10 сынып 1 сабақ Геоэкологияның зерттеу пәні және өзектілігі

Сабақтың мақсаты
Оқу мақсаты:
10.3.2.1 геоэкологиялық зерттеулердің мәнін, мазмұнын, бағыттарын және негізгі категорияларын графикалық түрде ұсыну

Геоэкология нені оқытады?
Экология
Экосфера
Геоэкология
Экология-әлемдегі барлық тірі табиғаттың бір-бірімен және олардың қоршаған ортамен қатынасын зерттейтін ғылымның атауы экология деп аталады.
Геоэкология – экосфераны қоғаммен
интеграция процесінде зерттейтін ғылым.
Экосфера (экологиялық сала) – тірі организмдер мен олардың қоршаған ортасын біртұтас қамтитын биологиялық жүйе.

Геоэкология ғылымы қалыптасуының алғышарттары

СТРУКТУРА
ТАБИҒАТТЫ ТИІМДІ ЖӘНЕ ТИІМСІЗ ПАЙДАЛАНУ
ТАБИҒАТТЫ ПАЙДАЛАНУ ЖҮЙЕСІ: ӨНДІРІЛЕТІН ТАБИҒАТ РЕСУРСТАРЫ ТОЛЫҚ ПАЙДАЛАНЫЛАДЫ, ТИІСІНШЕ ТҰТЫНЫЛАТЫН РЕСУРС КӨЛЕМІ АЗАЯДЫ
ҚАЙТА ҚАЛПЫНА КЕЛЕТІН ТАБИҒАТ РЕСУРСТАРЫНЫҢ ҚАЛПЫНА КЕЛУІН ҚАМТАМАСЫЗ ЕТЕДІ
ӨНДІРІС ҚАЛДЫҚТАРЫ ТОЛЫҚ ӘРІ ҚАЙТАЛАНЫП ПАЙДАЛАНЫЛАДЫ
ТАБИҒАТТЫ ТИІМДІ ПАЙДАЛАНУ ЖҮЙЕСІ ҚОРШАҒАН ОРТАНЫҢ ЛАСТАНУЫН АЗАЙТАДЫ
ИНТЕНСИВТІ ШАРУАШЫЛЫҚҚА ТӘН
МӘДЕНИ ЛАНДШАФТТАР, ҚОРЫҚТАР МЕН ҰЛТТЫҚ САЯБАҚТАР ҰЙЫМДАСТЫРУ
ТАБИҒАТТЫ ПАЙДАЛАНУ ЖҮЙЕСІ: КӨП ЖАҒДАЙДА ҚОЛЖЕТІМДІ ТАБИҒАТ РЕСУРСТАРЫ ТОЛЫҚ ПАЙДАЛАНЫЛМАЙДЫ
ТАБИҒАТ РЕСУРСТАРЫНЫҢ ТЕЗ САРҚЫЛУЫНА ӘКЕЛЕДІ
ҮЛКЕН КӨЛЕМДІ ҚАЛДЫҚТАР ҚАЛАДЫ
ҚОРШАҒАН ОРТА ҚАТТЫ ЛАСТАНАДЫ
ЭКСТЕНСИВТІ ШАРУАШЫЛЫҚҚА ТӘН
ЕГІНШІЛІК ПЕН МАЛ ЖАЙЫЛЫМЫНДА ҚОЛДАНЫЛАДЫ

Термин тарихынан
Геоэкологияның пайда болуы 1930-шы жылдары экожүйелерді зерттеуде экологиялық және географиялық зерттеулерді біріктіретін жаратылыстану ғылымдарының салаларының бірі деп түсінген неміс географы Карл Троллдың атымен байланысты
Оның пікірінше, «геоэкология» және «ландшафтық экология» терминдері синоним болып табылады. Ресейде «геоэкология» терминін кеңінен қолданған 1970ж. Танымал кеңестік географ В.Б. Сочаваның (1905-1978) айтқаннан кейін басталды. Жеке ғылым ретінде XX ғасырдың 90-жылдарының басында пайда болды

СПИДОМЕТР
Геоэкологияның бағыттары

Геоэкология
Геоэкология Жердің биосфералық қабығын, соның ішінде жерасты гидросферасын, қоршаған ортаның құрамдас бөлігі ретінде, биосфераның минералды базасын және табиғи және техногендік процестердің әсерінен болатын өзгерістерді зерттейді. Геоэкологиялық зерттеулер табиғатта күрделі болып табылады және ландшафтарды, топырақтарды, жер үсті және жер асты суларын, жыныстарды, ауа, өсімдіктерді зерттеуді қамтиды. Сондықтан геоэкология геология және география, топырақтану және геохимия, гидрогеология және гидрология, тау-кен ғылымдарын геологиялық-географиялық ортаны бірыңғай геоэкологиялық ортаға біріктіру жүйесіне біріктіруді талап етеді.

ЦИТАТЫ
“
“
“
“
.
Тапсырма 1.
«Табиғатты тиімді және тиімсіз пайдаланудың анықтамасын сәйкестендіріңіз

ЦИТАТЫ
“
“
“
“
.
Тапсырма 1.
«Табиғатты тиімді және тиімсіз пайдаланудың анықтамасын сәйкестендіріңіз
Дұрыс жауабы: 1-А, В, Е. 2-С,Д

Тапсырма 1. Суретке қарап табиғатты тиімді пайдалану және табиғатты тиімсіз пайдалану түрлерін анықтап, сипаттама беру

Тапсырма 1. Суретке қарап табиғатты тиімді пайдалану және табиғатты тиімсіз пайдалану түрлерін анықтап, сипаттама беру
Тазалау құрылғыларын салу
Қалдықтарды қайта өңдеу
Егіншілік
Мал жайылымы
Дұрыс жауабы: қалдықтарды қайта өңдеу, тазалау құрылғыларын салу , мал жайылымы, егіншілік

Геоэкологияның негізгі санаттары

ЧАРТ
ауылшаруашылық іс-әрекеті
және жер өңдеуден пайда
болған экологиялық
мәселелерді бағалау
биологиялық жүйелерде
ластану сапасын
бағалау
қоршаған ортаға жер бері
жүйелерінің
әсерін бағалау
адам денсаулығыназиян
ескертулер туралы
кеңейтілген жүйесін
ұйымдастыру
Тапсырма 2.
Табиғатты тиімді және тиімсіз пайдаланудың айырмашылықтары мен құсастықтарын анықтап толтырыңыздар.

ЧАРТ
ауылшаруашылық іс-әрекеті
және жер өңдеуден пайда
болған экологиялық
мәселелерді бағалау
биологиялық жүйелерде
ластану сапасын
бағалау
қоршаған ортаға жер бері
жүйелерінің
әсерін бағалау
адам денсаулығыназиян
ескертулер туралы
кеңейтілген жүйесін
ұйымдастыру
Тапсырма 2.
Суретке қарап табиғи ресурстарды пайдланудың тиімді және экологиялық таза жолдарын анықтаңыз.
Жауабы: жел энергиясын тұтыну