Tadeusz Różewicz (1921-2014)

II wojna światowa
praca w Radomsku
szkolenie w tajnej szkole podchorążych
1942 r. - został zaprzysiężony w Armii Krajowej (pseudonim "Satyr")
od 26 czerwca 1943 do 3 listopada 1944 roku walczył w oddziałach leśnych
Tom „Echa leśne” (1944)
W 1945 r. ujawnił się w Komisji Likwidacyjnej.
1948 - został odznaczony Medalem Wojska Polskiego
1974 - został odznaczony londyńskim Krzyżem Armii Krajowej

Trzeci debiut Różewicza
1947 – tom poetycki Niepokój
wiersze
Lament
Matka powieszonych
Róża
Dola
Ocalony
Termopile polskie

Styl „różewiczowski” w poezji
Księ­życ świe­ci
pu­sta uli­ca
księ­życ świe­ci
czło­wiek ucie­ka
księ­życ świe­ci
czło­wiek upadł
czło­wiek zgasł
księ­życ świe­ci
księ­życ świe­ci
pu­sta uli­ca
twarz umar­łe­go
ka­łu­ża wody
Z tomu Czerwona rękawiczka (1948)

Lata 1950.
1950 – Pięć poematów
1951 – Czas, który idzie
1952 – Wiersze i obrazy
1954 – Równina
1955 – Srebrny kłos
1956 – Poemat otwarty
1958 – Formy

Lata 1960. WIERSZE
1960 – Rozmowa z księciem
1961 – Zielona róża
1961 – Głos Anonima
1962 – Nic w płaszczu Prospera
1964 – Twarz
1968 – Spadanie, Non-stop-show (poemat)
1968 – Twarz trzecia
1969 – Regio

Lata 1960. DRAMATY
1960 – Kartoteka
1962 – Grupa Laokoona
1964 – Świadkowie albo Nasza mała stabilizacja
1965 – Wyszedł z domu
1965 – Śmieszny staruszek
1967 – Spaghetti i miecz
1969 – Stara kobieta wysiaduje

Lata 1970.
WIERSZE
1973 – Poezja, dramat, proza (wybór)
1974 – Wiersze
1977 – Duszyczka
DRAMATY
1970 – Akt przerywany
1971 – Rajski ogródek
1972 – Na czworakach
1975 – Białe małżeństwo
1977 – Odejście głodomora
1979 – Przyrost naturalny
1979 – Śmierć w starych dekoracjach
1979 – Do piachu

Lata 1980.
1982 – Pułapka (Dramat)
1983 – Na powierzchni poematu i w środku
1983 – Te kwiaty (zbiór opowiadań)
1984 – Poezje wybrane (II)
1987 – Poezje
1988 – Poezja T. 1-2

Lata 1990.
WIERSZE
1991 – Płaskorzeźba
1996 – Zawsze fragment
1998 – Zawsze fragment. Recycling
1999 – Matka odchodzi
DRAMATY
1997 – Kartoteka rozrzucona
1997 – Palacz

Matka odchodzi (1999)
Nagroda Literacka Nike, 2000
szkic wspomnieniowy: wspomnienia o matce, wiersze, fotografie rodzinne, zapiski brata i matki

Lata 2000.
2001 – Nożyk profesora (poemat i wiersze) finał Nagrody Literackiej Nike, 2002
2002 – Szara strefa – nominacja do Nagrody Literackiej Nike
2004 – Wyjście – finał Nagrody Literackiej Nike, 2005
1955, 2005 – Uśmiechy
2006 – cóż z tego że we śnie
2007 – Nauka chodzenia. Gehen lernen
2008 – Dwie strony medalu
2008 – Kup kota w worku. Work in progress
2011 – Historia pięciu wierszy
2012 – To i owo
2014 – Wiersze przeczytane
2015 – Ostatnia wolność
2015 – Znikanie
2017 – Wiersze i poematy z „Twórczości” (1946-2005)

Tadeusz Różewicz zmarł 24 kwietnia 2014 we Wrocławiu
Został pochowany na cmentarzu przy kościele ewangelickim w Karpaczu

Odznaczenia i nagrody Tadeusza Różewicza
Nagrody państwowe: Krzyż Armii Krajowej (1974), Krzyż Wielkiego Orderu Odrodzenia Polski (1996), Złoty Medal „Zasłużony Kulturze Gloria Artis” (2009), Order Ecce Homo (2000),
Nagrody literackie: Nagroda Polskiego PEN Clubu im. Jana Parandowskiego (1997), Nagroda Złotego Berła (2006), Europejska Nagroda Literacka w Strasburgu, Nagroda Literacka Nike (2000), Wrocławska Nagroda Poetycka Silesius (2008 - pierwszy uhonorowany),
Doktor honoris causa: Uniwersytetu Wrocławskiego, Uniwersytetu Śląskiego, Uniwersytetu Opolskiego, Uniwersytetu Jagiellońskiego, Uniwersytetu Warszawskiego, Uniwersytetu Gdańskiego oraz Akademii Sztuk Pięknych we Wrocławiu.

Tematy wierszy Różewicza
O wojnie
O życiu
O śmierci
O społeczeństwie
O poezji i roli poety
O sztuce, literaturze i kulturze
O religii i wierze
O miłości
Wspomnienia z lat dziecięcych

ASHURBANIPAL KILLING A WOUNDED LION

O wierze i religii
Kara
Już dziś
w tej chwili
życie bez wiary jest wyrokiem
przedmioty stają się bogami
ciało staje się bogiem
jest to bóg bezwzględny i ślepy
swego wyznawcę połyka trawi
i wydala

RÓŻEWICZ TADEUSZ CZYTA WŁASNE WIERSZE
teraz
dawniej
czuwałem
w każdej chwili
mogła mnie napaść poezja
biegłem do utraty tchu
za obrazem który się poruszył
teraz
pozwalam wierszom
uciekać ode mnie
marnieć zapominać
zamierać
żadnego ruchu
w stronę realizacji
marzec 1989

RÓŻEWICZ TADEUSZ CZYTA WŁASNE WIERSZE
poezja nie zawsze
przybiera formę
wiersza
po pięćdziesięciu latach
pisania
poezja
może się objawić
poecie
w kształcie drzewa
odlatującego
ptaka
światła
przybiera kształt
ust
gnieździ się w milczeniu
albo żyje w poecie
pozbawiona formy i treści

„Skąd się bierze zło?
jak to skąd
z człowieka
zawsze z człowieka
i tylko z człowieka”.
Tadeusz Różewicz

Najlepiej widzę,
Kiedy zamknę oczy.
Tadeusz Różewicz