Operacje gospodarcze i ich wpływ na bilans

RACHUNKOWOŚĆ
PEŁNI W PRAKTYCE GOSPODARCZEJ
BARDZO WAŻNE FUNKCJE:
informacyjną
kontrolną
analityczną
sprawozdawczą
dowodową

Inwentaryzacja to szereg czynności,
których celem jest ustalenie rzeczywistego stanu aktywów i pasywów jednostki na określony moment (dzień) i porównanie tego stanu ze stanem księgowym oraz ustalenie i wyjaśnienie różnic ujawnionych w czasie porównania, a także rozliczenie osób odpowiedzialnych za powierzone im mienie

Obowiązek przeprowadzania inwentaryzacji przez jednostki prowadzące księgi rachunkowe nakłada ustawa o rachunkowości
W świetle przepisów ustawy o finansach publicznych zaniechanie przeprowadzenia i rozliczenia inwentaryzacji lub dokonanie inwentaryzacji w sposób niezgodny ze stanem rzeczywistym jest naruszeniem dyscypliny finansów publicznych

Wykaz składników aktywów i pasywów (inwentarz), potwierdzony ich inwentaryzacją, sporządzają jednostki, które uprzednio nie prowadziły ksiąg rachunkowych w sposób określony ustawą.
AT + AO – ZOB = KW

W pozostałych jednostkach rolę inwentarza spełnia zestawienie obrotów i sald kont księgi głównej oraz zestawienia sald kont ksiąg pomocniczych sporządzone na dzień zamknięcia ksiąg rachunkowych

BILANS jest to syntetyczne zestawienie sporządzone na określony dzień np. koniec okresu sprawozdawczego (obrachunkowego) ujmujące po lewej stronie majątek (aktywaBILANS jest to syntetyczne zestawienie sporządzone na określony dzień np. koniec okresu sprawozdawczego (obrachunkowego) ujmujące po lewej stronie majątek (aktywa), a po prawej stronie kapitał (pasywa), czyli źródła finansowania majątku.
Suma bilansowa po stronie aktywów jak i suma pasywów zawsze są równe.

Aktywa = Pasywa
Środki gospodarcze = Źródła pochodzenia

Ocena jednostki gospodarczej
na podstawie bilansu jest określana jako czytanie bilansu
Odbywa się ono w dwóch płaszczyznach:
pionowe, które polega na badaniu struktury aktywów (sytuacja majątkowa) i struktury pasywów (sytuacja finansowa)
poziome, które obejmuje ustalenie relacji między składnikami majątku a źródłami ich finansowania

Elementem bilansu jest wynik finansowy, który jest końcowym rozliczeniem kosztów i przychodów prowadzonej działalności

PRZYCHODY I ZYSKI - rozumie się jako uprawdopodobnione powstanie w okresie sprawozdawczym korzyści ekonomicznych, o wiarygodnie określonej wartości, w formie zwiększenia wartości aktywów, albo zmniejszenia wartości zobowiązań, które doprowadzą do wzrostu kapitału własnego lub zmniejszenia jego niedoboru w inny sposób niż wniesienie środków przez udziałowców lub właścicieli

KOSZTY I STRATY - rozumie się jako uprawdopodobnione zmniejszenia w okresie sprawozdawczym korzyści ekonomicznych, o wiarygodnie określonej wartości, w formie zmniejszenia wartości aktywów, albo zwiększenia wartości zobowiązań i rezerw, które doprowadzą do zmniejszenia kapitału własnego lub zwiększenia jego niedoboru w inny sposób niż wycofanie środków przez udziałowców lub właścicieli

KOSZTY DZIAŁALNOŚCI OPERACYJNEJ
(koszty rodzajowe)
I. amortyzacja
II. zużycie materiałów i energii
III. usługi obce
IV. podatki i opłaty
V. wynagrodzenia
VI. ubezpieczenia społeczne i inne świadczenia
VII. pozostałe koszty rodzajowe

KOSZTY DZIAŁALNOŚCI OPERACYJNEJ
(koszty funkcjonalne)
I. Koszty działalności podstawowej
II. Koszty działalności pomocniczej
III. Koszty ogólnego zarządu
IV. Koszty sprzedaży
V. Koszty zakupu

RACHUNEK ZYSKÓW I STRAT
Koszty sprzedanych Przychody ze sprzedaży
produktów, produktów,
towarów i materiałów, towarów i materiałów
ZYSK (STRATA) NA SPRZEDAŻY

RACHUNEK ZYSKÓW I STRAT
Koszty sprzedanych Przychody ze sprzedaży
produktów, produktów,
towarów i materiałów, towarów i materiałów
ZYSK (STRATA) ZE SPRZEDAŻY
Pozostałe koszty operacyjne Pozostałe przychody operacyjne
ZYSK (STRATA) Z DZIAŁALNOŚCI OPERACYJNEJ

RACHUNEK ZYSKÓW I STRAT
Koszty sprzedanych Przychody ze sprzedaży
produktów, produktów,
towarów i materiałów, towarów i materiałów
ZYSK (STRATA) ZE SPRZEDAŻY
Pozostałe koszty operacyjne Pozostałe przychody operacyjne
ZYSK (STRATA) Z DZIAŁALNOŚCI OPERACYJNEJ
Koszty finansowe Przychody finansowe
ZYSK (STRATA) Z DZIAŁALNOŚCI GOSPODARCZEJ

RACHUNEK ZYSKÓW I STRAT
Koszty sprzedanych Przychody ze sprzedaży
produktów, produktów,
towarów i materiałów, towarów i materiałów
ZYSK (STRATA) ZE SPRZEDAŻY
Pozostałe koszty operacyjne Pozostałe przychody operacyjne
ZYSK (STRATA) Z DZIAŁALNOŚCI OPERACYJNEJ
Koszty finansowe Przychody finansowe
ZYSK (STRATA) Z DZIAŁALNOŚCI GOSPODARCZEJ
Straty nadzwyczajne Zyski nadzwyczajne
ZYSK (STRATA) BRUTTO

RACHUNEK ZYSKÓW I STRAT
Koszty sprzedanych Przychody ze sprzedaży
produktów, produktów,
towarów i materiałów, towarów i materiałów
ZYSK (STRATA) ZE SPRZEDAŻY
Pozostałe koszty operacyjne Pozostałe przychody operacyjne
ZYSK (STRATA) Z DZIAŁALNOŚCI OPERACYJNEJ
Koszty finansowe Przychody finansowe
ZYSK (STRATA) Z DZIAŁALNOŚCI GOSPODARCZEJ
Straty nadzwyczajne Zyski nadzwyczajne
ZYSK (STRATA) BRUTTO
Podatek dochodowy
Pozostałe obowiązkowe
zmniejszenia zysku (zwiększenia straty)
ZYSK (STRATA) NETTO

OPERACJE GOSPODARCZE - wyrażone wartościowo, udokumentowane, podlegające ewidencji księgowej zdarzenia gospodarcze, które powodują zmiany w majątku firmy i źródłach jego finansowania.

Cechy charakterystyczne operacji gospodarczych:
dotyczą konkretnego podmiotu gospodarczego,
są wyrażone w mierniku pieniężnym,
są udokumentowane,
są określone, co do daty ich zaistnienia,
wywierają wpływ na co najmniej dwa składniki bilansu, przy czym zmiany te są kwotowo jednakowe,
nie powodują naruszenia równowagi bilansowej.

OPERACJE BILANSOWE AKTYWNE - zmiany dotyczą tylko składników aktywów
jeden składnik aktywów zwiększa się, a inny maleje o kwotę operacji
suma bilansowa nie ulega zmianie
równowaga bilansowa zostaje zachowana
np. zakupiono krzesła płacąc gotówką
(+)(-) A = P

OPERACJE BILANSOWE PASYWNE - zmiany dotyczą tylko składników pasywów
jeden składnik pasywów zwiększa się, a inny maleje o kwotę operacji
suma bilansowa nie ulega zmianie
równowaga bilansowa zostaje zachowana
np. zaciągnięto kredyt bankowy, którym spłacono zobowiązania wobec dostawców w kwocie 70 zł.
A = P(+)(-)

OPERACJE BILANSOWE
AKTYWNO - PASYWNE ZWIĘKSZAJĄCE
powodują zwiększenie zarówno składnika aktywów, jak i składnika pasywów o kwotę operacji
suma bilansowa zwiększa się również o tę samą kwotę
równowaga bilansowa jest zachowana, ponieważ wzrost nastąpił po obu stronach bilansu
np. przyjęto do magazynu materiały o wartości 40 zł, zapłata nastąpi w terminie późniejszym.
(+) A = P (+)

OPERACJE BILANSOWE
AKTYWNO-PASYWNE ZMNIEJSZAJĄCE
powodują zmniejszenie zarówno składnika aktywów, jak i składnika pasywów o kwotę operacji
suma bilansowa zmniejsza się również o tę samą kwotę
równowaga bilansowa jest zachowana, ponieważ spadek nastąpił po obu stronach bilansu
np. poleceniem przelewu z rachunku bankowego uregulowano zobowiązania wobec dostawców na kwotę 50 zł.
(-) A = P (-)

OPERACJE WYNIKOWE - zdarzenia gospodarcze, które powodują zmianę wyniku finansowego a bezpośrednio powodują powstanie:
przychodów
kosztów
zysków nadzwyczajnych
strat nadzwyczajnych

TYPY WYNIKOWYCH OPERACJI GOSPODARCZYCH:
zwiększenie przychodów i zysków spowodowane zwiększeniem aktywów, np. otrzymanie odsetek od udzielonych pożyczek, otrzymanie kar; (+) A = P (+)

TYPY WYNIKOWYCH OPERACJI GOSPODARCZYCH:
zwiększenie przychodów i zysków spowodowane zwiększeniem aktywów, np. otrzymanie odsetek od udzielonych pożyczek, otrzymanie kar; (+) A = P (+)
zwiększenie przychodów i zysków spowodowane zmniejszeniem pasywów, np. odpisanie przedawnionych zobowiązań; A = P(+)(-)

TYPY WYNIKOWYCH OPERACJI GOSPODARCZYCH:
zwiększenie przychodów i zysków spowodowane zwiększeniem aktywów, np. otrzymanie odsetek od udzielonych pożyczek, otrzymanie kar; (+) A = P (+)
zwiększenie przychodów i zysków spowodowane zmniejszeniem pasywów, np. odpisanie przedawnionych zobowiązań; A = P(+)(-)
zwiększenie kosztów i strat spowodowane zmniejszeniem aktywów, np. wszelkie poniesione koszty, zapłacone odsetki od zaciągniętych pożyczek; (-) A = P (-)

TYPY WYNIKOWYCH OPERACJI GOSPODARCZYCH:
zwiększenie przychodów i zysków spowodowane zwiększeniem aktywów, np. otrzymanie odsetek od udzielonych pożyczek, otrzymanie kar; (+) A = P (+)
zwiększenie przychodów i zysków spowodowane zmniejszeniem pasywów, np. odpisanie przedawnionych zobowiązań; A = P(+)(-)
zwiększenie kosztów i strat spowodowane zmniejszeniem aktywów, np. wszelkie poniesione koszty, zapłacone odsetki od zaciągniętych pożyczek; (-) A = P (-)
zwiększenie kosztów i strat spowodowane zwiększeniem pasywów, np. należne pracownikom wynagrodzenia, faktury za usługi obce. A = P(+)(-)

Podstawą zapisu w księgach rachunkowych jest dokument (dowód księgowy). Dokument księgowy jest dowodem, który stwierdza fakt dokonania operacji gospodarczej zgodnie z jej rzeczywistym przebiegiem i zawierający takie elementy jak:
nazwę i numer dokumentu,
określenie wystawcy i wskazanie stron (nazwy i adresy) uczestniczących w operacji gospodarczej,
datę wystawienia dowodu oraz datę lub okres dokonania operacji gospodarczej,
przedmiot operacji gospodarczej i jej wartość,
podpisy osób odpowiedzialnych za dokonanie operacji gospodarczej i jej udokumentowanie.

Dokumenty księgowe można podzielić ze względu na:
jednostkę wystawiającą dokument:
własne - wystawione przez własne komórki organizacyjne dla odbiorców zewnętrznych badź zewnętrznych, np. faktura lub RW;
obce - wystawione przez inne osoby, np. faktura;
przeznaczenia:
wewnętrzne - wystawione dla własnych komórek organizacyjnych, np. RW;
zewnętrzne - wystawianie dla innych osób, np. faktura;
etap sporządzania:
źródłowe zwane inaczej pierwotnymi - stwierdzają fakt zaistnienia operacji gospodarczej, np. KP;
wtórne (zbiorcze) sporządzane na podstawie dokumentów źródłowych, np. Raport kasowy.

Ruch okrężny środków obrotowych
JH
ŚP
TH
ŚP
TH
Bilansowa
Wynikowa
Bilansowa
Wynikowa

Ruch okrężny środków obrotowych
JP
ŚP
Mat
Produkcja w toku
WG
Bilansowa
Wynikowa
Bilansowa
Wynikowa