Muqayise olunan dillerde sual cumleleri

Bildiyimiz kimi Azerbaycan dili aqqulinativ, Ingilis dili ise analitik dil tipine aiddir.
Diger dillerde oldugu kimi Azerbaycan ve Ingilis dillerinde cumle bitmis bir fikir ifade edir.

Her iki dilde cumleler qurlusca sade ve murekkeb olur.

Azerbaycan dilinde:
Zeng vuruldu. ( sade cumle)
Qapini acdim ve qonaq otaga daxil
oldu. (murekkeb cumle)
Ingilis
dilinde:
The bell rang. ( simple sentence)
I opened the door and guest entered the room.(composite sentence)

Her iki dilde cumleler meqsed ve intonasiyaya gore dord yere bolunur:

Misallara baxaq:

Ingilis ve Azerbaycan dillerindeki sual cumlelerinin oxsar ve ferqli cehetler:
1) Her iki dilde sual cumlelerinin novlerini muqayise etdikde goruruk ki, eslinde menaca demek olarki onlar eynidi, sadece olaraq terminlerde mueyyen ferqler var, hemcinin eger Azerbaycan dilinde sual cumleleri 3 nove bolunurse inglis dilinde onlarin sayi 4 dur.Eger fikir versek gorerik ki, Inglis dilindeki umumi suallar menace Azerbaycan dilindeki yalniz sual intonasiyanin komeyi ile duzelen sual cumlelerine uygun gelir. Meselen, Do you live in Baku? – Bakida yasayirsiz?
2) Ingilis dilindeki xususi sual cumleleri Azerbaycan dilindeki sual evezliklerinin komeyi ile emele gelen sual cumlelerine uygun gelir. Meselen, How old are you? – Nece yasiniz var?
3) Eslinde Ingilis dilindeki secme sual Azerbaycan dilinde movcud olsa da onu ayrica sual cumlesinin novu kimi deyil umumi suallara aid edirler. Meselen,Is he a teacher or a doctor? – O muellimdir yoxsa hekim?

4) Ingilis dilindeki ayirici suallar Azerbaycan dilindeki sual edatlarinin komeyi ile duzelen sual cumlelerine uygun gelir. Meselen, You are a teacher, aren’t you? – Siz muellimsiniz, ele deyilmi?
5)Her iki dilde basqa dillerde oldugu kimi ritorik sual cumleleri movcuddur. Meselen, What made you think of love and tears and birth and death and tears?, Ne ucun soz yazan sair elleri,elmin deryasinda uze bilmesin?
6) Her iki dillerdeki sual cumlelerinde esas ferq onlarin qurulusundadir. Beleki ingilis dilindeki sual cumlelerinde qrammatik inversiya oldugu halda Azerbaycan dilinde sual cumlelerinde inversiya bas vermir. Meselen, Where does your family live? – Aileniz harada yasayir? Inglis dilindeki sual cumlesinde xeberin bir hissesi does mubtedan evvele kecib inversiya yaratdigi halda Azerbaycan dilindeki sual cumlesinde inversiya bas vermemisdir.

LIFE is very complicated. Don’t try to find ANSWERS. Because when you find answers, LIFE changes the Questions..
- Ritu Ghatourey