Віртуальныя ці кіберпартыі. Месца і роля ў палітычным працэсе

Асноўныя прыкметы кіберпартый:
Вытокі партый: зменлівая структура ўдзелу; змяшаныя электаральныя сістэмы; ІКТ і Інтэрнэт.
Формы падтрымкі: прамыя сувязі з выбаршчыкамі: моцная партыйная канкурэнцыя за разнастайныя перавагі выбаршчыкаў.
Членства: адсутнасць членства; вольнае разуменне прыхільнікаў, якімі патэнцыйна з'яўляюцца ўсе выбаршчыкі.
Партыйныя каналы камунікацыі: сеткавыя каналы камунікацыі; унутраныя і знешнія сеткі.
Становішча паміж грамадзянскай суполнасцю і дзяржавай: партыі як арганізацыі (не інстытуты), якія дзейнічаюць на мяжы паміж дзяржавай і грамадствам.

«За лепшую Венгрыю» (Йобік)
Адной з першых кіберпартый можна лічыць стораны ў Венгрыі ў 2003 г. Рух "За Лепшую Вегрыю"(Йобік), які пазней ператварыўся ў партыю з той жа назвай. Слова "йобік" (jobbik) з венгерскай перакладаецца як "лепшы", ці "які мае рацыю", і яно было ўзята за ёмістую сінанімічную назву партыі, якая адлюстроўвае яе намеры.

Партыя свабоды ў Нідэрландах
У 2006 г. у Нідэрландах Гертам Вілдэрсам (Geert Wilders) (тады дэпутатам Палаты прадстаўнікоў) была створана Партыя свабоды.
Гэта партыя, фактычна, складаецца з аднаго чалавека, але актыўна ўдзельнічае ў палітычным жыцці краіны, ствараючы сабе падтрымку і рэкрутуючы нефіксаваных членаў партыі з выкарыстоўваннем анлайн-тэхналогій.

Рух пяці зорак
У 2010 г. італьянскі акцёр і шоумэн Бепе Грыла стварыў свой блог і аб'яднаў шэраг арганізацый вакол Руху пяці зорак. Гэты блог уваходзіць у дзясятку найбольш папулярных палітычных блогаў у свеце, у ім удзельнічаюць карыстальнікі з больш за 1000 гарадоў з 22 краін свету.

Пірацкі інтэрнацыянал
«Пірацкі інтэрнацыянал» (Інтэрнацыянал пірацкіх партый, ангел. Pirate Parties International — PPI) з'яўляецца галоўнай арганізацыяй міжнароднага руху пірацкіх партый. Быў заснаваны ў 2006 годзе, зарэгістраваны ў Бельгіі ў кастрычніку 2009 года як няўрадавая арганізацыя (NGO). Першай з пірацкіх партый была Пірацкая партыя Швецыі (Swedish Piratpartiet), заснаваная 1 студзеня 2006 года.
PPI падтрымлівае і каардынуе стварэнне нацыянальных пірацкіх партый. Таксама служыць для ўнутранай сувязі, кіруе міжнароднымі форумамі і спісамі адрасатаў. Пасля таго, як ранейшы амерыканскі лідар інтэрнацыяналу Эндру Нортан (Andrew Norton) адышоў ад спраў, сустаршынямі PPI сталі Самір Аліуі (Samir Allioui) і Джэры Вэйер (Jerry Weyer).

Кіберпартыі ў прдстаўнічых органах дзяржаваў Еўропы

Перавагі кіберпартый перад звычайнымі партыямі:
Параўнальна невялікія выдаткі на стварэнне партыйнага брэнда і яго прасоўванне;
Шырокая (абмежаваная толькі магчымасцю доступу ў Інтэрнэт) аўдыторыя сеткавых палітычных партый, параўнальна маладая, мабільная і адукаваная;
Адносіны кіберпартый і іх прыхільнікаў носяць інтэрактыўны характар, т.б. мяркуюць непасрэдны і актыўны ўдзел патэнцыйных прыхільнікаў у фарміраванні і прасоўванні партыйнага брэнда як у віртуальным, так і ў рэальным палітычным асяроддзі;
Надзвычай хуткі і прамы інфармацыйны абмен, які выключае неабходнасць пасрэдніцтва ў выбудоўванні працэсу зваротнай сувязі.

Крытыка і недахопы:
Парфенава Ю.У. адзначае, што нягледзячы на адзначаныя перавагі, сёння віртуальныя партыі не могуць сур'езна прэтэндаваць на прыход да ўлады ні ў Расіі, ні ў вядучых заходніх дэмакратыях. Гэтаму бачыцца некалькі прычын. Першая - гэта палітычны непрафесіяналізм і кан’юктурнасць кіберактывістаў, няздольных адэкватна ўплываць на выпрацоўку палітыкі. Пратэстны, папулісцкі складнік у дзейнасці кіберпартый відавочна пераважае над стваральным.
Другой сур'ёзнай праблемай застаецца так званы "лічбавы разрыў", сутнасць якога сёння зводзіцца не столькі да забеспячэння магчымасці доступу да сеткавых рэсурсаў, колькі да невысокага ў сярэднім узроўня лічбавай пісьменнасці насельніцтва і даверу да Інтэрнэту як незалежнаму сродку ўдзелу ў палітыцы
Некаторыя даследчыкі лічаць кіберпартыі хутчэй інфармацыйнымі агентамі ў руках ценявых фундатараў, чым самастойнымі палітычнымі актарамі.