Prawo na rosyjskich uniwersytetach, część 1

Tabela 1 Ogólna ocena działania prawa
O edukacji w Rosji
Niski poziom edukacji
analfabetyzm trwający aż do upadku Imperium
Brak szkół do wieku XVII
edukacja indywidualna i grupowa o zakresie podstawowym
litery
czytanie
pisanie
Odwrócony porządek tworzenia szkół
najpierw uniwersytety
potem szkoły przygotowujące do studiów (gimnazja)
problemy ze szkołami początkowymi
Katarzyna II i wymóg 6 nauczycieli
Budowanie szkolnictwa wyższego
szkoły wyższe tworzone w Imperium
Akademia Słowiańsko Grecko Łacińska
szkoły politechniczne tworzone przez Piotra Wielkiego
Akademia Nauk w Petersburgu
Uniwersytet Moskiewski
szkoły wyższe zagarnięte
Akademia Kijowsko Mohylańska – pierwsza instytucja akademicka w Rosji
uniwersytety: w Wilnie, w Tartu, w Turku
zasady naboru studentów
gimnazja i egzaminy
Copyright © Zbigniew Cywiński, 2020

Tabela 1 Ogólna ocena działania prawa
Rozwój edukacji prawniczej w Rosji
Długotrwały brak instytucji kształcących w zakresie prawa/zakona
diacy kształceni w trybie terminu rzemieślniczego
za Iwana IV – zalecenia kształcenia w zakresie prawa
niezrealizowane
Akademia Słowiańsko Grecko Łacińska
miała uczyć w zakresie prawa, ale nie uczyła
za Piotra I – postulaty
częściowo zrealizowane dopiero po jego śmierci
Akademia Nauk w Petersburgu
powołana już po śmierci Piotra I w 1725 r
pierwsza instytucja, w ramach której odbywały się zajęcia z zakresu prawa
na quasi uniwersytecie i w gimnazjum
problemy z kadrą profesorską
Uniwersytet Moskiewski
ukaz cesarzowej Elżbiety Piotrowny z 12 (25) stycznia 1755 roku
trzy wydziały: medycyny, filozofii i prawa
Filip Heinrich Dilthei
Pierwsze wykłady dotyczące rosyjskiego zakona
Aleksander I
wymóg wykształcenia prawniczego dla ubiegających się o urzędy cywilne w Imperium
Statut Akademicki
represje i czystki
Mikołaj II
Sperański i rewolucja kadrowa na uniwersyteckich wydziałach prawa
Copyright © Zbigniew Cywiński, 2020

Tabela 1 Ogólna ocena działania prawa
Osobliwości edukacji prawniczej w Rosji
O potrzebie uniwersytetów
o zagrożeniach które z uniwersytetów wynikają
o sensie wykształcenia prawniczego
Kłopoty ze studiowaniem
problem braku chętnych do studiowania
niedomogi kształcenia na poziomie średnim
zagraniczni wykładowcy nie zawsze na poziomie akademickim
problem z językiem wykładowym
brak podręczników
1790 pierwszy podręcznik:
Василий Васильевич Новиков, Театр судоведения, или, Чтение для судей и всех любителей юриспруденции, содержащее достопримечательныя и любопытныя судебныя дела, юридическия изследования знаменитых правоискусников и прочия сего рода произшествия, удобныя просвещать, трогать, возбуждать к добродетели и составлять полезное и приятное времяпровождение
problem programowy
ignorowanie rosyjskiego zakona
Represje polityczne
ograniczanie autonomii
represje wobec wykładowców i studentów
represyjny wymiar reform kadrowych Sperańskiego
Copyright © Zbigniew Cywiński, 2020

Tabela 1 Ogólna ocena działania prawa
Równość i dyskryminacja na rosyjskich uniwersytetach
Wolny dostęp do uniwersytetów
awanse w systemie rang wynikające z uzyskania wyższego wykształcenia
Dyskryminacja narodowościowa
numerus clausus albo процентная норма
1864 dla Polaków po powstaniu styczniowym
1866 – dla Żydów
ograniczanie dostępu Żydów do profesji adwokackiej
Dyskryminacja kobiet
zablokowany dostęp do uniwersytetów państwowych
высшие женские курсы
szkoły prywatne
obowiązek zdawania egzaminu nawet po ukończeniu wyższych studiów prawniczych
w tym zagranicznych
niedopuszczenie Katarzyny Abramowny Flejszyc do sprawowania funkcji obrońcy ad hoc
Copyright © Zbigniew Cywiński, 2020

Tabela 1 Ogólna ocena działania prawa
Cechy wyjątkowe rosyjskich teorii prawa
Zakon rodził inne wymagania niż prawo
brak stabilności zakona
Znaczenie wpływów nauki zachodniej
punkt odniesienia
źródło inspiracji
źródło naboru i kształcenia kadr akademickich
Opisowa (deskryptywna) funkcja nauki
adekwatność do zakona
Funkcja krytyczna nauki
funkcja apologetyczna
funkcja demaskatorska
Praktyczna użyteczność teorii prawa /zakona
Dualistyczne zakłócenia ideologiczne
teorie apologetyczne przeciw teoriom krytycznym i vice versa
Konflikt między adekwatnością teorii zakona a zapożyczonymi teoriami naukowymi
teorie nieadekwatne
teorie nihilistyczne
teorie unikające konfliktu
teorie prekursorskie
Copyright © Zbigniew Cywiński, 2020

Tabela 1 Ogólna ocena działania prawa
Zagraniczne teorie apologetyczne
Teorie prawa natury
funkcja apologetyczna wobec „oświeconego samodzierżawia”
związek z „liberalnymi” reformami
zapożyczenia mało adekwatne do rosyjskiej rzeczywistości
krytyka „bezbożnego prawa natury”
represje wobec wykładowców
represje wobec studentów
Wpływy historycznej szkoły prawa
teoria konserwatywna
zwrócona w przeszłość
wroga wobec prawodawstwa
dobrze legitymująca samodzierżawie
Volksgeist jako prawda zgodna z zakonem
nieadekwatność szkoły historycznej
brak tradycji prawa rzymskiego
niedorozwoj form własności
Nieadekwatność jako siła napędowa przyszłych reform zakona
Konstantin Pietrowicz Pobiedonoscew – symbol reakcji
promotor reform sądowych i przemian własnościowych
Copyright © Zbigniew Cywiński, 2020

Tabela 1 Ogólna ocena działania prawa
Państwo i prawo
Przełom w nauce prawa jako skutek reformy sądowej
Zbieżne w czasie przemiany niemieckiej nauki prawa
niemiecki pozytywizm prawniczy
użyteczność koncepcji dla zjednoczenia Niemiec
etatyzm (prawo jako pochodna państwa i monopol państwa na prawo)
ahistoryzm – przeszłość nie ma znaczenia, racjonalność przepisów prawnych ma znaczenie
formalizm – prawo to forma i porządek
fenomenalizm – nie jest ważne czym prawo jest, bo i tak tego się nie da dociec
„Szkoła państwowa” Barysa Cziczerina
„protopozytywizm prawniczy”
konserwatywny okcydentalizm
racjonalizacja zakona
zwierzchność państwa
porządek władczy i wolność adresatów prawa
„prawo do oporu” wobec panującego naruszającego prawa podstawowe
Copyright © Zbigniew Cywiński, 2020