Нуклеопротеидтер алмасуының бұзылуы

Жоспар:
I.Кіріспе
II.Негізгі бөлім
1. Нуклеопротеидтер алмасуының бұзылуы
2. Подагра
3. Несеп-тас ауруы
4. Несеп қышқылды инфаркт
III.Қорытынды
IV.Пайдаланылған әдебиеттер

Организмдегі нуклеопротеидтер қатарына дезоксирибонуклеопротеидтер (ДНП) және рибонуклеопротеидтер (РНП) кіреді. ДНП ядроның соның ішінде хромосомалар құрамына кіріп, организмдегі тұқым қуалау белгілерін анықтайды. РНП болса белок түзілуінің негізгі реттеушісі болып есептеледі.
Нуклеопротеидтер ыдырауы нәтижесінде несеп қышқылы түзіліп, ол несеп жолдарымен сыртқа шығарылады.

Подагра
Қан құрамында зәр қышқылының көбеюінен оның натрийлік тұзының тіндерінде жиналуынан дамитын созылмалы ауру. “Подагра” грек тілінің “аяқ”және “қақпан” деген екі сөзінен құралған термин.
Дерт дамуының басты механизмі зәр қышқылы метаболизмінің бұзылысынан болатын гиперурикемия.

Этиологиясы: Даму тегіне қарай подаграның біріншілік және екіншілік түрлерін айырады. Біріншілік подагра немесе идиопатиялық подагра гендер кемістігінен дамитын ауру. Екіншілік подагра гиперурикемияға алып келетін басқа бір аурулардың асқынуы болып табылады, мәселен гемобластоздардың, бүйрек шамасыздығының т.б
Патогенезі: Зәр қышқылының қандағы концентрациясы шамадан тыс биіктеуінен натрий ураты кристалдарға айналып, тіндердің, ағзалардың әйелдерге қарағанда еркектердің қанындағы урикемия деңгейі биіктеу болады. Моноурат кристалдары дәнекер тінінің арасына жиналады: синовийлік қабықтарға, сіңірлерге, шеміршектерге, көздің склерасына,тамырлардың қабырғасына.

Патогенезіне қарай подаграның үш түрін ажыратады:
Метаболизмдік подагра: Подаграның бұл түрі ген кемістігінен болатын энзимопатияларға байланысты зәр қышқылының шамадан артық түзілуінен дамиды.
Бүйректік подагра: Оның негізгі себебі зәр қышқылы экскрециясының азаюы. Бұл түрге зәр қышқылының тәуліктік азаюы және бүйректен бөліну клиренсінің төмендеуі тән.
Аралас типті подагра: Зәр қышқылы түзілуінің артуынан және экскрециясының төмендеуінен болады.
Подагра сырқатында негізінен аяқ қол буындары ісіп, домбығып, мезгіл мезгіл қатты ауырады. Егер осы өзгерістер иық буынында болса ол омагра, тізе буынында гонагра, қол буынында хаирагра деп аталады.

Тас деп, әр түрлі қуыстарда, өзектерде, тұздардың шөгіп қалуы нәтижесінде пайда болған, қатты заттарды айтады.
Тастардың пайда болу себептері өте көп. Олардың бәрін жергілікті және жалпы себептер деп екіге бөлуге болады. Жалпы себептерге: зат алмасу үрдісінің бұзылуы кіреді. Нуклеопротеидтер алмасуының бұзылуы нәтижесінде несеп жолдарында несеп қышқылының тұздары шөгіп қалады.
Жергілікті себептерге: ағзаның секреторлық және реабсорбциялық қызметінің бұзылуы; секреттің іркіліп қалуы; жергілікті қабыну үрдістері кіреді.

Клиникалық маңызы:
Тас тар жолдарға тығылып өте қатты ауыру шақырады, ауырудың күштілігінен кейде адам есінен танып қалады. Тастар кейде өз ауырлығымен ағза қабырғасын некроздап, кейде тесіп жіберуі мүмкін. Өт, бүйрек тастары осы ағзалардың қабынуында себеп болады. Қазіргі кезде тастарды сол тұрған жерінде ұнтақтап жою әдістері практикада кең қолданылады.

Несеп қышқылды инфаркт
Несеп қышқылы әсерінде пайда болған инфаркт жаңа туылған нәрестелерде, олар екі тәуліктен көп өмір сүргенде кездеседі. Сот медицинада бұл жағдай баланың тірі туылғандығын анықтау үшін пайдаланады. Несеп қышқылының түзілуі физиологиялық құбылыс болып, бала туылғаннан кейінгі организмнің сыртқы ортаға бейімделу реакциясының бірі болып есептеледі.

Бүйректерді кесіп қарағанда олардың қыртыс асты қабығында қызғылт сары түстегі жолақшаларды көреміз. Егер бұл үрдіс күшті дамыса болашақта бүйрекасты сырқатына алып келуі мүмкін. Бүйректе ураттардан түзілген тастардың пайда болуы да организмде нуклеопротеидтер алмасуының бұзылуынан хабар береді.

Қорытынды
Минералды зат алмасудың бұзылуынан
туындайтын патологиялық процестер, минералдардың көбеюімен не азаюымен және олардың тән емес жерге шөгуімен, ұлпалардың әктенуімен, тастардың пайда болуымен сипатталады. Нуклеопротеидтың ыдырау нәтижесінде несеп қышқылы түзіліп, ол несеп жолдарымен сыртқа шығарылады. Нуклеопротеидтар алмасуының бұзылғанда несеп қышқылы көп мөлшерде түзіліп, оның тұздары ағзаларға шөгіп қалады.

Пайдаланылған әдебиеттер
“Патологиялық анатомия” А.И. Струков. В.В.Серов
Патологиялық анатомия И.В. Пауков
“Биохимия” Е.С.Северин
“Патологиялық анатомия” Ж.Б. Ахметов
Интернет желісі

Кері байланысқа арналған сұрақтар
Нуклеопротеидтер алмасуы бұзылғанда дамитын аурулар?
Организмдегі нуклеопротеидтер қатарына не кіреді?
Нуклеопротеидтер ыдырауы нәтижесінде қандай процестер боалды?
Подагра қандай ауру?
Патогенезіне қарай подаграның неше түрі бар?
Тастардың пайда болуының себебі?
Несеп-қышқылды инфаркт кімдерде кездеседі?