Балалардағы абдоминальді синдром. Себептері. Ажырату диагнозы. Тактикалық шешімдер мен негізгі емдеу принциптері

Балалардағы абдоминальды синдром – көптеген аурулардың клиникалық белгілері және органикалық,функционалды жағдай. Іштегі ауыру сезімі өкпе, жүрек, бүйрек, кіші жамбас астауы ауруларының көрінісі болуы мүмкін.
Ауырсыну – ағзаның маңызды адаптациялық реакциясы, зақымдаушы фактордың қауіпті белгілеріне жауап болып табылады. Ауырсынудың пайда болуы ми және жұлынның қозғалтқыш, сенсорлық, вегетативті, эмоциялық, аналитикалық жүйесіне ағзаның көпкомпонентті реакциясы.

Іштегі ауырсынудың үш типін ажыратамыз:
Висцеральды;
Париетальды;
Бейнеленген (отраженный).
Висцеральды ауырсыну спазм және (немесе) қуыс ағза қабырғаларының, паренхиматозды ағза капсуласының кеңеюі, шажырқайдың созылуы,циркуляторлық бұзылыстар нәтижесінде пайда болады. Шырышты қабат және ішкі ағзалардың бірыңғай бұлшықеті ауырсыну локализациясын анық бермейтін висцеральды полимодальды рецепторлармен жабдықталған. Висцеральды ауырсыну толғақ тəрізді сипатқа ие, айқын вегетативті реакциялармен,жүрек айну,құсу,мазасыздықпен бірге жүреді (висцеральды ауырсынуға мысал:өттің шаншуы).

Париетальды ауырсыну:үлкен ауырсыну сезімталдығына ие,соматикалық механорецепторлардың көп санын біріктіретін париетальды ішпердені тітіркендіргенде пайда болады. Бұл аурсыну локализациясы: пайда болған жер аумағын жəне иррадиация аймағын қамтиды.Париетальды ауырсынуға перитонит мысал бола алады.

Балалардағы рецедивті ауырсыну сезімі дегеніміз – белгілі бір уақытта ауырсынудың қайталануы. Жаңа туылған балалардағы іштің ауырсынуының басты себебі ішек коликасы болып табылады. Бала жылайды, мазасызданады, іші желденіп, тамақтан бас тартады, ретсіз аяқ – қолдарын қозғайды.Мұндай жағдайда баланың жаялығын жылытып ішіне басып, сағат тілімен баланың ішіне массаж жасайды және укроп суы беріледі.

Жаңа туылған нәрестелердегі соматикалық патология кезінде анықталатын абдоминальды синдромда жиі анықталатыны:
Асқорыту ішек жолдарының инфекциялық аурулары (дене температурасының критикалық деңгейге дейін жоғарылауы, енжарлық, диарея, лоқсу, фонтан тәрізді құсу, кейде тері түсі өзгеруі мүмкін);
Асқорыту ішек жолдары ағзаларының патологиясы (грыжа, киста, т.б.).

Ұзақтығына байланысты абдоминальды синдром:
Жедел
Созылмалы

Пайда болу механизміне қарай:
Спастикалық (асқорыту жолдарының бірыңғай салалы бұлшықетінің спазмы)
Дистензионды(кеңейтуші) (іш қуысы қуыс ағзаларының кеңеюі)
Перитонеалды (іш қуысының зақымдалуы)
Қантамырлық (іш қуыс ағзаларының ишемиясы).

Абдоминальды ауырсыну асқорыту-ішек жолдарындағы өзгерістер нәтижесінде болуы мүмкін:
Органикалық абдоминальды ауырсынудың жиі себептері: перитонит нəтижесінде іш қуысының қабынуы, жеке ағзалардың қабынуы (асқазан,бауыр, бүйрек, ішек, өт қабы жəне т.б.), қуыс ағзалардың обструкциясы (ішек өтімсіздігі, өт-тас, несеп-тас ауруы,т.б.), ишемиялық өзгерістер (мезентериальдық ишемия, ішек, бауыр, көкбауыр инфаркті, ағзалардың бұралуы, т.б.)
Функциональды өзгерістер кезіндегі абдоминальды ауырсыну: қозғалыс функциясының бұзылыстарымен (бірыңғай салалы бұлшықеттің спастикалық жиырылуы, атония жəне ішкі қуыстағы қысымның жоғарылауы, қуыс ағзалар қабырғасының созылуы, т.б.), висцеральды жоғары сезімталдық, метеоризм, т.б.

Дифференциальды диагностика жасау үшін жасалады:
копрограмма;
УЗИ;
Жалпы қан анализі;
эзофагогастродуоденоскопия;
Бариймен кеуде қуысының рентгені;
тәуліктік рН-метрия.

Абдоминальды ауырсыну əртүрлі этиологиялық факторлар əсерінен болады. Бұл себептерді дер кезінде анықтау көмек көрсетіп, емнің нəтижелі болуына себеп болады.
Абдоминальды ауырсынудың əмбебап механизмі асқорыту жүйесі бірыңғай салалы бұлшықетінің спазмы (өңеш, асқазан, ішек, өт жəне панкреатикалық өзектің), хирургиялық патология анықталмаса, емге спазмолитикалық препараттар енгізу негізделген.

Əсер ету механизміне қарай: биохимиялық процесстерге əсер етуші, бірыңғай салалы бұлшықет клеткаларының жиырылуын реттеуші - миотропты спазмолитиктер жəне вегетативті ганглий деңгейіндегі бірыңғай салалы бұлшықет жасушаларына жүйке импульстарының жетуін тежейтін нейротропты спазмолитиктер тобына бөледі.