- Главная
- Литература
- Тыва дылдын ундезилекчилери база шинчилекчилери

Содержание
- 2. Тыва бижикти чогаатканы Тыва бижик чок турар уеде тывалар амы-хуузунда чагаалажырда, албан-херек документилери кылырда, оларны чурт
- 3. Тыва бижикти орус ужукке ундезилеп кылыр дугайында шиитпирни хулээп алырынга ол уеде Тыва намныё Топ комитединин
- 4. М. Лопсан-Чинмиттин чогааткан бижии ССРЭ-нин Эртемнер Академиязынга сайгарылга эртип турда-ла, оон туннелин-даа манавайн, чаа бижикти Тывага
- 5. Монгуш Лопсан-Чимит Шокар-Чулдум оглу
- 6. Тыва алфавит
- 7. Радлов Василий Василий оглу Барыын Тывага, Бай-Тайганын Кара-Холге,1861 чылдын июль эгезинде сураглыг эртемден тюрколог, академик В.В.Радловтун
- 8. Катанов Николай Фёдор оглу Тыва бижикти чогаадырынга, тоогузун, этнографиязын шинчилээринге тыва дылдын баштайгы шинчилекчилеринин бирээзи Николай
- 9. Пальмбах Александр Адольф оглу А.А.Пальмбах бодунун амыдыралынын 30 ажыг чылдарын тыва дыл эртеминге, национал кадрларны белеткээринге,
- 10. Монгуш Доруг-оол Алдын-оол оглу Ол 150 ажыг эртем ажылдарының автору. Бурунгу тюрк руниктиг бижиктерни камгалап арттырарынга
- 11. Хертек Яков Шанмак оглу 1975 чылда Яков Хертек кандидат диссертациязын чедиишкинниг камгалаан темазы "Амгы үениң тыва
- 13. Скачать презентацию
Слайд 2Тыва бижикти чогаатканы
Тыва бижик чок турар уеде тывалар амы-хуузунда чагаалажырда, албан-херек
Тыва бижикти чогаатканы
Тыва бижик чок турар уеде тывалар амы-хуузунда чагаалажырда, албан-херек

20 вектин 20 чылдарын соолзуредир ажыттынган баштайгы тыва школаларга эрги бижиктиг моол дылды, а чамдыкта школаларга орус дылды болгаш орус бижикти база ооренип эгелээн.
Тыва национал бижик чогаадыр дугайында айтырыг 1921 чылда Тывага унген улусчу революциянын соонда тургустунган.Тыва бижиктин элээн каш толевилелдери кылдынган турган. Ындыг толевилдернин бирээзинге 1927 чылда Москвага парлаттынган, орус алфавитке ундезилеттинген ужуглелдин бижиин хамаарыштырып болур.
1925 чылдын октябрьда Тыванын араттын революстуг намынын 4 –ку шуулганынга тыва национал бижикти чогаадырынын дугайында айтырыгны бир дугаар чугаалашкан. Тыва бижикти чогаадырынга тыва уннерге тааржыр кылдыр орус ужуктерни ажыглаарын шиитпирлээн.
Слайд 3Тыва бижикти орус ужукке ундезилеп кылыр дугайында шиитпирни хулээп алырынга ол уеде
Тыва бижикти орус ужукке ундезилеп кылыр дугайында шиитпирни хулээп алырынга ол уеде

ТАРН-нын чедиги шуулганынга (1928 ч) тыва бижикти чогаадырынгче база катап онза кичээнгейни салган. Бо таварылгада Монгуш Лопсан-Чиёмитке тыва бижикти латин ужукке ундезилеп чогаадырын Чазактан дааскан.
Кайгамчык ханы билиглиг эртемден М.Лопсан-Чинмит Тыванын национал бижиин толевилээрде, чоон чук улустарынын чамдык ужуктерин сайгарып, ооренип коруп тургаш, адак соолунде немец ( латин) алфавитке доктаап, оон майык кылып алза ажырбазын шиитпирлээн.
Слайд 4 М. Лопсан-Чинмиттин чогааткан бижии ССРЭ-нин Эртемнер Академиязынга сайгарылга эртип турда-ла, оон
М. Лопсан-Чинмиттин чогааткан бижии ССРЭ-нин Эртемнер Академиязынга сайгарылга эртип турда-ла, оон

Тыва бижикти ооренири чоорту калбарып, чер-черлерге тур курстар ажылдап турган. Ынчангаш Лопсан-Чинмитти тыва бижикти чогаадып тургузарынын тоогузунде баштайгы эртемден, бир дугаар тыва башкы деп адап болур. Ук бижикти ооредип турар уезинде чамдык эдилгелерни болгаш немелделерни киирген соонда, 1929 чылдын февраль 3- те ТАРН ТК-нын дээди човулелинин хуралынга хулээп алган.
Слайд 5Монгуш Лопсан-Чимит Шокар-Чулдум оглу
Монгуш Лопсан-Чимит Шокар-Чулдум оглу

Слайд 6Тыва алфавит
Тыва алфавит

Слайд 7
Радлов Василий Василий оглу
Барыын Тывага, Бай-Тайганын Кара-Холге,1861 чылдын июль эгезинде сураглыг эртемден
Радлов Василий Василий оглу
Барыын Тывага, Бай-Тайганын Кара-Холге,1861 чылдын июль эгезинде сураглыг эртемден

Кара-Холден чыгган материалдарынын дылын коорге амгы Бай-Тайганын чурттакчыларынын база топ Тыванын чонунун дылындан ылгалбас болуп турар.
Слайд 8Катанов Николай Фёдор оглу
Тыва бижикти чогаадырынга, тоогузун, этнографиязын шинчилээринге тыва дылдын баштайгы
Катанов Николай Фёдор оглу
Тыва бижикти чогаадырынга, тоогузун, этнографиязын шинчилээринге тыва дылдын баштайгы

деп 1903 чылда Казаньга унген ному улуг ужур-дузалыг болган. Оон Тывадан чыгган материалдары дыл болгаш тоогу эртемденнеринге, этнографтарга, аас чогаалынын шинчилекчилеринге -эгээртинмес байлак шыгжамыр болур.
Слайд 9
Пальмбах Александр Адольф оглу
А.А.Пальмбах бодунун амыдыралынын 30 ажыг чылдарын тыва дыл
Пальмбах Александр Адольф оглу
А.А.Пальмбах бодунун амыдыралынын 30 ажыг чылдарын тыва дыл

Ол тыва дылдыё хогжулдезинге эртемден, педагог база чогаалчы бооп киржип чораан.
30 чылдарнын эгезинде А.А.Пальмбахтын «Тыва дыл кичээлдери» деп 12 ундурулгелиг ному парлаттынган . А.А.Пальмбахтын эртем ажылдары 30 ажыг. Оларнын иштинде тыва дылдын база бир коску шинчээчизи Ф.Г.Исхаков-биле кады кылган 1961 чылда унген. «Грамматика тувинского языка. Фонетика. Морфология» деп эртем грамматиказы чугула черни ээлеп турар. Ол болза тыва дылды мурнуку уеде шинчилеп келгенин туннеп коргускен улуг хемчээлдиг ажыл бооп турар.
Слайд 10Монгуш Доруг-оол Алдын-оол оглу
Ол 150 ажыг эртем ажылдарының автору. Бурунгу тюрк руниктиг
Монгуш Доруг-оол Алдын-оол оглу
Ол 150 ажыг эртем ажылдарының автору. Бурунгу тюрк руниктиг

Тыва дылды өөредириниң методиказынга хамаарыштыр хөй өөредилге-методиктиг ажылдарның, программаларның база методиктиг пособиелерниң автору кылдыр улуг үлүг хуузун киирген.
Слайд 11Хертек Яков Шанмак оглу
1975 чылда Яков Хертек кандидат диссертациязын чедиишкинниг камгалаан
Хертек Яков Шанмак оглу
1975 чылда Яков Хертек кандидат диссертациязын чедиишкинниг камгалаан

Чугаа культуразының айтырыгларын база тыва дылдың литературлуг нормаларын ол тайылбырлап турган база Тываның "Улуг-Хем" чогаалчылар альманагынга база солуннарга парлап үндүрүп турган.
Ооң шинчилели элээн улуг салыышкын киирген чүгле тыва филологияның хүгжүлдези эвес, тюркологияның, ылаңгыя Сибирьниң фразеология кезектери дылдарын өөрениири.
Роберт Бойль
Исследование жизни и деятельности Д.И. Менделеева
Презентация на тему Сказание о Евпатии Коловрате
Жюль Верн — гений, опередивший своё время
Эдуард Веркин
Моя Россия - моя страна
Иосиф Павлович Уткин, стихотворение Сестра
Александр Сергеевич Пушкин. 1799-1837
Живая шляпа. Викторина
Презентация на тему Анализ лирического стихотворения
Тютчев Фёдор Иванович
Рудольф Дизель – человек-двигатель
My giant nerd boyfriend
Ганзейский союз нового времени
Презентация на тему Поэма Некрасова "Кому на Руси жить хорошо"
Пересказ русской народной сказки Снегурочка
Сказочный троллейбус. Литературный калейдоскоп
Презентация на тему Современная русская литература
Облако слов по сказкам юбилярам 2021
Журнально-публицистическая деятельность А. П. Чехова
М.В. Ломоносов (неизвестное об известном)
Научная Библиотека Санкт-Петербургского государственного университета
Жизнь и творчество русского писателя, сатирика Михаила Евграфовича Салтыкова-Щедрина
Луиджи Гальвани
Гордость и смирение. Тема-вопрос
Экспрессионизм в поэзии. Судьба и творчество Г. Гейма, Г. Тракля, Г. Бенна
Наши читатели – ветераны Великой Отечественной войны
По страницам любимых сказок