Психология пәні, психологияның ғылым ретінде қалыптасу тарихы

Мазмұны:
Психология пәні,психологияның ғылым ретінде қалыптасу тарихы;
2 Сана мен психиканың дамуы;
Понятие и строение человеческой деятельности;
Қарым –қатынас пен жеке тұлға;
Кіші топтар мен ұйымдар психологиясы;
Назар;
Қабыл алу мен кабылдау;
Ойлау мен сөйлеу;
Ес;
Қиял мен елес;
Эмоция мен сезім;
Ерік;
Темперамент;
Мінез;
Жеке тұлғаның қасиеті.

1 психология тарихы–арнайы пәні бар білімнің ерекше бір түрі . Оны басқа пәндермен араластыруға болмайды.
Психологияның ғылым ретінде пайда болуы
XIXғасырдың басында психика жөнінде жаңа ойлар туды.Психологиялық білімді енді механика емес физиология қалайтын болды.. Өзінің пәні ретінде ерекше табиғи денені санап, физиология оны эксперименталдық бақылауға әкелді.Алғашқы сәттерде физиолгиялық принциптерді бақылаушыларға анатомоиялық бастау принципі енгізілді. Психикалық функция оның құрылысынан оның анатомиясымен байланысты.Бұл тәжірибе ретінде қабылды

БИХЕВИОРИЗМ
Бихевиоризм – тәртіп дегенді білдіреді.
Психика жөнінде түрлі өзгерістер болды.. Психология сана емес тәртіп деп саналады.
Психика мен сананың арасында өзара тепе теңдік пайда болды.осы құбылыстардың шын мағынасы бихевиористтік әрекетпен тығыз байланысты.

ЭДВАРД ТОРНДАЙК (1874-1949).
Ол өзін бихевиорист деп санаған жоқ ,бірақ коннексионистом”деп санаған
Барлық процесс арнайы терминдермен өтті.Торндайк Вена жайлы ойды пайдаланған тәрбие жайлы.
Неғұрлым назар аудар- ықтимал әдіс-айлалары на сыртқы сәрсенбінің үздіксіз ауыспалы шарттары емес
Психология –қоршаған ортамен және ағзамен тығыз байланысты.Коннексия – реакция мен ситуация арасындағы байланыс
Торндайк тәртіп деген терминді қолданбаған .Ол интеллект жайлы айтқан

ОБИХЕВИОРИЗМЕМЕС
Бұл құбылысты Э. Толмен и К. Халл. атаған
ЭДВАРД ТОЛМЕН (1886-1959)өзінің нақты ойларын "Целевое поведение у животных и человека" (1932). деген кітабына жазған
Эксперименталдық жұмысты ол негізінде жануарлар арқылы өткізген себебі бұл нақты болады деп есептеген .
Толмен жағдайды жақтап барлығы обьективтік жағдайда өтуі керек деп айтқан.
Дегенмен Толмен аралық өзгерістерге қарсы болған

КЛАРК ХАЛЛ (1884-1953) Психологиялық теорияға нақтылық дәлдік керек деп санаған
Ол психологияда бірнеше жалпы теорема табу керек деп санаған. Бұл метод гипотетикалық –дедуктивтикалық метод деп аталған.
Халл павловтың шартты рефлекстеріне сүйенген.
Халл алғашқы және соңғы нығаюды бөлді. Алғашқы нығаюмен болып табылады, айталық, үш бой үшін ас немесе соққы электр қырманмен, шақырушының секірісі . Қажеттілік қоздырушылармен құрама, нешіншіге деген реакция, өз өзін кезекті, нығаюның рөлі ойнайды, бірақ бұл соңғы деп саналады.

ПСИХОАНАЛИЗ
ЗИГМУНД ФРЕЙД (1856-1939) – австриялық психолог және психиатр – Ол қазіргі психолоияның іргетасын алауға көмегін тигізді.
З.Фрейд өзінің ілімін психоанализом әдістің атының оларға диагностика және невроздың шипасы үшін әзірле- ат қойған. екі атау - тереңдіктің психологиясының - сол бағытта зерттеп- өзінің пәнінің алды, себебі өзінің көңілін бас психиканың тереңдіктің құрылымының байқауында топтады.
. Фрейдке, даму және тұлғаның құрылымы ессіз нәпсілермен анықталады. Қоршаған орта әуелі индивид қас болып табылады . ол түпкілікті шатақта онымен болады.Фрейдке тұлғаның психикалық өмірі үш құрылыммен(инстанциялармен) - эго анықталады, СУПЕР-ЭГО, . Тұлға сияқты айсберг

Жарт.
сезіну сырттай
сезім эголық
сезімсіз
Ид(ОЛ) - адами көңілдің, қарабайыр түйсіктің бастауы, нешінші ләззаттың, рақаттың ұстанымымен басқарады. Ид ессізде функционалды және көңілдің аздап қанағаттануына тырысады.
Эго(Я) - әрекет ету бас деңгей ес, жауап беру үшін бекіну, көмектесу қамсыздандыру қауіпсіздік , бағыну ұстаным нақтылық. Эго жарыту көңілдерін есебімен сыртқы факторлардың - шарттардың қоршаған орта мүмкіндік береді.
Күшті-ЭГО(СВЕРХ-Я) - бас деңгей естің әрекет етеді, адамның моралдіқ ұстанымдарын ішіне алады. Күшті -эго әсердің астында белгілі нысанға келеді және әке-шешенің мысалында. Адамгершілікті-адамдық ұстаныммен басқарады .

Негізгі инстинкттер
ЭРОС ТАНАТОС
«ЛИБИДО» -сексуалдық белсенділік, қанағаттандыруға әкеледі,әрі жылдам емес.Егер бұл энергия жылдам реализацияға айналмаса.онда ол сублимацияға айналады.

ГЕШТАЛЬТ-ПСИХОЛОГИЯ
Гештальт-психология (немістің . Gestalt – форма, структура).
МАКС ВЕРТГЕЙМЕР (1880-1943),
ВОЛЬФГАНГ КЕЛЕР (1887-1967),
КУРТ КОФФКА (1886-1941).
Гештальтисттер негізгі масатты жаңа интерпретация негізіне бағыттады.
"Атомизмның" сынағышының Гештальтисттық психологияда эксперименттің переориентация алғышартымен мақсатпен басын ашып образды құрылымның есінде болып табылады . Жету осы мақсаттың болуы нанғысыз.
Гештальтисты интроспективалы әдістің атауды феноменологиялық ол- үш нұсқасын қабылдаған. Ара ізденістер жолдарының рухтық өмірдің нақтылығына қарызға алу ұсынылуы "аңқау" байқаушының айқындамасын, тамаша туралы оның құрылымының айқындамасы

2. Адамнық психика және сана жөніндегі элементтері
қайталама
алғащқы
Рухани қажеттілік
Престижды қажеттілік
Социалдық қажеттілік
Экзистенционалдық қажеттілік
Физиологиялық қажеттілік
Сана үсті
Мен санасы
ойлану

Сана ішіне :
Биологиялық қажеттілік : тамақ жеу, сексуалдық қарым қатынас,суықтан қорғану
Шектелген армандар: біреудің махаббатына қол жеткізу,алыптаспаған армандар ,жасырын қалған реніштер , скандалдар

Ес("Я" - Ego) -, сыртқы әлеммен біздің қарым-қатынастарымыздың басқа- тұлғаның компонентінің, адамның әлеуметтік өмірінің негізі психиканың жоғарғы пішіні
ойлау,сана, логика;
Цензура.

Жоғары ес - адамдық сезімнің облысы; мәдениетті шама, жөн-жосықтар, талаптар, тыйымдар, таптаурындар, заңдар.

Түйсіктер мен рефлекстер – әбден бізбен және толықтай тапсырынды табиғатпен қадағаланбайды.
Қажеттіліктер– ағзаның қобалжу процесі кезіндегі дискомфорт
Әдеттер–нақтылы ахуалдардағы қажеттiлiктi қанағаттандырудың бiздiң әдiстерiмiздi және түйсiктерге сезiнуге арналған мiнез-құлықтары (таптаурын ) қойылған сұлба; үйрету және үйренудi нәтиже, нысананы көздейтiн көбiнесе саналы сиректеу - күтпеген апат.
Әдетте болады: уақытша және тұрақты, жеке және

Себеп - әрекеттiң мағынасын түсiнiлген себепшiлерi; мiнез-құлықтың ақылды түсiндiрiлген себебi.
Сезiм - бiздiң сана құрайтын сезгiш.
Сезiмдердiң комбинациясын темпераменттi қонақ шақырып алады.
Темперамент - индивидтың психикалық қоймасының түрi.
Ес - дедукцияға және индукцияның қабiлеттiлiгi.
Күтпеген жайт ахуалда бiртума шешiм табатын ақыл -.
Рух - адамның iшкi дамуы.

3Адамгершiлiк қызметінің ұғымы және құрылыс
Адамның көкейдiң элементтерi бәрi аталған жоғары күрделi кескiндердi құрастырады. Бiрi кескiннiң мұндай қызмет шығып тұрады.
Қызмет - (психикалық ) iшкi және адамның сана реттелетiн (физикалық ) сыртқы активтiлiгi.

Қызметтiң құрылымы
(тұлғаларды адам, топ, ұйым, институттар) субъектiлер
оның қажеттiлiгi және мүдделер, қызметтiң анықтайтын себептерi
керектiк заттардың тамаша болашақ үлгi мақсаттар
қаржы
(субъектiнiң күшi неге жiберiлген) объект
өздiң (+ мiнез-құлық өздiң қызметi) қызметi
нәтиже

Қызмет - адам жүрiсiнде қорыта келгенде өз қажеттiлiк жеткiлiктi объект мақсаттылық әсер ететiн субъект сияқты шығып тұрған қоршаған шындықпен ақи көз адамның белсендi өзара iс-әрекетi

4.Қарым –қатынас пен жеке тұлға
Қарым қатынас
-
өзара iс-әрекеттiң бiртұтас стратегиясының өндiруi, басқа адамды қабылдау және түсiну адамдардың арасындағы бұл анықтау және ақпаратпен айырбас өз қосатын бiрлескен қызметтiң қажеттiлiк тудырылатын түйiспелердi дамуды күрделi көп жоспарлы процессi.
Бороздин

Жеке тұлға
*Тұлға - бұл өз даралық ұғынатын индивид
терминi тәрбиенiң процессiн нәтиже және жобалайтын өздiгiнен тәрбие (persona латынша)
1 ) адамгершiлiк индивид бұл қатынастардың субъектiсi және (тұлға, сөздiң ендi мағынасында) саналы қызмет
2 ) индивид сипаттайтын әлеуметтiк мағыналы сызықтар орнықты жүйе бұл қоғам немесе ортақтық мүше әртүрлi.

Жеке тұлға
арқылы сыртқы әсер ұйғарылатын iшкi шарттарды бұл жиынтық. (С.Л.Рубинштейн )
мiнез-құлық және ойлауды ол тән анықтаған iшкi психикалық процесстер бұл динамикалық ұйым сол. (Г.Олпорт, Р.Кеттел, Г.Айзенк)
мiнез-құлықтың өзара iс-әрекетiн нәтиже және қоршаған ортаның факторлары; орталық рөл А.Бандура, Ж. когнитивтi компоненттерi ойнайды. Роттер)
тұлға (А.маслоу ) қажеттiлiктердi иерархия арқылы анықталады
(К.Роджерс ) адамның қайғырулары және басқаларды дербес әлем.

а
Нышандар
— адамның оның қабiлеттiлiктерiнiң дамуына маңызды әсер көрсететiн тумыстан бар, орнықты психофизиологиялық ерекшелiктерi.
Қабiлеттiлiк
— нақтылы қызметтiң табысты жүзеге асыруының жеке шарт болатын тұлға бұл жеке қасиеттер.
Қабiлеттiлiк индивидта бiлу бiлiмдерге, дағдыларға барларға апармайды. Ол тездiкке, тереңдiкке және кейбiр қызметтiң әдiстермен және қабылдауларын меңгерудiң берiктiгiнде мәлiм болады және оның алуын мүмкiндiк iшкi психикалық реттеуiштер, ескертетiн болып табылады.

Қарым –қатынастың түрлері
- Коммуникативтік
- Интерактивті
- Перцептивтік

Вербалды қарым-қатынаста сөздердiң көмегiмен жүзеге асырылады.
ақпарат сөз емес таңбалардың көмегiмен алып бередi
Қарым –қатынастың түрлері

- Паралингвистика не просодика
- Проксемика
- Қалыптың көз мөлшерiмен
Қарым-қатынастың ауызша емес элементтерi
ым, қалып мимка

Қарым қатынас классификациясы
Ауызша
Жазбаша
- Әңгiме
- Баяндама
- Команда
- Дәрiс
-Сөз сөйлеу
Диалог еркін
-Терiс
(әңгiме ) диалог
- Ымдар
- Мимико
- Әрекет
- Код және
символдар
- Заттар

-Қарым-қатынастың процессiнде басқа адамды таныстырудың тетiктерi
Идентификация
Эмпатия
Рефлексия

Способы воздействия партнёров друг на друга в процессе общения
-Жұқтыру
-Көндіру
-Нандыру
- Еліктеу

5.Аз әлеуметтiк топтар және ұжымның психологиясы
Ұжым - топтың ерекше сапасы, топтың дамуын өнiм. Ұжым - бұл жалпы мақсаттарға топты бiрлiк ие болатын ұмтылатын орнықты адамдардың бiрiгулерi.
Топ ұжым белгiге ие болуы керек санасу үшiн:
1 ) жалпы мақсаттарды бар болу,
2 ) ортақ құндылықтарда, норма байқалған нақтылы мәдениеттiң бар болуы,
3 ) топ бiр-бiрдi мүшелерiмен психологиялық мойындау.

.
Топ Малай - бұл осы жиынтыққа өз сайман ұғынатын жалпы мақсаттарды жетiстiк үшiн бiр-бiрiмен тiкелей өзара жұмыс iсте индивидтердiң жиынтығы

.
Осының өз лас iстерiнде тартып әсiресе жаңадан көрiнген адам өмiрдi топ өз қылмыстық моралын ол байлауға үзе алады. Ұқсас топтар заңға қайшы қызмет топтастырған - бұл мұндай топтардың әсерi қоғамдық меншiктiң ұрлаушылары, арамтамақтар, алыпсатарлар және тағы басқалар бар болмысымен сананың өзгеруi және тұлғаның мiнез-құлығының басты себебi сол мезетте болып табылады. Қылмыскер едәуiр бөлiк қалыптас «iшiнде топты қоғамға қарсы нормалар және таптаурындардың әсерiмен». Топ үнемi өзiн, өз қатарлары толықтыра, орнын баса «кеткен» «воспроизводят», жаңа мүшелердi (тетiк көмекпен әлеуметтiк-психологиялық) тартудың негiзiнденен, топты қылмыстылық қылмыстылық жекеге қарағанда табанды оқиғадан астам

.
Жанжалдың кезеңi. Өз ерекшелiгi және алуантүрлiк, жанжалдары неткенмен ие бол ағудың ортақ кезең табандатқан:
Қарама-қайшы мүдделер, құндылықтар, нормалардың Потенциалдық қалыптастыруы;
Мүдделердiң айғақ адамдары нақты немесе жанжалдың қатысушыларын ұғынудың кезеңiне потенциалдық жанжалды ауысу өз дұрыс немесе жалған;
Қақтығыс әрекеттер;
Алу немесе дауды шешуi

Жанжалдың құрылымы. Одан басқа, әрбiр жанжал айқын бейнеленген құрылым сонымен бiрге аз-кем ие болады. Кез келген жанжалда немесе еңбекақының ұйымдастыру және технологиялық қиындықтар, ерекшелiктерiмен, немесе даулы тараптардың iскер және дербес қатынастарының ерекшелiгiмен сабақтас даулы жағдай объектiге қатысады.
Жанжалдың келесi элементi - оның қатысушыларының мақсаттар, жеке себептерi, мерзiмдi оның көзқарастарымен және сенiмдермен, материалдық және рухани мүдделермен.
Бұдан әрi, жанжал оппоненттер, оның қатысушы болатын жеке тұлғаның бар болуын жориды.
Әйтеуiр, және кез келген жанжалда көбiнесе қашыртылатын шынайы оның себептерiнен соқтығысудың тiкелей ретi маңызды айыру.
.

6.Назар
Iлтипат психологияда қойылған есептердiң басты ақпаратты қабылдау және орындауына субъектiнiң күйге келтiруiн процесс және күймен сияқты анықталады.
Iлтипат рибок теориясы - iлтипаттың күйi және ол шақыруға эмоцияларға қатысты iлтипатын организмның физикалық және физиологиялық күйiн өзгерiспен бiрге жүредi. Физиологиялық күй - бұл тамыр, тыныс, қозғаушы реакциялардың кешенi. Зияткерлiк - дененiң ойлаумен бос емес органдарындағы қан айналуын күшейту. Iлтипаттың қадалушылығының күйi тиiстi деңгейдегi iлтипаттың сүйемелдеуiн керектi шарт барлық жиiрек дене қозғалыспен бiрге жүредi.

Андерсон (алғашқы көзден ақпарат өңдеуге әуестену онда iлтипаттың шоғырлауын уақыттың үлкеюiмен өседi) iлтипаттың селқостығы, көрушi теледидарлардың балалары үйрене қарады. Ол ұзағырақ теледидарға қараған сайын және де, сол басқа информация көздерге бұл процесстен оның алаңдатуын ықтималдық аз болды

Ерiксiз
адамның iлтипатын тiкелей қатыстырылады
күштi де, жаңа да, қызықты да
қоздырғышпен.
Ерікті
өзiне тән қасиет тек қанасы адамға; негiзде пайда болады
орнықты кез келген iлтипат және мүдде
объектiге, iлтипат кейiн не ұқсас болады
ерiксiзiне.
Еріктіден соң
Үш iлтипаттың түрi танып бiледi: және лағудан кейiнгi кез келген ерiксiз
.
өзiне тән қасиет тек қанасы адам, жоғарғы жатады
психикалық функцияларға. Қалыптастырудың процессi
кез келген iлтипат Л.С.Выготскийдi сипаттады:
заттың = бөлуi + сөз нұсқаушы ым
өңге, бекiтуден.

Ілтипаттың сапасы
Iлтипаттың көлемi - түсетiн сигналдар немесе айқын сананың орталығында, үстем болатын мiнез келе аман сақтала алатын ағатын қауымдастықтардың саны. 7 9 бiрлiктерге iлтипат тең бол көлемi.
Орнықтылық - ерекшеленген элементтермен өз доминант мiнезi сақтай алатын ұзақтық.
Зейiн қою -лтипаттың көлемi - түсетiн сигналдар немесе айқын сананың орталығында, үстем болатын мiнез келе аман сақтала алатын ағатын қауымдастықтардың саны. 7 9 бiрлiктерге iлтипат тең бол көлемi.
Орнықтылық - ерекшеленген элементтермен өз доминант мiнезi сақтай алатын ұзақтық.
Зейiн қою - объектiдегi субъектiнiң қадалушылығы, онының бұл объектiсiмен сiңушiлiктiң күшi.
Зейiн бөлiнiсi - әрекеттердiң бiрнеше түрлерiн бiр уақыттағы орындауды мүмкiндiк.
Ауысатындық - қабiлеттiлiк бiр объектiден iлтипаты басқаға әдейi тасу.

7.Қабылдау және сезiну
Қабылдау ахуалдың сирек кездесетiн интерпретациясы болып табылады бiрақ дәл емес оның шағылысуы
Қабылдаудың процессi ахуалдың түсiнуi және адамның мiнез-құлығын қалыптастырады және сондықтан ұйымдастыру мiнез-құлығымен тiкелей байланған
Қабылдау - бұл ақпараттың ортасы және оның өңдеуiнен алудың процессi

Сыртқы қоздырғыштар:
жарық арқылы және дыбыс толқыны, механикалық қысым, химия қуаты
Iшкi қоздырғыштар:
бұлшық еттiк қуат шиқылдай, гормон бездерi
_________________
Сезiну көп физиологиялық функциялармен анықталатын мiнез-құлықтың қарапайым актiлерiне жатады

Қабылдаудың процессi - таңдау, жүйелеу және интерпретация күрделi процесстердiң жұмыс iстесуi.
Таныстыруын процесс сезiм мүше алған мәлiмет фильтрлеп, түрлендiрiп сатылу қабiлеттi

Қозғалыстың қабылдауы - выяснена әлi де табиғаты әбден ауыр мәселе өте. Егер зат кеңiстiкте объективтi түрде итермелесе, онда бiз оның қозғалысы ол ең жақсы көрудi облысқа шыққан және бiзiнен бұл деп көздi ысырдыра алатын немесе көзқарас онда қайта белгiлеу үшiн бас сол себептi қабылдаймыз

Қозғалыстың теориясы негiзгi 2 топта бөлiнедi. Теориялардың бiрiншi тобы қозғалыс арқылы жеке нүктелердiң басқа көрермен сезiнулерiне қарапайым келесi достарының қозғалыстың қабылдауын шығарады, және қозғалыстың қабылдауы (В.вундт ) бұл қарапайым көрермен сезiнулерiн әсер салдарынан пайда болғанын бекiтедi
Екiншi топтың теориясын қозғалыстың қабылдауы ерекше сапасы бол мұндай қарапайым сезiну апарылмайтын бекiтедi. Мысалы, қозғалысын қабылдауы апарылмайтын да, мелодия болып табылма табандатқан өте жақсы оларынан ал дыбыстардың сомасы сапалы ерекше тұрып қал да бұл теорияның өкiлдерiн әлгiндей сөйлейдi, емес, қарапайым көрермен сезiнулерiн құрайтын бұл қабылдауларды сома. Бұл жағдайдан (М.Вертгеймер ) гештальтпсихологияның теориясы шығады.

Сезiну - заттың жеке қасиеттерiнiң шағылысуы.
Сезiнулердi (модалдiлiк ) түрлер: иiс сезу қаблет, дәм, сезу, ұзын құлақ, көз.
Иiс сезу қаблетi - иiстiң сезiнуi, қабiлеттiлiк зат анықтау иiстендi, (немесе сута ерiтiлген - үшiн ол өмiршең жануар) ауада алаңғасар

Физиологияда дәм - хеморецепция түрлердiң бiрлерi; (орналасқан тiлдiң дәмдi баданаларына, жұтқыншақтың артқы қабырғасы, таңдай, бадам дәнi, көмей сонымен бiрге ал) дәмнiң рецепторларына әр түрлi заттардың әрекетiнде көбiнесе пайда болатын сезiну. Сопақ мидың жеке трактiсiнiң өзегiне бас сүйектiң жүйке адасқан беткi, тiл жұтқыншақ содан соң ауыстырып қосуының афферент талшықтары дәмнiң рецепторларын алып бередiден афферентке дейiн ақпарат Тала өзекте болады ма?Муса және постцентраль қатпарына және аралшық бұдан әрi латынша. insula ) дәмдi сезiнулер қалыптасатын үлкен жарты шарларды қабық.

.
қабiлеттiлiкте тиiп кету түйсiктенiлуге қорытушы қабiлеттi адамға терiде, бұлшық еттер, шырышты қабық орналасқан рецептор бiрнәрсемен қабылдаған сезiмдердiң бес негiзгi түрлерiнiң бiрi

Ұзын құлақ - биологиялық организмдардың қабiлеттiлiгi дыбыстар есту мүшесiмен қабылдау; мысалы, тыңдау аппараттың ауа немесе су қоршаған орта дыбысты тербелiс қоздырылатын арнайы функциясы. Биологиялық бес сезiмдердiң бiрi, акустикалық қабылдау сонымен бiрге деп аталатыны.

(көрермен қабылдауы) адамның көзi - қоршаған әлемнiң объектiлерi көрермен жүйе iске асатын психофизиологиялық суреттердi өңдеу процесс, және мүмкiндiк беретiн шамаға, (перспективаға ) пiшiн туралы ұсыныс алынсын және заттардың түсi, оның өзара орналастырылуы және олар арасындағы қашықтық

Систематическая классификация ощущений:
интроцептивтықтар
экстрацептивтықтар
проприоцептивтықтар
Сезу, дәм, иiс сезу қаблетi, ұзын құлақ, көз. Сыртқы әлемнен сигналдарының алуын қамтамасыз етедi және саналы мiнез-құлық үшiн негiздi құрады.
организмнiң iшкi ортасынан сигналдарынан түседi: iшектер, асқазан, қан тамырлар жүйесi. Қарапайым әуестiктердi регуляцияны қамтамасыз етедi.
солақайланады және терең бұлшық еттер және буын беттер. Информаларды қамтамасыз етедi - кеңiстiкте дененiң жағдайы туралы Ция және Аппар жағдай туралы тiрек-қозғағыш - та, қозғалыстың регуляциясын қамтамасыз етедi.

Онтегенез дамуы бойынша
Ауызша логикалық
Көрнекі бейнелі
Көрнекі -әсерлі
8.Ойлау,
ойлаудың түрлерi. Ойлаудың дамуы
Ойлау - оның маңызды байланыстарында шындықтың дәрежесiн түсiрген және қорытылған шағылысуы және қатынастар.
Ойлаудың түрлерi

Әрекеттiң қаржысы бойымен
Рефлекстері бойынша
Жаңалығының дәрежесi арналған алынатын
субъектiнiң бiлiмдерiне қатынас бойымен өнiм
вербалды
Вербалды емес
рефлексті
өнімді
өнімсіз
сезіну

Болатын есептердiң түрi бойымен
практикалық
теориялық
Ойлаудың сапасы
тереңдік
дербестік
Сын көзімендік
иілгіштік
жылдамдық

.
Талдау - құрайтын оның бөлiктерi немесе сипаттамада күрделi объектiнiң бөлшектеуiн ойлағыштық процесс.
Синтез - табандатқан бөлiктерiн сабақтастырылуға мүмкiндiк беретiн ойлағыштық операция.
Салыстыру - объектiлердiң арасындағы ұқсастық және айырмашылықтың анықтауы.
Классификация - (ұғымдар ) заттардың оның (ұғымдар ) басқа зат айырмашылығы болатын (ұғымдарға ) бiр зат тән өте маңызды белгiлерге сәйкес сыныптарына үлестiрiлу.
Негiзгi ойлағыштық процесстер және әрекет
Ой тұжырымы - бiрнеше пiкiрлердiң негiзiнiң жанында нақтылы қорытынды берiлген ойлаудың пiшiнi. Ұқсастық бойымен индукциялы, дедукциялы пiкiр және пiкiр танып бiледi

Ауызша - логикалық ойлау
Үш ұғымның сипаттамасы бұл логикалық санат:
ұғымның мазмұны; көлем; осы ұғымның байланыс және қатынасы басқа.
Мазмұнмен заттардың сыныбының маңызды қасиеттерiнiң жиынтығы аужайлайды. Ұғымның мазмұны бойымен бос тұруларда болады және күрделi.
Ұғымның көлемi - бұл ұғым мәлiмет қамтылатын объектiлердiң саны. Ерекшелейдi: мысалы, ортақтықтың ендi дәрежесiн ұғым (тең бiрлiктер) дара ұғымдар, (1iрек) ортақ, санат қуат, материя).
Ұғымның байланыс және қатынасы басқа: (ортақтықтың кiшiрек дәрежесiндегi заттардың сыныбының маңызды ортақ белгiлерi және қосатын басқа ұғым шағылатын ұғымдар) рулық және (ұғым, қол астындағы рулық) түрлi танып бiледi.

.
1-шi деңгей - диффузиялық - алаңғасар. Бұл деңгейде субъектiде ұғымды белгi қоятын туралы ұсыныс бар болады, бiрақ ол осы ұғым басқа айырмашылығы болатын белгiнi атау алмайды.
2-шi деңгей - белгiлер, дифференциациясыз ол маңызды және қосалқыға деп аталады.
мысалы, 3-шi деңгей - маңызды белгiлердi сiңiредi, екiншi деп аталады, бiрақ бәрi бұл ұғымның қалыптастыруында тiректi қызмет көрсететiн дара түрмен байланған сурет, иллюстрация. Қорыта келгенде, ұғым тәрiздi түсiнген, бiрақ белгiлердi жалпыламайды.
4-шi деңгей - ұғым толық және дәл түсiнген
(Н.А.Менчинская ) ұғымның меңгеруiнiң 4 деңгейiн ерекшелейдi

9.жад
психикалық активтiлiктiң мiнезi бойымен,
қызметте өте ие бол
қозғаушы
эмоционалдық
бейнелi
ауызша - логикалығы
Жад - өткенi тәжiрибенiң iздерiн (жазу ) түсiрiп алу, сақтау және жаңғырту.
Жадтың түрлерi

Мақсаттар мiнез бойымен
еріксіз
ерікті
Ойлаудың қатысуын дәреже арналған
Мағыналы
Механикалық
Сақтаудың уақыты бойымен
Аз уақытты
Көп уақытты

Жадтың заңдылығы
1. Механикалық қысқа мерзiмдi жадтың орташа көлемi - 5 7 элементтер бiрiншi оқудан кейiн.
2. Жад көлемi көрсетудiң әдiсiнен тәуелдiлiкте өзгередi: үстем болатын акустикалық жадымен адамдары дыбыстандырылған және тағы басқалар материалын жақсы есте сақтайды.
3. Есте сақтаудың сапасы мақсат, қою орнатылған байланысады.
4. Алып қалған элементтердi сан материал бiрнеше рет көрсетуде ылғи бiр бiртiндеп өседi.
5. Қатар ұзындау болған сайын саны сол аз элементтердi жад алып қалған. Осылай, 4 5 бiрлiктердi қатары 100 %ке есте қалады, 9 10 бiрлiктердi қатары ал 40 %ке.
6. Оның басы және («өлкенiң әсерi») аяқ воспроизводятся жад бойымен қатар есте сақтауда сирақты ең жақсы.

7. Жаттанды материалды сақтауда ал ретробелсендi интерференцияның оқиғасын бiлдiредi. Ол мұндай екi тапсырмалардың арасындағы ұқсастық және жатталатын материалды көлем айнымалылардың өзара iс-әрекетi нәтижесi болып табылады. Егер жаттаумен және еске салудың аралығында субъектiнiң активтiлiгi аласа болса, онда мнемикалық материалын жақсы сақталады.
8. Егер соңғы субъектiнiң кем белсендi зияткерлiк қызметiнiң базасында жүзеге асырылса ерiксiз есте сақтау субъектiнiң биiк активтiлiгiнiң жанында кез келген есте сақтауға қарағанда өнiмдiрек бола алады.
9. Реминисценцияның оқиғасы. Ол астында субъект ертерек жаңғырта алмайтын мнемикалық жауаптары кешiктiрiлген жаңғырту аужайлайды, жаттау субъект моментiнен осы тапсырманың орындауында қосымша жаттығумен шұғылданбайтын шартта.
.

Ұсыныс - бұл заттың өткенi тәжiрибе негiздейтiн жаңғыртқан түрi
Жадтың оқиғаларын шеңбер. Жад онының осы және болашақ, және даму және үйренудi негiзде жататын субъект өткенi дәнекерлiк ең маңызды таңырлық функция болып табылады. Жад түсiрiп алу, сақтау және өткенi тәжiрибенiң жаңғыртуын процесс сияқты анықтауға болады.

Жадына сақтау қабiлетi күштi. Психологияда адам жадына сақтау қабiлетi күштiмен деп аталатын ие болатында жағдайларды жиын, (мүмкiн, шексiз) үлкен информация көлемдi жаңғыртуға қабiлеттiлiк сипатталған. Жадына сақтау қабiлетi күштi тек қана емес (ескертетiндiгiммен, бұл оқиғаның олары үшiн өте тән) зерделi мешеу адамдарда ұшырасады, бiрақ және тарихта көп белгiлi тұлғаларда.

Жадтың ақаулары. Жад нейропсихологияда ұйымында ми қабықтың сонымен бiрге жұмыс iстейтiн аппараттары және төменде жатқан бiлiмдердiң табандатқан жүйесi араласатын күрделi функционалдық жүйелердi сияқты қарайды

Мысалы, синестезия - бұл сезгiш қайғыруды ерекше әдiс аптаның күнi, айлардың кейбiр ұғымдарының қабылдауында ), ие болған, атаулар, (музыка, табақтар) шындықтың адам ретке келтiрiлген оқиғаларының (әрiптер, сөздiң дыбыстары, нота таңбалары) символдары, (эмоциялар, ауру) меншiктi күйлер және («санаттар») оқиғалардың басқа ұқсас топтары.

10.Елестету және ұсыныс
Елестету - бұрын құрастырылған ұсыныстардың негiзiнде түрлердiң жасау тұратын психикалық шағылысу пiшiн.
Елестетудiң түрлерi:
● Жекелiктiң дәрежесi арналған: кез келген және ерiксiзi.
● Қатынас бойымен болашақ мүмкiн: арман, қиял.
● Қайталанбаушылықтың дәрежесi арналған: қайта жасау, шығармашылығы.

Елестетудiң негiзгi функциясы
1. Түрлердегi шындықтың ұсынысы және оған пайдалану мүмкiндiгiнiң құрастыруы есеп шеше.
2. Қызу қатынастардың реттеуi.
3. Адамның iшкi жоспарының қалыптастыруы.
4. Қызметтiң жоспарлау және программалауы.
5. Таңырлық процесстер және адамның күйлерiн кез келген регуляция.

Елестету процесстерiндегiн ұсыныстардың синтезiнiң пiшiнi
Агглютинация - қосуы сапалар, қасиеттердiң нақтылығында, жиiрек зат жалғастырылмайтын.
Әсiрелеу - заттың үлкею немесе кiшiрейтуi, сапаның өзгерiсi оныны жиiрек.
Ұштау - белгi қандай болса да астын сызу.
Схематизация - олардың арасындағы заттардың айырмашылықтарының тегiстеуi және ұқсастықтың сызықтарының анықтауы.
Типтелу - бөлу нақты түрде бiркелкi оқиғаларда және iске асыру оны қайталанатын маңызды.

.
Енжар елестету - оның түрлерi жоспарсыз пайда болады, ерiк және адамның тiлегiнен тысқары.
Өнiмдi елестету - шындық онда адаммен әдейi құрастырады, ал көшiрiлiп алынып немесе қайта жасау механикалықтан жай ғана емес. Бiрақ ол түрде жанында бұл түрлендiру бәрi шығармашылық.
Қайта жасау елестету - есеп сол ол бұл сияқты түрде нақтылық жаңғыртуға тұрғызылады, және сонымен бiрге бұл жерде қиялдың элементi, мұндай елестету қатысып қабылдау немесе өнер ретiнде жад артық еске салатындығымен
Белсендi елестету, ол пайдалана отырыба, ерiктiң күшiмен адам, меншiктi тiлек бойымен өзiнде тиiстi түрлер шақырады

Эмоция және сезiм
Бұл саланың негiзгi ұғымымен сезiм шығып тұрады.
Сезiм - адамның қажеттiлiктерiне шындықтың оқиғаларына адамның қатынастарының ерекше пiшiнi, мерзiмдi оның сәйкестiгi немесе сәйкессiздiкпен. Қысқа мерзiмдi, (махаббат, жек көрушiлiк, құрмет, жек көру және тағы басқалар) аз-кем орнықты да бұл ретте шақырған (қуаныш, қайғыға салу, ар, наразылық бiлдiру және тағы басқалар) осы нақты ахуал бола алады.
Бұл қысқа мерзiмдi қайғырулар эмоциялар деп аталады.

Бар болмысымен сезiмдер - ар-ұждан, борыш, наным, жауапкершiлiк, азаматшылық, отан сүйгiштiк
Ар-ұждан - тұлғаның қабiлеттiлiгi меншiктi бар болмысымен мiндеттер өз алдына құрастырсын және бар болмысымен өзiн-өзi бақылауды жүзеге асырылсын, оның орындауын өзiн талап етiлсiн және ол жасалатын амалдардың бағасын iстеп шығару; тұлғаның бар болмысымен сезiмiнiң бiлдiрулерiнiң бiрi. Көрсетедi және жасалатын әрекеттердi бар болмысымен мәннiң тиiмдi ұғынуын пiшiнде, және н қызу қайғыруларды пiшiнге, өйткенiге. «ардың опынулары

Борыш - бұл мiндеттеме, ақшалай қаржылар немесе несие берушы болашақ және сыйақының төлеуiнде оның қайтаруын шартпен (дебиторға ) қарызшыны алып берген басқа активтер сонымен бiрге ал. Физикалық немесе заңды тұлғаларға борыш оларда қаржы мүмкiндiктерi әйтпесе жетпес едi операциялары iске асыруға мүмкiндiк бередi

.
Жауапкершiлiк - жеке мiндет амалдар және әрекетте жауап берсiн, оның зардабы сонымен бiрге ал.
Жауапкершiлiк - қойылған талаптардың оларына бұзушылықтың жағдайында субъект үшiн келеңсiз салдарының нақтылы деңгейi

Азаматшылық - ол жататын азаматтық ұжымның алдында парыз және адамның жауапкершiлiгiнiң сезiм көрсететiн бар болмысымен позиция: мемлекет, жанұя, кәсiби немесе басқа ортақтық, әзiрлiкте оның құқығының әр қол сұғуларынан және мүдденi қорғап қорғау

.
Патриотизм (греч. πατριώτης —соотечественник, πατρίς — отечество) — нравственный и политический принцип, социальное чувство, содержанием которого является любовь к Отечеству и готовность подчинить его интересам свои частные интересы. Патриотизм предполагает гордость достижениями и культурой своей Родины, желание сохранять её характер и культурные особенности и идентификация себя с другими членами народа, стремление защищать интересы Родины и своего народа

12 Ерік
Волюнтаризм
«Бiзге бiрдеңе басқа қарағанда данарақ бар болады.
Бiздiң әрқайсысын оның қолдары және басқа жиiрек дененiң қозғалыс әлдебiр iшкi күшпен әдетте бiрге жүретiнiн көрiп қалады. Ұқсас күйлер ерiктiк актiлермен ат қойылады.
Егер олар туралы жалпы ерiк термин болу сипатталу тиiстi сөйлеуге болса, өзiн қатынаста бұл ұғына, мен деп айта аламын және басқа адамның қозғалыстарымен ол да =-шы ерiкке басшылық ет (қандай адам болып табылады) өз ал ақыл емес болжағыш: бiлiм берудiң идеалдарын жүредi. Әлемнiң мәнi, қорыта келгенде, тиiмдi бас айырылған.
Ақыл (тиiмдi ар жағында ирррационалды шығады) ерiк тәуелдеген.

Өмiрге ерiк
Өмiрге адамның ерiгi мақсат - тек қана өзiмшiлiк те мағынасы болмайды. «Өзiмшiлiк өлiмнiң минутына толық апат шыдайды. Бұдан өлiмнiң қорқынышы.
Адам мағына iздестiрулерiнде әр түрлi дiндер және философияны құрады. Адам баласы мағынаның жоқтығынан құтқарудың құрал-жабдығын ойлап шығарды - «тыныш айлақтары»:
Әдемiлiктiң мықты бос қиялын құратын көркемөнер.
(моралдiқ ) әдеп аскетизмi: қызығу бас тарту, онда қуаттың мағынасыз шығыны бар.
Болмыстың трагедиялығының шынайы себебiн анықтаған философия.

Билiкке ерiк
Анықта қалай «өмiрге ерiктi» «билiкке ерiктi»
Билiкке ерiк - жинағы ширақ бекiтуге түйсiктi тарту. Кез келген маңызды зат үстiнде барлық өңге үстем болатындай етiп ұмтылады.
Билiкке ерiк = тарих жалпыға бiрдей мiнез қоса берiледi - бағдарсыз күрес «күштiң орталары», ешқандай да даму, өрлеу жоқ - жалған идея.

Тұлғаның ерiктiк сапасы
Билiкке ерiк - жинағы ширақ бекiтуге түйсiктi тарту. Кез келген маңызды зат үстiнде барлық өңге үстем болатындай етiп ұмтылады.
Билiкке ерiк = тарих жалпыға бiрдей мiнез қоса берiледi - бағдарсыз күрес «күштiң орталары», ешқандай да даму, өрлеу жоқ - жалған идея.

Батылдық - мақсат шапшаң және ойластырылған таңдауда көрсететiн тұлғаның ерiктiк қасиетi, отылдық - мақсат шапшаң және ойластырылған таңдауда көрсететiн тұлғаның ерiктiк қасиетi, оның жетiстiгiнiң әдiстерiнiң анықтауы

Батылдық - бұл адамның қабiлеттiлiгi зәре және абыржуды жеңiп шығу

Табандылық - қабiлеттiлiкте қабылданған шешiмнiң аяғына дейiн жеткiзуге көрсететiн тұлғаның ерiктiк қасиетi, жет мақсат, оған жолдағы әр бөгеуiлдер жеңiп шыға қойылған.

Ұстаммен, немесе сабырлық ету, қабiлеттiлiкте мақсатқа жету кедергi жасайтын психикалық және физикалық әсер етулердi баяулатуға көрсететiн тұлғаның ерiктiк қасиетiн қонақ шақырып алады.

Ұстаммен, немесе сабырлық ету, қабiлеттiлiкте мақсатқа жету кедергi жасайтын психикалық және физикалық әсер етулердi баяулатуға көрсететiн тұлғаның ерiктiк қасиетiн қонақ шақырып алады.

.
Талаптылық - бұл адам арқасында шығармашылық жұмыс iстеген ерiктiк сапа.

Дербестiк - меншiктi бастама бойымен бiлу мақсатты құрылуға көрсетiлетiн тұлға ерiктiк қасиет оның жетiстiгiн жол тапсын және қабылданған шешiмдi iс жүзiнде орындау.

Сапаның қарама-қарсы дербестiгi иланғыштық болып табылады.

Тәртiптiк - бұл қоғамдық ережелер және норма өз мiнез-құлығының саналы бағыну көрсетiлетiн тұлға ерiктiк қасиет

13.Темперамент
Адамдарды мiнез-құлықта үлкен жеке айырмашылықтар неткенмен, оның мiнез-құлығының стилында ұқсастық, талпыныс сезiмдер және тағы басқалар айту әдiстерiндегi әр түрлi адамдарды психикалық қойманың типтi ерекшелiктерiн ерекшелеп сезiнуге қатыс қорытылған портреттердiң жасауына келтiргенiн әлдеқашан байқаған. Мұндай негiз әртүрлi салынған портреттер темпераменттiң түрлерiмен деп аталады

Темперамент
Адамның темпераменттерiнен байланысады:
мысалы, қабылдаудың жылдамдығы, ойлаудың тездiгi, iлтипаттың шоғырлауын ұзақтық және өйткенi психикалық процесстердi пайда болудыңдамның темпераменттерiнен байланысады:
мысалы, қабылдаудың жылдамдығы, ойлаудың тездiгi, iлтипаттың шоғырлауын ұзақтық және өйткенi психикалық процесстердi пайда болудың жылдамдығы. тарау);
психикалық оқиғалар, оның ауысымы және ауыстырып қосуды жеңiлдiк иiлгiштiк және орнықтылық;
екпiн және қызметтiң мақамы;
мысалы, эмоциялардың күштiң психикалық процесстерi, ерiктiң активтiлiгi қарқын);
нақтылы (экстра болжам немесе интра болжам) объектiлерге психикалық қызметтiң бағытталғандығ жылдамдығы. тарау);
психикалық оқиғалар, оның ауысымы және ауыстырып қосуды жеңiлдiк иiлгiштiк және орнықтылық;
екпiн және қызметтiң мақамы;
мысалы, эмоциялардың күштiң психикалық процесстерi, ерiктiң активтiлiгi қарқын);
нақтылы (экстра болжам немесе интра болжам) объектiлерге психикалық қызметтiң бағытталғандығы.
.
.
бұл орнықты бiрiктiру жеке
ал динамикалық сабақтас тұлғалардың ерекшелiктерi маңызды емес
қызметтiң аспектiлерiмен. Темперамент мiнездiң дамуын негiздi құрайды;
түр жалпы темперамент физиологиялық пiкiрден
адам жоғары жүйке әрекетi.
бұл жеке-жеке - өзiндiк қасиеттер
психикалық, адамның көрсетiлетiн психикалық қызметiнiң шағылатын серпiндерiн
оның мақсаттары, себептердi және мазмұннан тәуелсiз. Темперамент нашар айырбастайды
өмiрдiң ағымы.

Холерик
Әрекет екпiншi.
Үлкен қозғыштықпен, үлкен қызбалық ерекшеленедi.
Ынталы.
Жiгерлi.
Белсендi.
Импульстiлiк, қозғыштық, ұстамсыздық, сабырсыздық, ағаттық, ашуланшақтық, раздрожительность өзiндiк.
.

Олар холерик болған

Сангвиник
.
.Тез орайланады.
Адамдармен тез андайды.
Адамға үйiр.
Сезiмдi оңай пайда болып ауыстырады.
Бай ым.
Ашықтық және ашықтық, жайбарақаттық, шалағайлық, тұрақты еместiң кейбiр жағдайларында өзiндiк

Олар сангвиник болған

Меланхолик
Үлкен сезгiштiк, ұстамдылық және байсалдылық.
Қараң-қараңның эмоцияларының пайда болуы.
Тұйық, үрейлiсi

Ол меланхолик болған

Флегматик
Жаңа әдептiлiк жолдары баяу қалыптасады, бiрақ табанды болып табылады.
Тегiс және қарым-қатынаста тыныштандырған.
Байымды, бейбiтшiлiк сүйгiш, ынталы және ырғақты адам.
Кейбiр жағдайларында қоршағанға әрекетсiздiгi көрсете алады, жалқаулық және қайратсыздық

Олар флегматик болған

Болжам:
темперамент қызметтiң жеке стилiнiң қалыптастыруына әсер етедi

Көп станокты қызмет көрсету шарттарындағын темпераменттiң холериялық түрiмен тоқымашыларды жұмысқа бақылаудың ол тоқымашыға қарағанда аз көрсетедi, - флегматик, станок жүрiске уақыт сызық бойымен шығын қылады, нәтижеде өз күштерi тұтыну үнемдiрек. Тоқымашы - үзiк жоюға уақыттың ырғақтылық және ынталылықтың тән оларымен күшiне флегматик, вынуждены үшiн не үнемi жылысуға көп шығын қылады. Дегенмен еңбек өнiмдiлiгi холериялық және флегматиялық түрмен тоқымашыларында шамамен бiрдей. Анықталған, бiр қалыпты конвейерлiк өндiрiстiң шарттарына тезiрек және кiшiсi еңбек шығындарымен темпераменттiң флегматиялық түрiмен адамдары орайланған.

Мамандықтың меңгеруiнiң табыстылығына кәсiби қызметтiң шарттарына темпераменттiң ерекшелiгi, оның сәйкестiгi әсер етедi;
Өмiр темперамент ағымына өзгерiстерге ұшырайтын аз анықтауда кәсiби болашақ ескеруге керек.

14 Мінез
табанды, қатынастардың ерекшелiгi және тұлғаның мiнез-құлық анықтайтын салыстырмалы тұрақты психикалық қасиеттердiң құрылымы. Мiнез туралы ұйытады, онда қасиеттер және бәрi оның әсер етулерi және әрекетте нақтылы мөрлер үстiне қоятын тұлғаның сапаларының мұндай жиынтығын бұның астында тап әдетте түсiнедi. Қасиет сол мiнез-құлықтың түрi, өмiр сүру әртүрлi анықтаған адамның маңызды қасиеттерiн құрайды. Мiнездiң статистикасын жүйке қызметiнiң түрiн анықтайды, оның серпiнiн ал - қоршаған орта

Мінездің Акцентуациясы
бұл норманың шеткi нұсқалары бұл жеке сызбаларды күшейтудiң нәтижесi.
мiнез құлықтың акцентуациясы тұлғаның мiнез-құлығының патологиялық бұзушылықтарға және өзгерiстерiне есалаңдыққа әбден қолайсыз жағдайларда келтiре алады, бiрақ оның патологиямен дұрыс емес теңдестiру.

Мінез және темперамент
.
1 ) мiнез өмiрдiң процессiнде қалыптасады, темперамент ал (тууда) биологиялық пайда болады.
2 ) темперамент тұрақтылықпен, мiнез ерекшелен үнемi айырбастайды.
3 ) мiнез себептердi және ерiк, темперамент байланысады - жоқ

.
Өте Э.Кречмердiң немiс психолог ұсынған мiнездiң теориясы белгiлi. Бұл теория, мiнезге сәйкес дене құрылысынан байланысады. Кречмер дене құрылысы үш түрiндегi сипатта мiнез үш түрiндегi оған сәйкес:
әлжуаз грек. ??????? — әлсiз ) - адам арық созылған тұлғамен, ұзын қолдар және аяқтармен, жазық кеуделiк торшамен және әлсiз мускулатурамен. Мiнездiң тиiстi түрi - шизотимики - адам орайланатын жаңа шарттарға қиын тұйықталған, маңызды, кесiр. Бейiм шизофренияға психикалығы бұзылуларында

атлетика грегi. ????????? — өзiндiк күрескерлерге ) - адам биiк, кең иықты қуатты кеуделiк торшамен, берiк сүлдемен және дамыған мускулатурамен. Мiнездiң Тиiстi түрi - иксотимики - байсалды, невпечатлительные адам, ымдар және ымда iскер, өктемдi, салиқалы; өзгерiстер және жаман оларға жақсы көрме орайланады. Бейiм қояншыққа психикалығы бұзылуларында

серуен грек. ?????? — тығыз, жуан ) - орташа өсудiң адамдары, семiруге майда сызықтарымен қысқа мойынмен, үлкен баспен және ендi тұлғамен бейiм толықтау. Мiнездiң тиiстi түрi - циклотимики - адам түйiскен адамға үйiр жаңа шарт оңай орайланатын қызу. Психоз маньяктi-депрессивтi психикалығы бұзылуларында бейiм

.
Қабiлеттiлiк - бұл нақтылы қызметтiң табысты жүзеге асыруының жеке шарт болатын тұлға жеке қасиеттер. Қабiлеттiлiк индивидта бiлу бiлiмдерге, дағдыларға барларға апармайды. Ол тездiкке, тереңдiкке және кейбiр қызметтiң әдiстермен және қабылдауларын меңгерудiң берiктiгiнде мәлiм болады және оның алуын мүмкiндiк iшкi психикалық регулятивамилар, ескертетiн болып табылады
15.Тұлғаның қабiлеттiлiгi

Ол әрбiр адамда әр түрлi ескерт ол әрбiр адамда әр түрлi ескерту керек қабiлеттiлiктер туралы сөйлей. Әрбiр адам қабiлеттiлiктердiң жеке-жеке - өзiндiк тiркесi, және оның қызметiнiң табыстылығы ие бол қабiлеттiлiктердiң тiркесi әртүрлi бар болумен анықталады. Бiр қабiлеттiлiктер әсер ету арналған өз тегi бойымен айырмашылығы болатын басқа-ұқсас алмастырыла алады, бiрақ. Қызмет табыстылыққа ылғи бiр әр түрлi қабiлеттiлiктер әсер ете алады, сондықтан бiр қабiлеттiлiктiң жоқтығы бар болу басқа орнын толтыра алады.

Қабiлеттiлiк ортақ және арнайыға жiктеледi. Арнайы қабiлеттiлiктердiң келесi түрлерiн ерекшелейдi:
оқу және шығармашылығы
зерделi және арнайысы
математикалық
конструктивтi - техникалығы
музыкалық
әдеби
көркем - бейнелеуi
күш-қуат қабiлеттер

Қабiлеттiлiктердiң дамуын кезең:
Нышандар
Қабiлеттiлiк
Зеректiк
Дарын
Кемеңгерлiк
Қабiлеттiлiктердiң дамуының деңгейлерi:
қайта жасау
реконструктивтық
шығармашылық