka, stosowaną w celu poprawy wyglądu oraz regeneracji, pielęgnacji, upiększania ciała i włosów, w szczególności substancje, w tym barwniki, przy zastosowaniu których następuje naruszenie ciągłości tkanek, jeżeli stosowane są w tych samych celach;
3) urządzeniach - rozumie się przez to urządzenia techniczne służące do świadczenia usług, w tym aparaturę do sterylizacji i dezynfekcji;
4) zakładach fryzjerskich - rozumie się przez to zakłady świadczące usługi w zakresie regeneracji, pielęgnacji i upiększania włosów oraz wyrobu peruk;

Środowisko naturalne rozumiane jest
Jako ogół czynników ekologicznych, mających bezpośrednie znaczenie dla życia, zdrowia i rozwoju człowieka.
Wpływ człowieka na środowisko nazywamy antropogenizacją.
Źródłem największej ilości substancji emitowanych do środowiska jest przemysł

Czynniki zanieczyszczające środowisko
Czynniki fizyczne (hałas, wibracje, promieniowanie)
Czynniki chemiczne (różnorodne związki chemiczne)
Czynniki biologiczne (bakterie, grzyby, zarodniki)

Największe zagrożenie dla człowieka stanowi zanieczyszczenie powietrza

Zanieczyszczenia powietrza, ze względu na pochodzenie dzielimy na:
NATURALNE – emitują czynne wulkany (450), są to głównie popioły i gazy (CO2, SO2 H2S); pożary lasów i stepów, procesy gnicia i rozpadu martwej materii (bagna: CH4, CO2, H2S, NH2) oraz erozja gleby, skał i burze piaskowe.

Zanieczyszczenia powietrza, ze względu na pochodzenie dzielimy na:
STUCZNE – powstają w wyniku wielokierunkowej działalności człowieka.
(przemysł energetyczny, hutniczy, chemiczny, transportowy, komunikacyjny, zanieczyszczenia komunalne-z gospodarstw domowych, utylizacji odpadów i ścieków)

Zanieczyszczenia powietrza, ze względu na ich strukturę i właściwości dzielimy na:
PYŁOWE
GAZOWE

Zanieczyszczenia pyłowe
Pyły stanowią odrębną, zróżnicowaną pod względem działania na otoczenie, grupę zanieczyszczeń. Pył tworzą cząstki (ziarna) od 0,001 do 100 µm, przy czym pył o wielkości ziaren 35-100 µm opada na ziemię stosunkowo szybko, pył o ziarnach 0,1-3,5 µm dłużej utrzymuje się w powietrzu, natomiast przy uziarnieniu poniżej 0,1 µm elektryzuje się ujemnie, wskutek czego nie opada na ziemię.
Biologiczne oddziaływanie pyłów na organizm człowieka uzależnione jest od wielkości ziaren (najbardziej niebezpieczne dla człowieka jest frakcja respirabilna
o średnicy poniżej 5 µm), od stężenia, składu chemicznego, charakteru działania, czyli wywołanych skutków, i sposobu przenikania do organizmu.

Zanieczyszczenia gazowe
powietrza to w głównej mierze: związki siarki (SO2, SO3, H2S), związki azotu (NO, NO2, N2O, NH3), tlenki węgla (CO, CO2), węglowodory (CxHy, np. metan).

Smog
– nienaturalne zjawisko atmosferyczne polegające na współwystępowaniu zanieczyszczeń powietrza spowodowanych działalnością człowieka oraz niekorzystnych naturalnych zjawisk atmosferycznych: znacznej wilgotności powietrza (mgła) i braku wiatru. Wchodzące w skład smogu szkodliwe związki chemiczne, pyły i znaczna wilgotność są zagrożeniem dla zdrowia, są bowiem czynnikami alergizującymi i mogą wywołać astmę oraz jej napady, a także powodować zaostrzenie przewlekłego zapalenie oskrzeli, niewydolność oddechową lub paraliż układu krwionośnego.

Smog unoszący się nad Los Angeles.

Efekt cieplarniany
– zjawisko podwyższenia temperatury planety powodowane obecnością gazów cieplarnianych w atmosferze. Zmiany powodujące wzrost roli efektu cieplarnianego mogą być jedną z przyczyn globalnego ocieplenia.

Efekt cieplarniany

Dziura ozonowa

Kwaśne deszcze

Pustynnienie

Ksenobiotyk -
związek chemiczny występujący w organizmie, który ani go nie produkuje ani też w normalnych warunkach nie przyjmuje z pożywieniem, jest to substancja chemiczna niebędąca naturalnym składnikiem żywego organizmu.
Przykłady:
leki (np. antybiotyki)
kosmetyki
zanieczyszczenia żywności, wody, powietrza
używki
trucizny (np. dioksyna)

Ksenobiotyki -
Podawane są celowo lub przedostają się do organizmu w sposób niekontrolowany.
W organizmie ulegają metabolizmowi:
wchłanianie (absorpcja)
rozmieszczanie (dystrybucja)
przemiany biochemiczne (biotransformacja)
wydalanie z organizmu (eliminacja)

Ksenobiotyki
wchłanianie (absorpcja) – polega na przenikaniu ksenobiotyku ze środowiska zewnętrznego do wewnętrznego, do krwi, limfy, włókien nerwowych
Ilość wchłoniętej substancji zależy od:
Masy cząsteczkowej
Rozpuszczalności związku w tłuszczach (lipofilność) i wodzie (hydrofilność)
Stężenie związku
Stopnia jonizacji i rozdrobnienia
Kształtu cząsteczki (konfiguracja przestrzenna)
Wielkości powierzchni przez którą odbywa się wchłanianie i stopnia jej ukrwienia

Ksenobiotyki -
w organizmie ludzkim ulegają biotransformacji, za wyjątkiem związków silnie polarnych (np. kwas ftalowy) lub lotnych, takich jak eter etylowy
Przemiany ksenobiotyków podzielić można ogólnie na dwie fazy:
I - utlenianie, redukcja, hydroliza
II - reakcje sprzęgania

Ksenobiotyki -
Wydalanie:
Skórę (pot, włosy, paznokcie)
Płuca
Gruczoły ślinowe
Wątrobę z żółcią
Nerki z moczem
Gruczoły mleczne

Czynniki chemiczne
Substancje nieorganiczne:
Pierwiastki (S, O, Cl,)
Związki chemiczne (zw. metali oraz niemetali)
Związki organiczne (węglowodory, alkohole, fenole, aldehydy i ketony, aminy, kwasy karboksylowe, hydroksykwasy karboksylowe)

Substancje toksyczne w środowisku pracy
Związki toksyczne
Drażniące
Uczulające
Wpływ substancji chemicznych
Działanie miejscowe
Działanie ogólne
Działanie późne

Substancje toksyczne w środowisku pracy
Tkanki docelowe:
Nerwowa – ośrodkowy i obwodowy ukł nerwowy
Szpik kostny
Układ immunologiczny
Tkanki rozrodcza - gonady
Tkanki wydzielnicze
Biorąc pod uwagę czas pojawienia się objawów od momentu narażenia się na daną substancję wyróżniamy:
Zatrucia ostre
Zatrucia subostre
Zatrucia przewlekłe

Substancje drażniące w środowisku pracy

Substancje drażniące w środowisku pracy
Tlenki siarki (SO2 i SO3)
Tlenki azotu
Ozon
Chlor
Fluor
Chlorowodór
Fluorowodór
Amoniak
Siarkowodór
Formaldehyd
Kwas octowy
Aceton

Substancje uczulające w środowisku pracy
Olejki eteryczne
Barwniki
Formalina
Metale: kobalt, nikiel, sole chromu
Lateks
Żywice syntetyczne
Aminy aromatyczne

Określenia służące ocenie zagrożenia zawodowego
NDS – najwyższe dopuszczalne stężenie
NDSCh - najwyższe dopuszczalne stężenie chwilowe
NDSP - najwyższe dopuszczalne stężenie progowe

Czynniki fizyczne
Promieniowanie niejonizujące:
Promieniowanie elektromagnetyczne o niskiej częstotliwości
Promieniowanie o wysokiej częstotliwości (mikrofale, fale radiowe)
Promieniowanie podczerwone
Promieniowanie widzialne
Promieniowanie ultrafioletowe (UV)

Promieniowanie
Promieniowanie jonizujące:
Promieniowanie rentgenowskie
Promieniowanie gamma
Promieniowanie korpuskularne (alfa, beta, neutronowe, protonowe…)

Czynniki biologiczne
Podział systematyczny:
Priony
Wirusy
Bakterie
Grzyby
Pasożyty
Zwierzęta
Rośliny
Substancje i struktury wytwarzane przez organizmy żywe

Czynniki biologiczne
Podział ze względu na drogi przenoszenia:
Czynniki przenoszone drogą oddechową
Czynniki przenoszone przez krew
Czynniki przenoszone drogą pokarmową
Czynniki przenoszone przez skórę, śluzówki i spojówki

grupy zagrożeń biologicznych ze względu na stopień zagrożenia
Podstawą podziału jest ich zdolność do wywoływania choroby u człowieka oraz jej ciężkość przebiegu, zdatność do rozprzestrzeniania się a także możliwość zastosowania skutecznych metod profilaktyki lub leczenia

Dezynfekcja
polega na usunięciu drobnoustrojów za pomocą środków chemicznych.
Dezynfekcja usuwa tylko formy wegetatywne bakterii, natomiast nie usuwa form przetrwalnych.
Skuteczność danego środka dezynfekcyjnego zależy od różnych czynników. Każdy czynnik musi spełniać określone wymagania takie jak:
- 1.silnie działanie przeciwdrobnoustrojowe
- rozpuszczalność w wodzie
- nietoksyczność dla człowieka i innych zwierząt
- nieuleganie inaktywacji przez połączenie ze związkami organicznymi
- działanie w zakresie temperatur 20-40ºC
- 2.brak właściwości niszczących metale, tkaniny itd.
- właściwości detergentowe
- taniość

Przeważnie stosuje się jednak czynniki fizyczne.
1.Pasteryzacja – polega na ogrzewaniu płynu do temp. 60-70ºC przez ok. 30min. Zabieg ten niszczy wegetatywne formy bakterii, ale nie przetrwalniki. Stąd stosujemy metodę Tyndalla. Polega ona na powtarzaniu pasteryzacji przez 3 dni. Wówczas formy przetrwane giną, jednak metoda czasem zawodzi.
2.Gotowanie – przeprowadza się w temperaturze 100ᵒC i nie zabija przetrwalników; skuteczną formą jest więc ogrzewanie w parze pod ciśnieniem w temp. 120ᵒC, wówczas giną i przetrwalniki. Sterylizację tą metodą przeprowadza się w autoklawach.
3.Sterylizacja na sucho – przeprowadza się w temp. 170-180ᵒC w specjalnych piecach; tej metodzie podlega głównie szkło;
4.Wyżarzanie – polega na wyjaławianiu przedmiotów w otwartym płomieniu głównie przedmiotów metalowych;
5. Filtracja – metoda polegająca na przesączaniu przez sączki, np. porcelanowe, szklane, azbestowe lub z octanu celulozy; pory ich są małe, aby zatrzymać wszystkie bakterie;
6. Ultrafiolet –za pomocą naświetlania sterylizuje się powierzchnie i powietrze; nie można jednak w ten sposób wyjaławiać opatrunków czy płynów, gdyż promienie UV są przenikliwe.
7. Promienie jonizujące i gamma – stosowane do sterylizacji na zimno; coraz częściej stosowane, gdyż te promienie posiadają dużą przenikliwość.

Wirusy
dzieli się na zwierzęce i roślinne, albo ze względu na ich wielkość na:
wirusy duże (150-300 nm)
pokswirusy
wirusy średnie (50-150 nm)
herpeswirusy
adenowirusy
wirusy małe (zwierzęce 20-50 nm)
pikornawirusy
parwowirusy

Ze względu na organizację materiału genetycznego dzieli się wirusy na:
RNA-wirusy (w tym retrowirusy)
DNA-wirusy
Niektóre dotychczas poznane wirusy:
grypa
HIV (wywołujący AIDS)
wirus choroby Heinego-Medina
wirus Ebola
Wirus opryszczki
wirus odry
HAV, HBV, HCV
HPV - brodawczaki

Pasożyt zewnętrzny (ektopasożyt) - organizm cudzożywny żyjący na powierzchni innego organizmu (żywiciela) i żywiący się jego płynami ustrojowymi lub elementami jego pokrycia

Świerzbowiec ludzki
Pasożyt zewnętrzny należący do roztoczy. Wywołuje chorobę zwaną świerzbem.
Białawy roztocz dorasta do 0,4 mm długości. Pasożytuje w skórze człowieka i zwierząt dzikich oraz hodowlanych. Żywi się komórkami skóry i rozmnaża się na powierzchni skóry – samica wgryza się pod naskórek i drąży w skórze chodniki oraz komory, w których składa jaja. W ciągu 3 miesięcy samica może znieść półtora miliona jaj. Larwy żywią się szczątkami tkanki pozostawionymi przez samicę. Zarażenie następuje przy bezpośrednim kontakcie z osobą chorą (np. podawanie ręki), za pośrednictwem wspólnej pościeli, ręczników i ubrań.

Alergen
– każdy antygen zewnątrzpochodny wywołujący reakcję alergiczną (uczuleniową).
Alergenami są substancje pochodzenia roślinnego i zwierzęcego, a także różne proste związki chemiczne o charakterze haptenów, np. leki.
Alergeny dzielimy na:
wziewne (kurz, czyli wszystko to co wchodzi w jego skład: szczątki roślin, roztocze, szczątki zwierząt),
pokarmowe, czyli takie, które dostają się do naszego organizmu razem z pokarmem, np. owoalbumina (albumina jaja kurzego),
kontaktowe, wywołujące reakcję alergiczną po zetknięciu ze skórą, np. lateks, metale,
leki, szczególnie antybiotyki β-laktamowe oraz kuraropochodne leki stosowane w anestezji

Kiedy kichamy, z naszych płuc wydostaje się powietrze, które potrafi osiągać do 160 km/h! Ślina i zarazem znajdujące się w niej bakterie i różnego rodzaju wirusy mogą pokonać nawet drogę bliską 3 metrów

Higiena rąk dla personelu
Mycie rąk to najtańsza metoda zapobiegania przenoszeniu zarazków, niemniej bardzo ważna jest regularność tej czynności. Z drugiej strony mydło wysusza skórę dłoni, dlatego powinno się myć ręce tylko w uzasadnionych przypadkach.
Generalnie ręce powinno się myć po zakończeniu czynności o podobnym charakterze, np.:
Gdy skończymy sprzątać,
Gdy zaczynamy pracę biurową,
Gdy wychodzimy z sali lub zmieniamy piętro szpitala
Przed jedzeniem i po posiłku
Po wyjściu z toalety
Po zakończeniu pracy
Zawsze gdy ręce są widocznie zabrudzone
Dezynfekcja jest ważna w sytuacjach podwyższonego ryzyka zakażenia – będzie to większości kontakt z pacjentami oraz przyrządami medycznymi. Warto również dezynfekować ręce przed zakładaniem rękawiczek medycznych.
!!! Pamiętajmy, że dezynfekcja dłoni jest skuteczna, kiedy najpierw umyjemy ręce, wysuszymy je ręcznikiem papierowym i wtedy nanosimy preparat dezynfekujący. Następnie czekamy, aż substancja sama wyschnie.
Jeżeli nie przymierzamy się do dalszej pracy po dezynfekcji polecamy skorzystać z kremów pielęgnujących.