ҚызбаНың алгоритмі

ҚЫЗБА ДЕГЕН НЕ?
Қызба (лат. фебріс) — дененің кейбір ауруларға қарсы қорғаныш реакциясы. Мұндайда температура көтеріледі, ол организмнің қорғаныштық қуатын арттырады. Қызыну жұқпалы және жұқпайтын аурулармен ауырғанда (улану, аллергия, т.б.) пирогендердің микробтар және олардың улары, жат белоктар, олардың ішінде сыворотка (сарысу) мен вакциналар; кейбір химиялық заттар әрекеттеріне жауап ретінде пайда болады. Қызбаның аса күшеюі әр түрлі органдар мен жүйелер қызметінің бұзылуына әкеліп соғады, жүйке жүйесі (бас ауыру, бас айналу, есеңгіреу), жүрек-қантамыр және тыныс жүйелері қызметі (жүрек соғуы мен тыныс алу жиілейді), зат алмасу бұзылады, кіші дәрет дұрыс жүрмейді.[

ҚЫЗБА ПАТОГЕНЕЗІ
ЭТИОЛОГИЯСЫНДА ЖӘНЕ ТЕМПЕРАТУРА КӨТЕРІЛУІНІҢ ДӘРЕЖЕСІНЕ ҚАРАМАСТАН ҚЫЗБАНЫҢ ҮШ САТЫСЫН АЖЫРАТАДЫ:
1.Температураның көтерілуі сатысы
Дене температурасының көтерілуі әртүрлі жылдамдықта жүреді. крупозды пневмонияда, мысалы, температура бірнеше сағат ішінде 40 0 С- ге дейін көтерілуі мүмкін, іш сүзегінде 4-5 күнде ғана 39°С- ге жетеді. Сирек жағдайларда, мысалы, безгекте, температура 30 минуттың ішінде 3°С – қа көтерілуі мүмкін.
Температура көтерілуінің дәрежесі мен жылдамдығы қандағы пирогендік заттардың концентрациясына, пирогендік заттардың миға түсіп анықтайтын гематоэнцефалиялық тосқауыл қасиеттеріне және ауру реактивтілігінің ерекшеліктеріне тәуелді
2.Температураның тұрақтану сатысы
Жоғарғы деңгейге көтерілген температура бірнеше күн, сағат тұрақталып тұрады. Бұл кезде дене температурасының реттелу теңдігі жаңа жоғарғы деңгейге көтеріледі де, жылу өндіру мен жылу шығару баланста болады. Бұл сатыда дене температурасының көтерілу дейгейіне қарай келесі түрлері ажыратылады:
шамалы (субфебрильдік) қызба - 380С дейін көтерілуі;
орташа қызба - 38-390С; қатты қызба - 39-400С; асқын (гиперпиреттік) қызба - 410С-тан жоғары температура;
3.Температураның төмендеу сатысы
Пирогендік заттарды өндіру тоқтағанда дене температурасы нормаға дейін төмендейді. Бұл кезде жылу беру жылу өндіруден басым бола бастайды.
Қызбаның үшінші сатысындағы дене температурасының төмендеу жылдамдығы әртүрлі болады. Температура 10-12 сағ. ішінде 2-30 С түсіп кетеді мүмкін- бұл температураның дағдарыстық (кризистік)түсуі, мысалы, крупозды пневмонияда немесе осындай мөлшерге 6-7 күнде жетуі - бұл температураның лизистік түсуі, ол іш сүзегіне тән. Организмде пирогендік заттардың пайда болуы «ішкі термостаттың орнықтыру нүктесін» жоғары деңгейге көтеретінін түсіну үшін, адам температурасы қалыпты жағдайда қалай реттелетінін еске алу керек

А-тұрақты қызба
Б-жедел басталған және аяқталған тұрақты қызба
Ц-босаңситын қызба
Д-ұстамалы қызба
Е-бруцеллезге тән қызба
Ф-іш сүзегіне тән қызба
Қызбаның түрдері
Қызба кезінде болатын температуралық сызықтардың бірнеше түрлері байқалады: