Жедел іш. (перфорация, пенетрация, пилородуоденальды стеноз, қан кетуе)

Жоспары
Кіріспе
Негізгі бөлім
Асқазан мен ен екі елі ішектің ойық жаралары
Асқынулары
Клиникалық көріністері
Диагностика
Хирургиялық көмекті ұйымдастыру

Ойық жара ауруы – асқыну кезеңінде асқазан мен ұлтабардың сілемейлі қабығында ақаулар (ойық жаралар) жетекші сипатты белгісі болып табылатын қайталанытын созылмалы ауру.
NB! H. pylori инфекциясы асқазанның шырышты қабығының зақымдалуына алып келеді және асқазан ойық жара ауруы (АЖА) мен ұлтабардың ойық жарасы ауруында (ҰТРЖА), асқазанның аденокарциномасында және MALT- лимфомасында маңызды рөл атқарады
Асқазан мен он екі елі ішек ойық жарасы

Асқазан мен ұлтабардың ойық жара аурулары қазiргi гастроэнтерологияның негiзгi келелi мәселелерiнiң бiрi болып саналады. АҚШ-та жылына 300 мың адам жаңадан ойық жарамен ауырады. 1988 жылы АҚШ-та жаңадан ойық жара ауруымен ауырған 35 мың науқас ауруханаларға түскен, солардың iшiнде 6 мыңы қаза болған, 15 мыңдайында ойық жараның перфорациясы табылған, 90 мыңында – қан кету; 50 мыңдайына операциялар жасалған. ХIХ ғасырдың аяғында және ХХ ғасырдың басында ұлтабар мен асқазан ойық жараларының кездесетін арақатысы 1:20-дай болса, қазiргi уақытта ұлтабар ойық жаралары көбейдi, асқазан мен ұлтабардың ойық жараларының жыныстық жиілiк ара-қатысы еркектерде 5:1-ге, әйелдерде 2:1-ге жеттi. Ұлтабар жарасы ауруы бар әйелдер мен еркектер арақатысы қазiргi уақытта 1:2, асқазан жара ауруында – 1:1.

1. Генетикалық бейімділік.
2. Созылмалы гастрит және дуоденит болуы.
3. Helicobacter Pylori және Candida жұқтыру.
4. Бұзылулар және теңгерілмеген диеталар.
5. Жаралы (NSAIDs, кортикостероидтар) бар дәрілік заттардың терiс пайдалану
6. Шылым шегу мен спирттік ішімдік ішу.
ЭТИОЛОГИЯ

Жіктемесі

Ойық жараның даму сатылары:
1. белсенді;
2. тыртықты;
3. қызыл тыртық сатысы;
4. ақ тыртық сатысы;
5. ұзақ тыртық болмайды.
Ойық жараның оқшаулануы:
1. асқазан (кардия, субкардиальды бөлім, тасқазан денесі, антральды бөлім, пилориялық канал, алдыңғы қабырға, артқы қабырға, кіші қисық, үлкен қисық);
2. ұлтабар (буылтық, постбульбарлы бөлім, алдыңғы қабырға, артқы қабырға, кіші қисық, үлкен қисық).
VI. Гастродуоденальды жүйенің қызметінің сипаттамасы (тек секреторлық, қозғалтқыш және эвакуация функцияларының бұзылыстары көрсетілген).
VII. Асқынулар:
1. Қан кету (жеңіл, орташа ауыр, ауыр, әлдеқайда тым ауыр);
2. тесілу;
3. пенетрация;
4. стеноз (компенсирленген, субкомпенсирленген, декомпенсирленген);
5. малигнизация.

Этиологиялық факторлар

Диагностика
ДИАГНОСТИКАНЫҢ ЖӘНЕ ЕМДЕУДІҢӘДІСТЕРІ, ТӘСІЛДЕРІ ЖӘНЕ ЕМ-ШАРАЛАРЫ:
Диагностикалық өлшемшарттар
Шағымдар. АЖ асқынуында жетекші симптом – кеуде сол жағы және сол жақ иық ауырсынуы, эпигастрия, кеуде немесе бел омыртқа ауыруы. Ауырсыну науқастардың 92-96%-да кезедседі. Интенсивтілігі бойынша олар жаралық ақаудың тереңдігіне байланысты

ОЖА ауру синдомының сипаттамасы

Клиникалық көріністері
Ауырсынулар жану, кесілу, тесілумен ажыратылады.
АЖ ауырсынулар периодтылығымен, маусымдылығымен, және ритмімен сипатталады. Ауырсынулардың периодтылығы ауырсынусыз аралықтармен және ауырсынулармен пайда болады.
Ауырсынулар әр түрлі уақытта тамақтануға байланысты пайда болады. Ерте, кеш, түнгі және аш ауырсынулар деп бөлінеді. Ерте және аштық ауырсынулар қарапайым АЖА үшін сипатталады. Кеш, түнгі және аштық ауырсынулары тамақтанғаннан кейін 1,5-4 сағаттан кейін пайда болады. Бұл ауырсынулар әдетте ҰТРЖА пайда болады тжәне моторлық бұзылыстармен, асқазан сөлінің гиперсекрециясымен және ұлтабардың шырышты қабатының қабынулық өзгерістерімен сипатталады.
Көбіне АЖ клиникалық белгілері жараны таралуымен анықталады.
Кардия жарасы несеп өсінділерінедегі, жүрек, сол иық, бел, сол жақ қабырға асты аймақта иррадиирлеуші ауырсынулармен сипатталатын стенокардияны еске түсіреді. Ауырсынулар тамақтану кезінде, тамақтанғаннан кейін 20-30 мин ішінде пайда болады. Үлкен қисықты жара полиморфизммен ерекшеленеді, жиі көлденең, тоқ ішектің бүрінділерінде, асқазан асты бездерде енеді.
Ішектік жара кезінде бел аймағында иррадиирлеуші ауырсынулар тән. Олар үшін диспепсистік бұзылыстар сипатталады:
қыжыл,
кекіру,
жүрек айну,
құсу.
Ішек жарасының артықшылықтарының бірі жарадан жиі қан кетуі болып табылады. Бұл жаралар тесілумен асқынады.
Постбульбарлы жаралар ұлтабардың жоғары иілімінде немесе төменгі бөлігінің бастапқы қиындысында жиі орналасады. Клиникалық постбульбарлы жаралар қарапайым дуоденальды жарадан ерекшеленеді: жаралық анамнез айқын емесе, айқын ауырсыну синдромы, ауырсынулар тіректік және белде иррадиирленеді, жиі қан кетуімен өтеді. Буылтық ішілік жара ерте стенозбен асықнады. Кейде олар асқазан асты безіне енеді.

АЖ асқынуы
АЖ асқынуында
қыжыл,
кекіру,
жүрек айну,
іш қату жиі кезедеседі.

. Жара ауруының асқынулары.
Асқазан мен ұлтабардың жара ауруының асқынуларының жиiлiгi жөнiндегi әдеби мәлiметтердiң мәнi бiрiкпейдi. Хирургиялық тұрақты материалдарға негiзделген осы заманғы статистика жараның асқыну пайызының мол екендiгiн көрсетедi, өйткенi жиі жара ауруының асқынуынан азап шеккен науқастар хирургқа келiп қаралады.
Хирургтың да, терапевтiң де (гастроэнтерологтардың да) жарамен ауырған науқас-тардың жалпы саны жайында мәлiметтер болғандықтан аурудың асқынулар статистикасы дәл емес деп есептеледi. Патологоанатомдардың статистикасы да бiржақты сипатта болады. Статистикалық аса маңызды мәлiметтер мыналар: жиiлiгi бойынша 1- орында асқазанның, ұлтабардың ойық жараларынан қан кету түрi – 15%, 2- орында – ойық жараның ұйқы безiне пенетрациялануы – 13%, 3- орында – жараның тесiлуi – 12%, 4- орында жараның ракқа ауысуы – 10-12% және ең соңында – асқазанның шыға берiсiнiң тыртықтық стеноздары.

Асқазан мен ұлтабар ойық жараларынан қан кету.
Асқазан мен ұлтабар ойық жараларынан қан кету 15-20%-тей кездеседi. Қанайтын жаралар жиі асқазанның кiшi иiнiнде немесе асқазан мен ұлтабардың артқы қабыраларына орналасады. Ойық жарадағы инфильтратқа iрi күре тамырлар да қатысады, мiне осылардың қабырғаларының қабынуы инфильтратпен езiлiп желiнедi де (эрозия), қан кете бастайды

Клиникасы.
Қан кетудiң молдығына қарай бұл аурудың клиникасы да әртүрлi болады. Негiзгi аурудың белгiсi болып қан құсу саналады, кейiнiрек қарамай түстi қанды нәжiс пайда (Грегерсен cынамасы) болады. Құсығын аурулар кейде «бауыр түйір-шіктеріне» теңейді. Қанның едәуiр кетуiмен байланысты үлкен не шамалы жедел қансырау дамиды.
Оның белгiлерi – жедел әлсiздiк, бас айналу, аурудың терiсiнiң, шырышты қабықтарының бозаруы пайда болады, қан тамырлардың соғуы жиiлейдi (минутына 100-120 рет соғады).
Кейде ауру есiнен танып, талып қалады, тiптi, коллапс байқалады. Ойық жарасынан қан кеткенде қанды құсық болмауы да мүмкiн, бiрақ қан кетуден 12-24 сағат өткен соң сұйық қара майға ұқсаған нәжiс байқалады. Ауыр және орташа қанаған ойық жараларда қанды құсық әдетте қайталап келе бередi.
Лабораториялық тексергенде қанның жалпы сараптамасында эритроциттердiң және гемоглобиннiң саны азаяды, келесi күндерi қанның сұйықтануымен байланысты эритроциттердiң, гемоглобиндердiң саны одан әрi азая бередi.

Г. А. Барашковтың сызбасы қан кетудің сатысын анықтауға қолданылады

Қан ағудың лабораториялық көрсеткіштері.

Диагностикасы және емi.
Жоғарыда айтылғандай iшек-асқазаннан қан кетiп асқына-тын аурулардың саны көп, хирургтің маңызды мәселелерiнiң бiрi – қан кетудiң көзін табу және оны жою.
Асқазан-ұлтабарлық қан кету диагностикасын дамытудағы жаңа кезең – талшықты оптикасы бар эндоскопты қолдану.
Науқас ауруханаға келiп түскенде дәрiгердiң алдында тұратын негiзгi мәселенiң бiрi – кеткен қанның көлемін және науқас адамың хал-күйiнiң ауырлық дәре-жесiн анықтау болып табылады. Қан тамырының соғуы, артериялардың қысым көрсет-кiштерi, гемоглобиннiң, эритроциттердiң, гематокриттiң мөлшерi, емдеу тактикасын таңдап алуға дұрыс критерий бола алады.
Асқазан-ұлтабарлық қан кететiн жара этиологиясымен ауруханаға жатқызылған науқастарды емдеу әдетте қан кетудi тоқтату және қан айналымының көлемiн қалыпқа келтiру мақсатындағы шаралардан басталады.

Ауруханада жатқан науқастарға
жалпы қабылданған гемостатикалық терапиямен (викасол, хлорлы кальций, 5%-тiк аминокапрон қышқылы) қатар, көрсеткiштер бойынша гемотрансфузия қолданылады, қан препараттары, плазма алмастырғыштары науқас-тардың қан тамырларына құйылды. Қан кету тоқтамай, үдеген кезде операцияларға жататын көрсеткiштер гемодинамикалық және гематологиялық көрсеткiштердiң өрши кемуi, гемостатикалық терапия мен қан құюдың 24-48 сағат iшiнде нәтиже бермеуi. Асқазан-ұлтабардан қан кетумен ауырған науқастардың асқазанының ауырған бөлiгiн алып тастауда, анастомозды қалыптастыра жасауда және ұлтабардың қалдық ұшын және ұлтабарды жақсылап тiгуге ерекше талап қойылады, өйткенi бұл манипуляциялар пластикалық қабiлеттiлiгi төмендеген, ишемия-ланған, қабынған тіндер тұсында жасалады

Өңештің портальдық гипертензия ауруында кардиальдік бөлімінен қан кетуде құсу– фонтанға ұқсаған, кейде аурудан біраз жерге дейін атқыта құсу, кейде сұйық құсығында қанның түйіршіктері кездеседі.
Эзофагит, өңештің пептикалық ойық жарасы тек рефлюкс эзофагиттен, өңеш ахала-зиясының салдарынан туындайтын, ойық жарлардан соң, өңештің диафрагмадан шығар тұсындағы жарықтардан соң, не асқазанның кардиальдік бөлігіне операция жасалған соң түзіледі.
ПГ-ның қан кетулерінде соңғы жылдары стенттеу қолданылып келеді.
Емханада консервативтік көмек ретінде жоғарыда көрсетілген гемостатикалық препараттарды қолдана отырып, Блекмор зондын қояды
Оның бір баллоны – асқазанға, ал екіншісі – өңеш ішіне қойы-лады. Алдымен ас қазандық баллонға 60-70 мл. ауа, - өңешке 30-40мл. ауа жалпы -180мл. 5-6 сағаттан ауа шығарылады, 5-10 минут уақытқа (жалақ ойық жара түзілмес үшін), зондтың барлық тұра-тын уақыты – 48 сағаттан аспауы тиіс.

Питуитрин (20,0мл. 200,0 физиологиялық ертіндімен венаға, 0,5 сағаттан соң осындай дозаның жартысын жібереді).
Ескерту: фибриноген, аминокапрон қышқылы өңештен қан кетуде қолданылмайды!.
Фиброэзофагогастроскопия И. П. Королевтың зерттеуі бойынша аса қатты қан кету-де кан аққан тұсты дәл таппаса да, қай ағзадан ағып тұрғанын анықтауға болады. Өңештен қан ағып тұрса, гемостатикалық ем жүгізіледі де одан нәтиже алмаса, опера-циялардың бір түріне дайындап барып жасайды. Кенеттен қан кету себебi кардиоэзо-фагиялық аймақтың кiлегей қабатының бойлық жарылуынан болуы мүмкiн – Маллори-Вейс синдромы. Қан кетудiң алдында көп құсық (жиі алкогольдi қабылдағаннан кейiн) келедi. Маллори-Вейс синдромы 18 науқас адамнан табылады.

Тесiлген ойық жаралары.
Асқазан меп ұлтабардың ойық жараларының тесiлуi – жиi кездесетiн және ең қауiптi асқыну болып саналады.
Клиникада перфорация (тесiлу) деп ойық жаралардың тесi-луiмен асқазанның, ұлтабардың iшiндегiсiн iш қуысы на құйылуын айтады. Жиі мұндай тесiлулер еркектерде болады, әдетте ауыр физикалық зорланудан кейiн, тамақты көп жегеннен кейiн, асқазанды тазартып жуғанда, рентгеноскопия кезiнде контрасты зат-тарды жұтқызғанда байқалады.

Жіктелуі.
Тесiлген асқазан мен ұлтабардың ойық жаралары өздерiнiң локали-зацияларына және клиникалық өтуiне қарай бөлiнедi.

Клиникасы.
Көпшiлiк науқастарда жараның тесiлуi алдында әртүрлi уақытқа созылған «асқазан анамнезi» болады. Жиі «тым-тырыс жасырын өтетiн жараның» тесiлуi 17 науқаста (4,3%) кездеседі. Жарасы тесiлуге тиiстi науқастардың көпшiлiгiнiң жара анамнезiнiң жоқтығы туралы мәлiметтер аз болса да бар, өйткенi ол «тым-тырыс» жаралардың жиiлiгiн көрсетiп тұрған жоқ, қайта нашар жиналған анамнездiң жиiлiгiн көрсетедi.

Асқазан мен ұлтабардың ойық жараларының тесiлуiнiң клиникалық өтуiн үш кезеңге бөлуге болады:
.

Бірінші кезеңде.
Тесiлген жараның алғашқы және негiзгi белгiсi – кенеттен пайда болатын өте қауіптi қатты басталатын эпигастрикалық аймақтың ауыратыны (бiреу iшке пышақ сұғып алғандай көрiнетiн). Жиi жағдайда мұндай құрсақтың қатты ауырғаны ауруды шок қалпына апарады. Аурудың өңi қуарып, бозарып кетедi, терiсi сұрланады, суық жабысқақ тер пайда болады, қан тамырлардың тонусы төмен түсiп кетедi, тыныс алуы үстiрт, қорғана, сақтана тыныс алады, денесi әлсiреп, қозғалусыз, мұқтаж болған қалыпта жатады
Құрсақтың қатты ауыратыны сонша, ол есiрткiнiң (наркотик) әсерiне көнбейдi. Науқас аурудың қауiптi болған мезетiн минутiне дейiн дәлдеп айта алады. Науқас жиі қозғалмай, мәжбүрлік (бүктеліп аяғын ішіне тартып) қалпында жатуға тырысады. Мұнымен қабат құрсақтың бұлшық етiнiң кенеттен жиырыл-ғандығы, әсiресе эпигастралдық аймақта пайда болады.
рентгеноскопиялық зерттеу кезiнде бауыр мен диафраг-маның арасында «қол орақтың пiшiнi» сияқты көрiнiп тұрады. Перитонитке дейiнгi құсу шамалы болады, «тақтайға ұқсас құрсақ» – симптомы.

Ойық жараның тесiлуiнiң екiншi кезеңі.
Клиникалық көрiнiс 6-8 сағат өткенде, әсiресе екiншi күн тәулiгiнде, бактериялық перитониттiң жайылу белгiсi дамыған кезде өзгередi. Сонда науқас кенет әлсiрейдi, қан тамырының соғуы жиiлейдi, дене қызуы артады, құрсағы кебедi, метеоризм пайда болады, жел шықпайды. Мұндай кезеңде, анамнезде ойық жара ауруы көрсетiлмегенде, перитониттi тудыратын кездi анықтау қиынға соғады. Аурудың ең басталар кезiнде оған диагноз қою бәрiнен маңызды. Дер кезiнде жасалған операция нау-қастың өмiрiн ұзартады. Перитонит дамыған кезде алғашқы күннiң өзiнде-ақ науқастың жартысына жуығы қаза болады, ал қалғандар (шамалысын қоспағанда) жақын арада қаза болады. Щеткин-Блюмберг симптомы оң,
А. П. Крымов симптомы – кіндік аймағы не шап жарығы шығатын тесік тұсын саусақ ұшымен зерттегенде және дуглас кеңістігін тік ішегі арқылы зерттегендегі ауырсыну. Сол жақ қабырғасына жатқанда И. К. Спижарныйдың семсер тәрізді тұстағы тимпанит. Жүрек соғу дыбысы ұлғайып, кіндік тұсына дейін жетуі – Causton симптомы, қабырға асты тұсында естілетін диафрагманың үйкелу симптомы – Brunner ж.т.б.

Қалталанған перфорацияның клиникалық көрiнiстерi диагноз қою үшiн ойық жара тесiлгеннен кейiн бiрнеше сағат өткен соң науқастың күйi нашарлаған кезде оңай болуы мүмкiн. Алайда мұны өмiрге қауiптi жағдайдан өтiп кеттi деуге болмайды. Өйткенi қалталанған перфорация тек маңындағы ағзаларға жабысу және қабыну процестерінiң түзiлуiмен ғана бiте қоймай, сонымен қатар диафрагма астындағы немесе бауыр астындағы абсцестiң дамуымен, ең ақырында қалталанған перфорация құрсақ қуысына екiншi қайтара жарылып, асқазанның iшiндегiсi iшке құйылып, перитонит не сепсис дамуы мен аяқталуы мүмкiн.

Хирургиялық араласу:
Амбулаториялық жағдайларда орындалатын хирургиялық араласу:
Амбулаториялық жағдайда хирургиялық араласу жүргізілмейді.
Стационарлық жағдайда орындалатын хирургиялық араласу:
Анестезиологиялық қамтамасыз ету:
жалпы жансыздандыру.
Перфоративтік жара кезіндегі хирургиялық араласу мақсаты:
перфоративтік жараны жою;
патологиялық экссудатты көшіру, іш қуысын санациялау және дренаждау;көзді бақылау (абдоминальды сепсис кезінде);
асқазанның декомпрессиясы немесе перитонит аясында парез кезінде назонтестиналдық интубация;операциядан кейінгі кезеңдегі әрі қарайғы тактиканы анықтау (абдоминальды сепсис кезінде).

Хирургиялық емдеу
перфорациялық жара асқазанға және он екі елі ішекке паллиативтік немесе радикалды операция емінде ашық иминиинвазивті әдіс орындалады.
Паллиативтік операциялар:
* жараны тігу;
* кейіннен дәрі-дәрмекпен емдеу арқылы жараны кесу;
* Graham әдісімен үлкен сальник оқшауланған учаскесімен перфорациялық тесік тампонада;
* Оппель-Поликарпов (Cellan–Jones) әдісімен перфорациялық тесік тампонадасы(асқазанды резекцияға қарсы көрсетілімдер болған кезде, ал тігу тігістерді кесуге әкеп соғады) ·
Радикалды операциялар:
* асқазан резекциясы;
* ваготомиямен жараны кесу.
Операция көлеміне әсер ететін факторлар:
* жараның түрі және орналасуы;
* перфорация сәтінен бастап өткен уақыт;
* перитониттің сипаты және таралуы;
* ойық жара ауруы асқынуының болуы;
*науқастың жасы;
* операция жасайтын бригаданың техникалық мүмкіндіктері;
* операциялық-анестезиологиялық тәуекел дәрежесі

Емі
операциялық ем –жараны тігу, пилора- антрумэктомиямен ваготомия, экономды асқазан резекциясы жасалынады.

Пилородуоденальды стеноз
Даму себебі 12 елі ішек жара ауруы, сирек пилорикалық каналдың және препилорикалық жаралары.
Клиникасы: 3 кезеңде өтеді:
1. компенсациялық;
2. субкомпенсациялық;
3. декомпенсациялық;

Диагностикалық алгоритм (схема)

Медикаментозды емдеу
(аурудың ауырлық дәрежесіне байланысты) науқастарды жоспарлы хирургиялық араласуға операция алдындағы дайындық ретінде қолданылады. Ойық жара және қабыну процесі болған кезде қазіргі заманғы антисекреторлық дәрілер және антихеликобактерлік препараттар қолданылады. Су-электролит алмасуының, қан плазмасының ақуыз құрамының бұзылуын түзетуді және дене салмағын қалпына келтіруді қамтамасыз ету қажет. Бұл мақсаттарға тұз препараттарын, глюкоза мен аминқышқыл препараттарын немесе парентеральды тамақтануға арналған кешенді теңдестірілген препараттарды парентеральды енгізумен жетеді. Дегидратация мен гипокалиемияны жою маңызды.

Хирургиялық емге көрсеткіш
стеноз аймағын эндоскопиялық дилатациялау әдісі немесе стентті орнату. Әдіс хирургиялық араласудың жоғары қаупі жағдайында жеке немесе емдеудің бірінші кезеңі ретінде пайдаланылуы мүмкін.

Индивидуальная карта наблюдения пациента

Жара пенетрациясы
Жара пенетрациясының дамуында 3 кезең бар:

Жиі жағдайда жара пенетрациясы кіші шарбы-ға, ұйқы безі басына, бауыр, 12 елі ішек байламына шығады. Жара пенетрацясы бауырға, өт қабына, көлденең тоқ ішекке және оның шажырқайына шығады. Клиникасында қатты ауырсыну синдромы дәрілік емдеуге жатпайды, ауырсыну таралады. Арқаға таралу жара пенетрациясы ұйқы безіне өткенде болады. Зерт-теуде бұлшық ет қатаюы (висцеро-моторлы рефлекс), локальды ауырсыну. Қан анализінде лейкоцитоз, СОЭ жоғарылайды. Рентген зерт-теуде ниша көрінеді.
Органға жара пенетрациясы органмен асқазан (12 елі шек) арасында патологиялық фистула пайда болады. Ол арқылы жара органға өтеді. Фистула дамуы ауырсынумен, температура жоғарлауымен, лейкоцитозбен көрінеді. Құрсақ арты кеңістікке жара пенетрациясының ашылуы, іш пердесімен жабылған жерде орна-ласқан жаралар кезінде болады. Асқыну құрсақ арты флегмонасына әкеледі.

Маман консультациялары үшін көрсетілімдер:
· хирургтың консультациясы жаралық аурудың асқынуына күдіктенгенде (тесілу, пенетрация, тыртықты-жаралы стеноз, жараның малигнизациясы).
Йық жарадан қан кету ЖА науқастардың 15-20%-ында асқазанда таралуынан пайда болады. Оның пайда болуына тәукеле факторлары:
- ацетилсалицил қышқылын және стероид емес қабынуға қарсы заттар / агенттер қабылдау;
- Н. Pylori инфекциясы;
- Жара өлшемі> 1 cм.
Жарадан қан кету құсқанда «кофе қоюы» (гематимезис) немесе дегти тәріздес нәжіс (мелена) түрінде пайда болады. Жалпылама қан кетуде және тұз қышқылының аздаған секрециясында, сонымен қатар жара асқазанның крдианальды бөлігінде таралғанда, құсық массасында қан қоспасын көрінеді. Кейде асқазандық қан кетудің клиникалық көріністердің бірінші орнында жалпы шағымдар болады (әлсіздік, сананы жоғалту, артериальды қысымның төмендеуі, тахикардия).