Закон Рэспублікі Беларусь Аб правілах беларускай арфаграфіі і пунктуацыі

ЗАКОН РЭСПУБЛІКІ БЕЛАРУСЬ
«АБ ПРАВІЛАХ БЕЛАРУСКАЙ АРФАГРАФІІ І ПУНКТУАЦЫІ»
Яначкіна Г.С., начальнік аддзела метадычнага забеспячэння агульнай сярэдняй адукацыі установы адукацыі “Рэспубліканскі інстытут прафесійнай адукацыі”

23 ліпеня 2008 года Прэзідэнт Рэспублікі Беларусь падпісаў Закон “Аб Правілах беларускай арфаграфіі і пунктуацыі” № 420-З, які рэгламентуе правапісную практыку ва ўсіх сферах выкарыстання беларускай мовы і ўступае ў дзеянне з 1 верасня 2010 года.

Закон не мае на ўвазе кардынальнай рэформы беларускага правапісу. Гаворка ідзе выключна пра новую рэдакцыю тых правіл беларускай арфаграфіі і пунктуацыі, якімі мы карыстаемся вось ужо паўстагоддзя. Яны былі распрацаваны ў адпаведнасці з Пастановаю Савета Міністраў БССР ад 11 мая 1957 года і выдадзены ў 1959 годзе. Да гэтага ў гісторыі беларускага правапісу была толькі адна рэформа – у 1933 годзе, калі паводле граматыкі Браніслава Тарашкевіча былі ўнесены сапраўды радыкальныя змены ў правапіс, што і азначала рэформу.

Закон Рэспублікі Беларусь
“Аб Правілах беларускай арфаграфіі і пунктуацыі”
Артыкул 1. Зацвердзіць Правілы беларускай арфаграфіі і пунктуацыі (прыкладаюцца).
Артыкул 2. Дзяржаўныя органы, іншыя арганізацыі, грамадзяне Рэспублікі Беларусь, а таксама замежныя грамадзяне і асобы без грамадзянства, якія пастаянна ці часова пражываюць або часова знаходзяцца на тэрыторыі Рэспублікі Беларусь, павінны кіравацца Правіламі беларускай арфаграфіі і пунктуацыі, зацверджанымі гэтым Законам, ва ўсіх сферах і выпадках выкарыстання пісьмовай беларускай мовы.

Закон Рэспублікі Беларусь
“Аб Правілах беларускай арфаграфіі і пунктуацыі”
Артыкул 3. Савету Міністраў Рэспублікі Беларусь да 1 верасня 2010 года:
забяспечыць прывядзенне актаў заканадаўства ў адпаведнасць з гэтым Законам; прыняць іншыя меры, неабходныя для рэалізацыі палажэнняў гэтага Закона.
Артыкул 4. Гэты Закон уступае ў сілу з 1 верасня 2010 года, за выключэннем гэтага артыкула і артыкула 3, якія ўступаюць у сілу з дня афіцыйнага апублікавання гэтага Закона.
http://zvyazda.minsk.by/

Увядзенне ў дзеянне Закона Рэспублікі Беларусь
“Аб Правілах беларускай арфаграфіі і пунктуацыі” будзе садзейнічаць
дзяржаўнаму рэгуляванню ў сферы моўнай палітыкі і практыкі;
стабілізацыі арфаграфічных норм беларускай літаратурнай мовы;
забеспячэнню пераемнасці і захаванню адзінага моўнага рэжыму ў сістэме адукацыі

1. Неабходнасць адаптацыі англамоўных і іншых шматлікіх запазычанняў да фанетычнага прынцыпу нашага правапісу з мэтаю захавання нацыянальнай адметнасці пісьмовай беларускай мовы
2. Змяншэнне колькасці выключэнняў з правіл
3. Пазбаўленне ад ненарматыўных арфаграфічных варыянтаў
4. Рэструктураванне дзеючых правіл беларускай арфаграфіі і пунктуацыі 1959 года.
Прычыны
карэкціроўкі беларускага правапісу

У 1993 годзе пастановай урада Рэспублікі Беларусь “Аб удакладненні правапісу беларускай літаратурнай мовы” была створана спецыяльная дзяржаўная камісія. Яна разгледзела агульныя праблемы і прызнала, што існуючыя правілы ў цэлым забяспечваюць функцыянаванне пісьмовай мовы і кардынальных змен не патрабуюць. Захаваць аснову і адрэагаваць на новыя з’явы ў мове – такія патрабаванні былі пакладзены ў аснову даручэння, дадзенага Акадэміі навук і Міністэрству адукацыі: падрыхтаваць новую рэдакцыю правіл беларускай арфаграфіі і пунктуацыі.

Праект новай рэдакцыі “Правіл” быў падрыхтаваны навуковым калектывам у складзе дактароў філала-гічных навук, акадэміка А.І. Падлужнага, прафесараў А.Я. Міхневіча, М.С. Яўневіча, П.П. Шубы і кандыдата філалагічных навук А.А. Крывіцкага. На завяршальным этапе падрыхтоўкі новай рэдакцыі “Правіл” і распрацоўкі праекта закона РБ “Аб Правілах беларускай арфаграфіі і пунктуацыі” 18 студзеня 2006 года Міністэрствам адукацыі РБ была створана рабочая група, якая пад кіраўніцтвам доктара філалагічных навук прафесара В.І. Іўчанкава і доктара філалагічных навук прафесара А.А. Лукашанца канчаткова дапрацавала “Правілы” з улікам заўваг і пажаданняў, што былі зроблены ў час іх неаднаразовага абмеркавання. Заўважым, што ў гэтым абмеркаванні актыўны ўдзел прыняў і наш інстытут, у выніку чаго частка выказаных намі прапаноў была ўлічана распрацоўшчыкамі новай рэдакцыі “Правіл”.

http://zvyazda.minsk.by/
www.pravo.by

3 верасня 2008 года Саветам міністраў РБ зацверджаны план мерапрыемстваў па рэалізацыі палажэнняў Закона РБ “Аб Правілах беларускай арфаграфіі і пунктуацыі”. З мэтай выканання названага плана МА РБ прыняты загад ад 30.09.2009 г., згодна з якім створана адпаведная рабочая група ў складзе прадстаўнікоў Міністэрства адукацыі, кіраўнікоў навуковых устаноў, навукоўцаў (каменціраванне плана).

1. Пашыраецца прынцып перадачы акання ў словах іншамоўнага паходжання. Прапануецца, напрыклад, пісаць адажыа, трыа, сальфеджыа, партфоліа, Токіа, Ватэрлоа і г.д. (раней - адажыо, трыо, сальфеджыо, партфоліо, Токіо, Ватэрлоо і г.д.).
Заўвага. Правіла аб напісанні літары о засталося фактычна без змен, але ў новай рэдакцыі яно не мае выключэнняў.
Змены і ўдакладненні
“Правіл беларускай арфаграфіі і пунктуацыі”
накіраваны на ўніфікацыю сучаснага беларускага
правапісу і заключаюцца ў наступным

2. У словах іншамоўнага паходжання канцавыя элементы -эр, -эль у адпаведнасці з прынцыпам акання прапанавана перадаваць як -ар, -аль: альма-матар, аўтсайдар (аўтсайдарскі), бартар (бартарны), бухгалтар, дэкодар, майстар, менеджар, камп’ютар (камп’ютарны, камп’ютаршчык), кандытар (кандытарскі), карцар, кратар, лідар, ордар, прынтар (прынтарны), пэйджар, світар, тэндар, фарватар (фарватарны), шніцаль, шпаталь, эспандар (раней - альма-матэр, аўтсайдэр (аўтсайдэрскі), бартэр і г.д.).
Змены і ўдакладненні
“Правіл беларускай арфаграфіі і пунктуацыі”
накіраваны на ўніфікацыю сучаснага беларускага
правапісу і заключаюцца ў наступным

Але ва ўласных імёнах неславянскага паходжання захоўваюцца -эр, -эль: Ландэр, Одэр, Пітэр, Юпітэр і г.д.
Заўвага. Згодна з новай рэдакцыяй істотна пашыраецца напісанне э, у тым ліку канцавога, у словах іншамоўнага паходжання: купэ, рэзюмэ, рэнамэ, кафэ, галіфэ, кашнэ, кабернэ, фрыкасэ, плісэ, каратэ, дэкальтэ; Струвэ, Мерымэ, Эйвэ, Хасэ, Морзэ, Табідзэ, Брыгвадзэ, Каба-Вердэ, Душанбэ, Сан-Тамэ; але: сальта-мартале, філе, камюніке, піке.
Змены і ўдакладненні
“Правіл беларускай арфаграфіі і пунктуацыі”
накіраваны на ўніфікацыю сучаснага беларускага
правапісу і заключаюцца ў наступным

Змены і ўдакладненні
“Правіл беларускай арфаграфіі і пунктуацыі”
накіраваны на ўніфікацыю сучаснага беларускага
правапісу і заключаюцца ў наступным
3. У новай рэдакцыі Правіл размяжоўваецца напісанне літары ё ў складаных словах, першай часткай якіх з’яўляецца радыё-, і літар е, я ў складаных словах, першая частка якіх радый-.
Літара ё пішацца ў складаных словах з першай часткай радыё-: радыёстанцыя, радыёграма, радыёабслугоўванне, рады-ёабсталяванне, радыёаглядальнік, радыёакустычны, радыёама-тар, радыёаматарскі, радыёантэна, радыёапавяданне, радыё-апарат, радыёапаратура, радыёаператар, радыёастранамічны, радыёастраномія, радыёатэлье, радыёаўтограф, радыёвузел, радыёвымяральны, радыёвыпраменьвальны, радыёвыпуск, рады-ёвышка, радыёвяшчанне, радыёгазета, радыёгідраметэ-аралагічны
Літара ё пішацца не пад націскам у словах з коранем ёд-, ёт-: ёдапірын, ётаванне.

Змены і ўдакладненні
“Правіл беларускай арфаграфіі і пунктуацыі”
накіраваны на ўніфікацыю сучаснага беларускага
правапісу і заключаюцца ў наступным
Калі першая частка складанага слова з’яўляецца вытворнай ад назвы хімічнага элемента радый, то пішацца літара е, якая з’яўляецца злучальнай галоснай: радыеадчувальнасць, радыеадчувальны, радыеактыўнасць, радыеактыўны, радыеахоўны, радыебіёлаг, радыебіялогія, радыевугляродны, радыегеалогія, радыеграфічны, радыеізатопны, радыела-гічны, радыелюмінісцэнцыя, радыелячэнне, радыемет-рычны, радыепратэктар, радыетэрапія, радыеўстой-лівасць, радыехімічны, радыеэкалогія і г.д. У першым складзе перад націскам у гэтым выпадку пішацца я: радыягенны, радыягра'фія, радыялогія, радыяметрыя, радыяхімія і г.д.

Змены і ўдакладненні
“Правіл беларускай арфаграфіі і пунктуацыі”
накіраваны на ўніфікацыю сучаснага беларускага
правапісу і заключаюцца ў наступным
Пашыраецца прынцып перадачы якання на пісьме. Згодна з новай рэдакцыяй Правіл замест е (ё) ў першам складзе перад націскам пішацца я ў словах: дзявяты, дзясяты, сямнаццаць, васямнаццаць (дзясятка, сямнаццаты, васямнаццаты), пяцьдзясят, пяцідзясяты, шэсцьдзясят, шасцідзясяты, сямідзясяты, васьмідзясяты (раней - дзевяты, дзесяты, семнаццаць, васемнаццаць (дзесятка, семнаццаты, васемнаццаты), пяцьдзесят, пяцідзесяты, шэсцьдзесят, шасцідзесяты, сямідзесяты, васьмідзесяты) – а таксама ў некаторых іншых словах іншамоўнага паходжання (глядзі слоўнік).

Змены і ўдакладненні
“Правіл беларускай арфаграфіі і пунктуацыі”
накіраваны на ўніфікацыю сучаснага беларускага
правапісу і заключаюцца ў наступным
Пасля заднеязычных г, к, х у словах іншамоўнага паходжання літара я пішацца пад націскам і не пад націскам тады, калі яна з’яўляецца этымалагічнай: гяур, кярыз, Кя'хта, Гянджа' і г.д.
Напісанне літары е ў першым пераднаціскным складзе пасля іншых зычных у словах іншамоўнага паходжання вызначаецца слоўнікам: бензін, вазелін, медаль, метро, пенал, пенснэ, перон, перыяд, феерверк, элегантны, элемент і г.д.
Экзэмпляр

Змены і ўдакладненні
“Правіл беларускай арфаграфіі і пунктуацыі”
накіраваны на ўніфікацыю сучаснага беларускага
правапісу і заключаюцца ў наступным
4. У новай рэдакцыі правіл уніфікуецца напісанне складаных слоў, першай часткай якіх з’яўляецца лічэбнік сто: стагоддзе, стагодні, стаградусны, статысячны, стагаловы, стагадовы, стагалосы, стаграмовы, стаметровы, стапрацэнтны, старублёвы і г.д. (раней – стоградусны, стотысячны, стогаловы і г.д.).
5. Спалучэнні гука [й] з наступнымі галоснымі гукамі на пісьме перадаюцца ётаванымі галоснымі: працую, чытаю, маёр, раён, фае і г.д.
Згодна з гэтым правілам змянілася напісанне слоў Нью-Ёрк, Ёфе.

Змены і ўдакладненні
“Правіл беларускай арфаграфіі і пунктуацыі”
накіраваны на ўніфікацыю сучаснага беларускага
правапісу і заключаюцца ў наступным
6. Адбыліся змены ў правапісе літар і, ы пасля прыставак.
й пішацца
а) у словах з коранем іс-ці, ігр-аць, ім-я, інач-ай на месцы ненаціскнога пачатковага каранёвага [і]: выйсці, зайсці, пайсці; выйграць, зайграць, выйгрыш; найменне, перайменаваць, займеннік, пайменны; перайначыць, перайначанне;
б) у словах займаць, наймаць, пераймаць, перайманне, праймаць.
У астатніх выпадках пачатковы каранёвы гук [і] пасля прыставак на галосны перадаецца нязменна: заіскрыцца, заікацца, заінець, заінтрыгаваць, праілюстраваць, праіснаваць, неістотны, Прыіртышша, Заілійскі.

Змены і ўдакладненні
“Правіл беларускай арфаграфіі і пунктуацыі”
накіраваны на ўніфікацыю сучаснага беларускага
правапісу і заключаюцца ў наступным
Пачатковае і захоўваецца пасля прыставак звыш-, між-, пан-, супер-, транс-, контр-: звышімклівы, суперінтэлект, міжінстытуцкі, панісламізм, трансіндыйскі, контрідэя, а таксама ў складаных словах, калі другая частка пачынаецца з і: бортінжынер, спортінвентар, спецінструктаж, педінстытут і г.д.
Пры спалучэнні прыставак (аб-, ад-, пад-, над-, раз-, з-(с-), уз-, перад-, дэз-, суб- і інш.) са словамі, што пачынаюцца з і, вымаўляецца і пішацца ы: абысці, надышоў, абыграць, падыграць, зыначыць, адыменны, узыход, спадылба, спадыспаду, перадыспытны, субынспектар, дэзынфармацыя, дэзынтэграцыя і г.д.

Змены і ўдакладненні
“Правіл беларускай арфаграфіі і пунктуацыі”
накіраваны на ўніфікацыю сучаснага беларускага
правапісу і заключаюцца ў наступным
Заўвага: Згодна з новай рэдакцыяй Правіл з ліку прыставак, пасля якіх захоўваецца напісанне літары і, калі з яе пачынаецца аснова слова, выключаюцца суб- і дэз-. Таму трэба пісаць: субынспектар, дэзынтыгратар, дэзынтыграцыя, дэзынфармаваць, дэзынфармацыйны, дэзынфармацыя, дэзынфекцыйны, дэзынфіцыраванне, дэзынфіцыраванне, дэзынфіцыраваны, дэзынфіцыраваць (раней - субінспектар, дэзінтыгратар, дэзінтыграцыя, дэзінфармаваць, дэзінфармацыйны, дэзінфармацыя, дэзінфекцыйны, дэзінфіцыраванне, дэзінфіцыраванне, дэзінфіцыраваны, дэзінфіцыраваць).

Змены і ўдакладненні
“Правіл беларускай арфаграфіі і пунктуацыі”
накіраваны на ўніфікацыю сучаснага беларускага
правапісу і заключаюцца ў наступным
7. Зменены акцэнты ў правіле правапісу падоўжаных зычных.
8. Згодна з новай рэдакцыяй Правіл у спалучэнні зычных стн зычны гук т не вымаўляецца і на пісьме не перадаецца і ў словах іншамоўнага паходжання: кантрасны, кампосны, фарпосны, аванпосны і г.д. (раней - кантрастны, кампостны, фарпостны, аванпостны і г.д. )
9. Згодна з новай рэдакцыяй Правіл устаўная літара в пішацца ў словах есавул, есавульскі, якія раней пісаліся без устаўнога в (есаул, есаульскі)

10. Пашыраецца напісанне “ў” (у нескладовага) у словах іншамоўнага паходжання: пішацца для ўніверсітэта, пасля ўнікальнай аперацыі, ва ўніверсаме, на ўнікальным матэрыяле, гэтая ўтопія і г.д. (раней - для універсітэта, пасля унікальнай аперацыі, ва універсаме, на унікальным матэрыяле, гэтая утопія і г.д.).
Згодна з новай рэдакцыяй Правіл адбываецца чаргаванне [у] з [ў] у сярэдзіне слова пасля галосных і ў словах іншамоўнага паходжання, у якіх раней гэта чаргаванне не назіралася, а таксама ў новых запазычаннях, правапіс якіх яшчэ не знайшоў замацавання ў нарматыўных слоўніках беларускай мовы: раўнд, даўн, фаўна, андэграўнд, саўна, клоўн, шоўмен, ноўтбук, джоўль, пакгаўз, лакаўт, раўт, скаўт і г.д.
Змены і ўдакладненні
“Правіл беларускай арфаграфіі і пунктуацыі”
накіраваны на ўніфікацыю сучаснага беларускага
правапісу і заключаюцца ў наступным

У адпаведнасці з новай рэдакцыяй Правіл застаецца нязменным напісанне у складовага:
а) пад націскам: да у'рны, Брэсцкая у'нія, групоўка у'льтра, насілі у'нты, ау'л, бау'л, ау'каць;
б) у запазычаных словах, якія заканчваюцца на –ум, -ус (а таксама вытворных ад іх): прэзідыум, кансіліум, акварыум, лінолеум, калёквіум, калегіум, сімпозіум, опіум, медыум, тэрарыум, соцыум, кансорцыум; анчоус, радыус, страус, соус, архіварыус, натарыус, харыус;
в) на канцы запазычаных слоў: фрау, Шоу, Ландау, Каратау, Дахау, ток-шоу, ноу-хау і г.д.
Змены і ўдакладненні
“Правіл беларускай арфаграфіі і пунктуацыі”
накіраваны на ўніфікацыю сучаснага беларускага
правапісу і заключаюцца ў наступным

11. У правапіс мяккага знака унесена адно удакладненне: мяккі знак не пішацца ў прыментіках, утвораных ад кітайскіх назваў: чань-чунскі, цянь-шанскі, уханскі і г.д. (раней - чань-чуньскі, цянь-шаньскі, уханьскі і г.д.)
12. Згодна з новай рэдакцыяй Правіл удакладнена напісанне імёнаў па бацьку: Васілій – Васільевіч і Васіль – Васілевіч, Аркадзій – Аркадзьевіч і Аркадзь – Аркадзевіч і г.д.
Змены і ўдакладненні
“Правіл беларускай арфаграфіі і пунктуацыі”
накіраваны на ўніфікацыю сучаснага беларускага
правапісу і заключаюцца ў наступным

Правапіс вялікай і малой літары.
Вялікая і малая літары ў асабовых назвах. Удакладнена напісанне складаных імён іншамоўнага паходжання.
З вялікай літары пішуцца часткі імён Ібн, Бен, Шах-, Мак-, Сан-, Сант-, Сент-, Сен-, Тэр-; О’, Д’.
З малой літары пішуцца ван, да, дзі, дзю, дон (донна), дэ, дэр, ла, ле, фон, эль; аш, эд, бек, задэ, аглы, уль, зуль, кызы і г.д. (за выключэннем пазіцыі ў пачатку сказа).
Змены і ўдакладненні
“Правіл беларускай арфаграфіі і пунктуацыі”
накіраваны на ўніфікацыю сучаснага беларускага
правапісу і заключаюцца ў наступным

Уведзены новы параграф “Вялікая i малая літары ў назвах асоб, звязаных з рэлігіямі, назвах міфалагічных i казачных герояў”.
а). З вялікай літары пішуцца:
найменні найвышэйшых божастваў (бостваў) у рэлігійных культах, а таксама ўсе словы ў спалучэннях, якія змяшчаюць гэтыя назвы: Бог, Алах, Шыва, Вішну, Уладыка Нябесны, Святая Тройца, Прасвятая Дзева Марыя, Бог Сын, Бог Дух Святы; Гасподзь, Творца, Усявышні, Царыца Нябесная, Маці Божая і г.д.
прыметнікі, утвораныя ад слова Бог: Божы (Боскі) суд, Божы (Боскі) храм, Божая (Боская) міласць і г.д.
Змены і ўдакладненні
“Правіл беларускай арфаграфіі і пунктуацыі”
накіраваны на ўніфікацыю сучаснага беларускага
правапісу і заключаюцца ў наступным

асабовыя імёны (і ўсе словы ў састаўных асабовых назвах, акрамя агульных) заснавальнікаў рэлігійных вучэнняў, а таксама біблейскіх асоб (святых, прарокаў, апосталаў і г.д.): Іісус Хрыстос, Брахма, Буда, Святы Павел, Іаан Прадцеча, Іаан Хрысціцель, Мікалай Цудатворца і г.д.;
імёны легендарных і міфічных асоб, язычніцкіх багоў: Геркулес, Зеўс, Аід, Венера, Фурыя, Геба, Юнона, Пасейдон; Пярун, Ярыла, Жыжаль, Сварог, Лада, але як агульныя назвы: пярун – удар грому, тытан – волат, іуда – здраднік, фурыя – злосная жанчына і г.д.
Змены і ўдакладненні
“Правіл беларускай арфаграфіі і пунктуацыі”
накіраваны на ўніфікацыю сучаснага беларускага
правапісу і заключаюцца ў наступным

уласныя назвы ўяўных і казачных істот, герояў літаратурных твораў: Чырвоная Шапачка, Калабок, Іван Удовін Сын, Баба Яга, Дзед Мароз, Снягурка і г.д., але як агульныя назвы: дзед-мароз - ёлачнае ўпрыгожанне, баба-яга – агідная старая, буцэфал – стары конь, атлант – у архітэктуры і г.д.;
агульныя назвы істот, а таксама з’яў і прадметаў, калі яны персаніфікуюцца, выступаюць у ролі імёнаў герояў літаратурных твораў (у казках, байках і г.д.): Сарока-белабока, Каза-дзераза, Мядзведзь, Воўк, Ліса, Асёл, Коцік-варкоцік, Варона; Старац, Незнаёмы (драма Янкі Купалы “Раскіданае гняздо”), Жаба, Ганарысты Парсюк, Баран (байкі Кандрата Крапівы), Сонца, Хмарка, Крынічка (“Казкі жыцця” Якуба Коласа) і г.д.
Змены і ўдакладненні
“Правіл беларускай арфаграфіі і пунктуацыі”
накіраваны на ўніфікацыю сучаснага беларускага
правапісу і заключаюцца ў наступным

б) З малой літары пішуцца:
слова бог (гасподзь) ва ўстойлівых выразах, звязаных з выказваннем розных пачуццяў у прастамоўі, а не са зваротам да Бога паводле рэлігійнай абраднасці і ўяўленняў: бог (алах) яго ведае, дзякаваць богу, алах з ім, бог (божачка) ты мой, ратуй божа, дай бог кожнаму і г.д.;
слова бог з агульным значэннем боства ў спалучэнні з асабовай назвай або з назоўнікам з агульным значэннем у родным склоне: старажытны славянскі бог Пярун, бог сонца Дажбог, Сварог – бог неба і г.д.;
агульныя назвы ўяўных істот: архангел, анёл, херувім, муза, лясун, дамавік, гном, троль, здань, вядзьмак, чорт, русалка і г.д.
Змены і ўдакладненні
“Правіл беларускай арфаграфіі і пунктуацыі”
накіраваны на ўніфікацыю сучаснага беларускага
правапісу і заключаюцца ў наступным

Вялікая і малая літары ў геаграфічных і астранамічных назвах
У цэлым правілы засталіся без змен, за выключэннем наступнага:
напісанне назвы “Вялікае Княства Літоўскае” падпарадкуецца правілу напісання знамянальных слоў у афіцыйных уласных назвах дзяржаў і іх аб’яднанняў (раней – Вялікае княства Літоўскае);
удакладнена напісанне вобразных састаўных уласных геаграфічных назваў: Белакаменная (пра Маскву), Стары Свет, Дзікі Захад, Старажытны Рым і г.д. (але: Краіна белых буслоў, Краіна блакітных азёраў – пра Беларусь; Паднябесная імперыя – пра Кітай; Краіна ўзыходзячага сонца - пра Японію; Вечны горад – пра Рым і г.д.)
Змены і ўдакладненні
“Правіл беларускай арфаграфіі і пунктуацыі”
накіраваны на ўніфікацыю сучаснага беларускага
правапісу і заключаюцца ў наступным

Вялікая і малая літары ў назвах дзяржаўных органаў і іншых арганізацый
Упарадкавана напісанне вялікай i малой літары ў назвах вышэйшых органаў заканадаўчай, выканаўчай і судовай улады Рэспублікі Беларусь, арганізацый, прадпры-емстваў, устаноў, а таксама ў назвах асоб па пасадах, званнях, тытулах i г.д. Напрыклад: Савет Mіністраў Рэспублікі Беларусь, Канстытуцыйны Суд Рэспублікі Беларусь, Прэзідэнт Рэспублікі Беларусь, Mітрапаліт Mінскі i Слуцкі і г.д., але Нацыянальны сход Рэспублікі Беларусь, Палата прадстаўнікоў Рэспублікі Беларусь і г.д.
Змены і ўдакладненні
“Правіл беларускай арфаграфіі і пунктуацыі”
накіраваны на ўніфікацыю сучаснага беларускага
правапісу і заключаюцца ў наступным

Змены і ўдакладненні
“Правіл беларускай арфаграфіі і пунктуацыі”
накіраваны на ўніфікацыю сучаснага беларускага
правапісу і заключаюцца ў наступным
14. У адпаведнасці з сучаснай моўнай практыкай уносяцца змены ў напісанне складанаскарочаных слоў. Прапануецца пісаць прафкам, гаркам, абкам, селькар, газпрам і г.д. (раней - прафком, гарком, абком, селькор, газпром і г.д.).
15. Спрошчаны правілы пераносу слоў. Напрыклад: ра-скрыць, рас-крыць, раск-рыць; ма-стацтва, мас-тацтва, маста-цтва, мастац-тва, мастацт-ва.

16. Рэгламентавана ўжыванне суфіксаў -ава- (-ява-) і -ірава-.
Напрыклад, ліквідаваць, а не ліквідзіраваць, акліматызаваць, а не аклімацізіраваць і г.д., але камандзіраваць, а не камандаваць і г.д.
17. Уведзены новы раздзел “Правапіс некаторых марфем”, у якім у сістэмным выглядзе сабраны звесткі пра правапіс прыставак, суфіксаў. У “Правілах” 1959 года гэтыя звесткі змяшчаліся ў параграфах аб правапісе часцін мовы і былі раскінуты па ўсім зводзе правіл.
Змены і ўдакладненні
“Правіл беларускай арфаграфіі і пунктуацыі”
накіраваны на ўніфікацыю сучаснага беларускага
правапісу і заключаюцца ў наступным