Wprowadzenie do ekonomii

RYNEK I JEGO RODZAJE
Rynek - jest formą poziomych więzi między różnymi podmiotami gospodarczymi i konsumenckimi próbującymi sprzedać i kupić towar. Charakterystyczną cechą rynku jest to,
że doprowadza do kontaktu kupujących
i sprzedających, w wyniku czego kształtuje się cena.
Jest to miejsce, w którym spotyka się
popyt z podażą.

RYNEK I JEGO RODZAJE
Rodzaje rynków:
1. według przedmiotu obrotu:
rynek dóbr i usług konsumpcyjnych,
czynników produkcji.
2. według zasięgu:
regionalne
lokalne
międzynarodowe
światowe

RYNEK I JEGO RODZAJE
Rodzaje rynków (cd.):
3. rynek nabywcy (długi okres podaż większa od popytu)
4. rynek sprzedawcy (długi okres popyt większy od podaży)
5. homogeniczny – jednorodny, przedmiot obrotu
jest taki sam (np pszenicy)
6. heterogeniczny – zróżnicowanie przedmiotów rynku (np. rynek pracy)
7. stopień wyrównywania się cen :
doskonały,
niedoskonały.

POPYT
jest to takie zapotrzebowanie na dane dobro,
za które nabywca gotowy jest zapłacić ustaloną na rynku cenę, dysponując do tego celu odpowiednią sumą dochodu pieniężnego.

POPYT
Popyt jest funkcją wielu zmiennych:
poziomu ceny danego dobra,
wysokości realnych dochodów,
poziomu cen dóbr substytucyjnych i komplementarnych,
oczekiwań zmian cen i dochodów,
reklamy i opinii innych osób,
indywidualnych preferencji konsumenta,
liczby konsumentów itp.

KRZYWA POPYTU (D)
Krzywa popytu ma nachylenie ujemne.
Popyt jest malejąca funkcją ceny danego towaru (oznacza to, że jeżeli cena danego dobra maleje to popyt na dany towar wzrasta i odwrotnie – prawo popytu).
cena
wielkość popytu
na towar
D
c1
c2
Q1
Q2
a
b

ODSTĘPSTWA OD PRAWA POPYTU
1. przypadek Giffena - dotyczy on dóbr podstawowych (rosnącej cenie odpowiada rosnący popyt);
2. przypadek Veblena - dotyczy on dóbr luksusowych (wzrost ceny dobra powoduje wzrost popytu w celu swoistego dowartościowania się, tzw. efekt snoba);
3. popyt spekulacyjny - wzrost ceny dobra powoduje wzrost popytu, gdy konsument uzna, że w najbliższym czasie ceny będą nadal rosły i odwrotnie.
W teorii ekonomii występują także zachowania jednokierunkowe znane jako:

KRZYWA POPYTU (D)
Jeżeli analizujemy zmianę popytu pod wpływem zmian ceny, to przesuwamy się wzdłuż krzywej popytu.
Pod wpływem pozostałych czynników pozacenowych, przesuwa się cała krzywa popytu.
Krzywa przemieszcza się pod wpływem zmiany cen dóbr komplementarnych i substytucyjnych.

PRZESUNIĘCIA KRZYWEJ D
Przykład:
pod wpływem wzrostu dochodów (przy tej samej cenie) krzywa przesuwa się na pozycję D2.
cena
wielkość popytu na towar
D1
D0
D2
+
-
pod wpływem negatywnej reklamy danego towaru krzywa przesuwa się na pozycję D1.

PODAŻ
są to zaoferowane przez producenta lub sprzedawcę dobra i usługi na rynku, po określonej cenie i w określonym czasie.

KRZYWA PODAŻY (S)
Krzywa podaży ma nachylenie dodatnie.
Podaż jest rosnącą funkcją ceny co oznacza, ze wraz ze wzrostem ceny podaż danego dobra rośnie (gdy rośnie cena danego dobra,
to produkcja jest bardziej opłacalna i producent jest zachęcony do jej zwiększania
i odwrotnie – prawo podaży)
cena
wielkość podaży towaru
S
c2
c1
Q1
Q2
b
a

KRZYWA PODAŻY (S)
Jeżeli analizujemy zmianę podaży pod wpływem zmian ceny, to przesuwamy się wzdłuż krzywej podaży.
Pod wpływem pozostałych czynników oddziaływujących na podaż (kształtujących koszty produkcji), przesuwa się cała krzywa podaży .

PRZESUNIĘCIA KRZYWEJ S
Przykład:
pod wpływem wzrostu kosztów produkcji krzywa podaży S0 przesuwa się na pozycję S1.
cena
wielkość podaży towaru
S1
S0
S2
+
-
pod wpływem zmniejszenia kosztów produkcji krzywa podaży S0 przesuwa się na pozycję S2.

STAN RÓWNOWAGI I NIERÓWNOWAGI DÓBR I USŁUG NA RYNKU
cena
wielkość popytu
i podaży
D
CE
Cmax
QE
S
Cmin
E, S=D
nadwyżka
niedobór