Педагогикалық міндеттерді анықтау

Педагогикалық іскерліктер-оқытушының кәсіби бағытының қалыптасуына,педагогикалық техниканың жетілуне көмектеседі,мақсатқа сай нәтижелерге жетуге мүмкіндік береді.Іскерлік дегеніміз-белгілі жағдайда белгілі іс әрекетті орындауға мүмкіндік беретін білім мен икемді дағдының жиынтығы.
Педагогикалық іскерлік-мұғалімнің түрлі әрекеттерінің жиынтығы,олар ең алдымен педагогикалық іс-әрекет функцияларымен теңестіріледіелеулі мөлшерде мұғалімнің даралық-психологиялық ерекшеліктерін айқындап оның пәндік кәсіби құзырлығы жөнінде дәлел келтіреді.

А.К.Маркова іскерліктің тоғыз тобын сипаттаған болатын.
1.топ.Педагогикалық міндеттерді анықтау кезінде өз себептері мен мақсаттарын,оқыту-тәрбие беру үрдісінің белсенді даму үстіндегі қатысушы ретінде оқушыға бағыттау;педагогикалық жағдаяттарды зерттеу және оны қайта түрлендіру.Педагогикалық жағдаяттардан абыроймен шығу;пед.міндеттерді орындаудың жақын және алыс нәтижелерін болжай алу,т.б.іскерлікттер.
2.З топшадан тұрады.
1 топша:»Нені оқыту керек».Оқу материалымен жұмыс жасай білу іскерлігі оқу пәні бойынша негізгі қағидаларды бөліп алу,оқу пәнін жаңарту ұғым,термин,пікірсайыстарды пайдалану оқушыларында жалпы білімділік арнайы ептілікті дағдыны қалыптастыру.
2.топша:»кімді оқыту керек».Оқушылардың жеке психологиялық үдерістерін зерттеу(ес,зейін,ойлау,сөйлеу т.б.),іс-әрекет түрлеріне сипаттама (оқу,еңбек):оқушылардың білімділігі мен тәрбиелілігін зерттеу,оқушының оқуға шынайы мүмкіндіктерін зерттеу.
З.топша:»Қалай оқыту керек».Оқыту және тәрбиелеу формалаларын,әдістерін дұрыс таңдап алу іскерлігі оқытушы мен оқушының жұмсалатын күшін уақытын есепке алу,пед.жағдаятты салыстыра алу,жалпылай алу,біріктіру оқушының өзіндік оқу іс-әрекетін ұйымдастыру педагогикалық міндеттерді шешу.

3.топ:Педагогикалық-психологиялық білімді қолдана білу,іскерлігі,педагогикалық тәжірибелерді қолдану:өз еңбегінің қорытындысын тіркеу,еңбегінің күшті және әлсіз жақтарын көре білу,оқушылардың қиындықтарын өз жұмысындағы кемшіліктерімен байланыстырып отыру:пед.әрекетті дамыту барысында жоспар жасай білу іскерлігі.
4.топ:Кең ауқымды коммуникативтік міндеттерді шешу.Психологиялық қауіпті болдырмау,жою.
5.топ:Жоғары дәрежедегі қарым-қатынас тудыратын жолдарды іздестіру,қолдану.Оған мыналар жатады:қарым-қатынасты басқаның ұстанымын түсіну іскерлігі,оған деген қызығушылығын арттыру.Қарым-қатынастық әрекетінен қорықпау;көпшілік алдында сө сөйлеу білу.
6.Кәсіби ұстанымын сақтау білу іскерлігі яғни өз кәсібінің мәнділігін түсінетін,оның әлеуметтік және адамзаттық құндылығы жолында қиындықтарға,төтеп бере алуға қабілеті:өзінің педагогикалық қабілеттерін,олардың перцептивтік және басқару шараларын қамти отырып жүзеге асыру және оны дамыту.
7.топ:Кәсіби дамуды сезіне алу іскерлігі,өзінің жеке бас стилін анықтау,күшті жақтарын нығайту,әлсіз жақтарын ығыстыружаңалық енгізуге ізденіс,жаңашыл деңгейге өте білу.
8.топ:Оқу жылының басы мен аяғында оқушының білім деңгейіне сипаттама бере алу; ӨЗін-өзі тексеру,бағалау;дағдылану,оқытукөрсеткіштерін табу кезеңдерге сай оқудың және оқытудың іс-шараларын даярлау;өз бетімен білім алуға дайындықты ынталандыру.
9.топ:Оқушының тәрбиелілігін мұғалімнің бағалау іскерлігі; мінез-құлық арқылы оқушының адамгершілік нормасы мен көзқарасын болжау.Әлсіз дамыған мінез-құлық көріністерін дамытуға жағдай жасау.

6к
Іскерліктің қалыптасу кезеңі мен психологиялық құрылымы.
Іскерлік өз қалыптасуында бірнеше кезеңнен өте отырып,соңында шеберлік пен шығармашылыққа айналады.
1 кезең.Бастапқы іскерлік-іс-әрекет мақсатын ертеректе қамтылған білім мен дағдыға негіздей отырып,сезіну және оған жету құралын іздестіру:іс-әрекетті байқап көру-қателесу жолымен орындалады.
2 кезең.іскерліктің жеткіліксіздігі-іс-әрекетке қатыссызертеректе жинақталған білім мен оны іске асыру тәсілдерін қолдану.
3 кезең.Жекеленген жалпы іскерлік-әртүрлі іс-әрекет түрлеріне қажетті,дамыған,бірақ ауқымы тар іскерлік қатары өзінің іс-әрекетінжоспарлау іскерлігі
4 кезең.Жоғары деңгейдегі іскерлік-нақты іс-әрекетте білім мен дағдыны шығармашылықпен қолдану;мақсатын ғана емес,оған жетутәсілдерін таңдау себептерін сезіну.
5 кезең. Шеберлік-әртүрлі іскерлікті шығармашылықпен қолдану.Қабілет-алған білімді белгілі бір іске нәтижелі етіп жұмсай білуінде және сол ісін белгілі бір дәрежеде дағдыға айналдыра білу.
6 кезең.Талант-белгеілі іс-әрекетті шығармашылықпен орындау мүмкіндігін қамтамасыз ететін қабілет.
Кемеңгерлік-шығармашылық қабілеттің ең жоғарғы деңгейдегі көрінісі.