Historia sztuki dekoracji roślinnych

Wykonany w pierwszej połowie IV wieku naszej ery przez anonimowego rzeźbiarza sarkofag przedstawiał rzymskiego niewolnika wiążącego girlandy.

DEKOROWANIE WIEŃCAMI
Laurowym – starożytny Rzym - zwycięstwo
Barwnych kwiatów – Hawaje - gościom

Pierwsze bukiety były bardzo proste. Układano je z samych główek kwiatów, pojedynczych liści i gałązek. W takiej postaci wręczano je władcom i zwycięzcom, by wyrazić szacunek, uwielbienie i oddanie. Plecione wieńce zdobione złotymi liśćmi i drogimi kamieniami wieszano na drzwiach domu ukochanej kobiety lub przygotowywano dla uczczenia narodzin syna. Z kolei głowy biesiadników zdobiły wianki z róż, lilii, fiołków, hiacyntów , gałązek mirtu, tymianku i szałwii.
Właśnie wówczas poszczególnym gatunkom roślin zaczęto przypisywać szczególne znaczenie – w ten sposób róża i mirt stały się symbolem miłości, gałązka oliwna – pokoju, laur – zwycięstwa, rozmaryn – wierności, a lotos – niedoścignionej boskiej doskonałości.

Sztuka znana od starożytności, rozwijała się w dwóch kierunkach – dekoracyjnym (głównie w Europie) i symbolicznym (głównie w Azji, a zwłaszcza w Japonii, tzw. ikebana znana od II wieku.

W Azji utrwaliła się tendencja symboliczna, w której kwiaty były odpowiednikiem pojęć abstrakcyjnych oraz środkiem wyrażania stanów psychicznych i porozumiewania się.

Materiały roślinne początkowo służyły do dekorowania wnętrz świątyń buddyjskich.
W przeciwieństwie do dekoracyjnych bukietów w stylu zachodnim, japońska sztuka układania kwiatów skupia się na tworzeniu harmonii linearnych konstrukcji, rytmu i koloru. Japończycy podkreślają linearne aspekty kompozycji. Rozwinęli sztukę obejmującą nie tylko kwiaty, ale również naczynia, łodygi, liście i gałęzie.
Ludzie Zachodu podkreślają ilość i barwy roślin, poświęcając uwagę przede wszystkim pięknu kwiatów,

生花 Ikebana = żyjące kwiaty
Ikeru znaczy ożywiać, utrzymywać przy życiu
Bana znaczy kwiat w świątyniach
w domach na tle kakemono (pionowego pasa z malowidłem)
http://prezi.com/e5pe_nwjgc8f/copy-of-untitled-prezi/

Najważniejszymi gatunkami kwiatów używanymi do tej pory są: dzika kamelia, azalia, magnolia, śliwa, wiśnia (dzika), brzoskwinia i kosaćce (irysy).

Szkoła Ohara XIX wiek propagująca styl nageire (wrzucanie do naczyń)
Szkoła Sogetsu od 1926 roku – kompozycja ma temat; metal, drewno, szkło stosowane obok kwiatów

Ikebana obejmuje style.:
rikka - podstawowa forma tworzona z siedmiu (później dziewięciu) elementów wg rygorystycznych zasad kompozycyjnych,
chabana - tworzona na potrzeby ceremonii herbaty, prosta kompozycja dwuelementowa,
shoka - uproszczona, trzyelementowa wersja rikka,
jiyuka - swobodna kompozycja dopuszczająca materiały inne niż rośłinne,
shoka shinputai - współczesna kompozycja wykonywana w płaskiej misie z dwóch różnych materiałów
zenei - ikebana abstrakcyjna – bez prawideł

CHABANA
„Herbaciane kwiaty” - typ układania kompozycji kwiatowych ściśle powiązany z ceremonią ozdabiania pomieszczeń podczas ceremonii picia herbaty
Złożona zwykle z 1 lub 2 kwiatów włożonych do wazonu.

Filozofia ma szczególne znaczenie w Ikebanie. Kompozycjom kwiatowym nadaje się dynamiki jaka charakteryzuje istoty żywe. Rośliny symbolizują ludzi, którzy podobnie jak one, brną przez swoje życie, rozwijając się, bądź usychając. Ma odzwierciedlać ludzkie dążenia i nadzieje, a także zaspokajać pragnienie zbliżenia się do piękna przyrody
Naczynie określa ziemię – miejsce które dało nam życie i z którego zasobów czerpiemy energie do rozwoju.
Niebo jest punktem, do którego dąży każdy z elementów kompozycji. To stały rozwój, pozwalający nam osiągać nowe cele, które stawiamy sobie podczas naszego życia.

1. Ikebana ma promieniować pięknem i chociaż została stworzona ludzką ręką ma urzec nawet bóstwa
2. Podstawowym zadaniem człowieka układającego ikebanę jest podążanie kado**, czyli drogą kwiatów
3. Jeżeli brakuje pozytywnej energii i harmonii, nie może być mowy ani o humanitarnym społeczeństwie, ani o sztuce ikebany
4. Jedynie dzięki niepokonanemu i niestrudzonemu poświęceniu człowiek i kwiat staną się jednym
5. Wraz z upływem lat odgłos nożyc pobrzmiewa rdzą - nożyce przejawiają znużenie i lenistwo
6. Zanim zaczniesz kwiat modelować, wsłuchaj się w niego, stań się jego sercem
7. Każde zetknięcie się z ikebaną jest punktem startowym i równocześnie zenitem
8. Chcę modelować kwiaty spokojną i stanowczą ręką oraz w zgodzie z samym sobą
9. W kwiatach odbija się osobowość tego, kto je układa
10. Piękne dla oka i duszy dzieła powstają za sprawą wewnętrznej harmonii i pokojowego nastawienia
DZIESIĘĆ REGUŁ SZKOŁY SOBIRYU

Za podstawowy model wszystkich aranżacji można przyjąć układ tego trójkąta pionowego posiadającego rozkład trzech linii głównych, dominujących. Pierwsza linia główna (shin) jest centralną i najdłuższą osią układu i symbolizuje niebo (ten), druga linia (soe) symbolizuje ludzki byt (jin), trzecia linia (hikae) jest najkrótsza i symbolizuje ziemię (chi).

DIAGRAM WSPÓŁZALEŻNOŚCI UKŁADU NIEBO - CZŁOWIEK - ZIEMIA JAKO PODSTAWOWA IDEA KOMPOZYCJI IKEBANY

SYMBOLIKA
Bambus – przyjaźń
Chryzantema – żywotność
Sosna – trwałość, szczęście i długie życie
Peonia – zdrowie i radość

RIKKA

RIKKA
Znaczy „stojące kwiaty”
Ten styl charakteryzuje się smukłą kompozycją i symetrią najczęściej w bardzo wysokim naczyniu.
Takie kompozycje potrafią sięgać do 1,5 metra wysokości.
Naczelnym elementem jest gałązka zwana shin - rdzeń/serce. Stanowi ona wertykalną oś symetrii.
Składała się początkowo z 3, później 7, 9 elementów.

NAGEIRE

Początki „wyzwolonej sztuki układania kwiatów” przypadają na przełomie XVI i XVII wieku, kiedy to świetność przeżywała sztuka zwana nageire - trzyelementowa kompozycja w wazie, kwiaty wrzucane.

HEIKA

MORIBANA (OD POŁ. XIX WIEKU)
Kompozycje układane są w wazach o płaskim dnie, z dużą płaszczyzną wody.
Kwiaty nakłuwane na kenzan (metalową szczotkę).
Osoba układająca ikebanę, poznając kwiat, odkrywa jego życie i historię.

Próba oddania krajobrazu jeziora lub roztaczającego się wokół niego pejzażu.

MORIBANA

JIYUBANA