Иммунитет

Иммунитет.
Иммунитет – енген қоздырғыш қарсы физиологиялық қорғаныш реакциялар.
Иммунитетті адам ағзасының иммундық жүйе атқарады.
Иммундық жүйе орталық және шеткі мүшелерден турады.
Орталық мүшелерге жатады – сүйектің қызыл кемігі, айырықша без.
Шеткі мүшелерге – лимфа бездері, лимфа түйіндері, көкбауыр, соқыр ішек, қан жасушалары және сұйықтықтарда болатын ақуыздар.

Мұрын-жұтқыншақ
бадамшалары
Лимфа түйіндері
Айрық без
Көк бауыр
Тоқ шек
Ащы шек
Лимфа түйінінің фолликулалық тобы
Тіннің лимфа тамырлары
Жілік майы
Тері (Лангерганс жасушалары)
Аппендикс
Адамның иммундық жүйесінің органдары. Органы иммунной системы человека.
Бауыр

Иммунитет түрлері.
Иммунитеттын 2 түрін ажыратады- 1. туа пайда болған, 2. журе пайда болған.
Туа пайда болған түрлік иммунитет.
Журе пайда болған белсенді және енжарлы болады.
Белсенді және енжарлы – табиғи, жасанды түрлеріне бөлінеді.

Иммунитет түрлері.
Белсенді табиғи иммунитет – инфекциядан кейін дамиды.
Белсенді жасанды иммунитет – вакцинациядан кейін дамиды.
Енжарлы табиғи – плацента және омырау сүті арқылы дайын антиденелер беріледі.
Енжарлы жасанды – иммунды сарысулар арқылы беріледі.

Антигендер.
Антигендер - бөгде генетикалық заттар.
Антигендердің екі түрін ажыратады – толық антигендер және толық емес антигендер - гаптендер.
Антигендер екі қасиетке ие болады.
Иммуногенділік – антидене тударады.
Өзінділік (спецификалық)- сол антиденемен байланысады.

Антигендер түрлері.
Толық антигендер құрамы протеиндер, липополисахаридтер.
Гаптендер – нуклеин қышқылдары, амин қышқылдары, көмір сулар.
Гаптендер протеинмен байланысқанда толық антигенге айналады. Гаптенмен байланысқан протеин шлеппер деп аталады.

Бактериялардың антигендері.
Бактерияларда 4 антигендер.
О антиген – соматикалық (липополисахаридтерден) турады.
К –капсульды антиген - (липополисахаридтерден) турады.
Н – талшықты анитген – протеиндерден турады.
Vi –антиген – вирулентілік қабілетіне жауапты – протеиннен.

Антигендер.
Изоантигендер – ұқсас мүшелердің антигендері, мысалы – қан топтары изоантигендер бойынша ажыратылады.
Аутоантигендер – ағзаның өзінің жеке антигендері.
Гетероантигендер - әр түрлі ағзалардың ұқсас антигендері.
Тіндер сәйкестіліктін антигендері – тіндердің ұқсас антигендері – трансплантацияда манызды.

Иммунды жауап.
Иммунды жауап – бейспецификалық және спецификалыққа бөлінеді.
Бейспецификалық және спецификалық иммунды жауаптар гуморальды, жасушалық түріне бөлінеді.

Бейспецификалық иммунитет.
Бейспецификалық иммунды жауап 4 тізбектен турады.
- механикалық тосқауыл, шырышты қабықтар.
-гуморальды факторлар.
- жасушалық қорғаныш.
- қызба.
Қабыну.

Бірінші тізбек.
Механикалық тосқауыл – тері, шырышты қабықшылар.
Гуморальды факторлар – адам ағзасының сұйықтықтарында болатын қорғаныш ақуыздар – лизоцим, пропердин, комплемент, лизиндер, лактоферрин.

Жасушалық қорғаныш.
Бейспецификалық қорғанышты қан лейкоциттері, моноциттері, базофилдер, эозинофилдер атқарады.
Иммунды жасушалар лейкоциттер және моноциттер фагоцитоз арқылы бактерияларды жояды.
Моноциттер – макрофагтар – айналмалы және тіндік.
Лейкоциттер – микрофагтар.

Фагоцитоз .
Фагоцитоз – бөгде затты жұту және қорыту реакциясы. 5 кезеңнен тұрады.
1. Хемотаксис.
2. Адгезия.
3. Жұту.
4. Қорыту.
5. Шығару.

Фагоцитоз түрлері.
Аяқталған фагоцитоз – бактерия толығымен қорытылады.
Аяқталмаған фагоцитоз – бактерия жұтылады, бірақ қорытылмайды.
Қызба – лихорадка- эндотоксиндерге тудырады- бактерия тежеледі немесе жойылады.

Қабыну.
Қабыну фагоцитозбен бірге дамиды, қоздырғышты жоюға және ағзадан шығаруға арналған.
Қоздырғыш шектеледі, қорытылады фагоциттер арқылы, сонан соң шығарылады қан және зәр арқылы.
Қабынудың 3 кезеңдері бар.