Химик (Химическая реакция реакция или химическое явление)

Химик реакция
(Химическая реакция или химическое явление) –
бирелгән матдәләрнең бүтән үзлекләргә ия булган башка матдәләргә әверелү процессы.
( процесс, в результате которого из одних веществ образуются другие вещества, отличающиеся от исходных по составу или строению, а следовательно, и по свойствам).
Мисал:

Бирем:
Сезгә бирелгән текст белән танышырга.
Анда тасвирланган химик реакциянең тигезләмәсен язарга.
Реакциядә катнашкан матдәләргә исем кушарга һәм
аларның нинди классларга керүен ачыкларга.
1 тур

Җавап:
CaCO3 + 2 CH3COOH = (CH3COO)2Ca + CO2 + H2O
CaCO3 кальций карбонаты (тоз),
CH3COOH уксус кислотасы (органик кислота),
(CH3COO)2Ca кальций ацетаты (тоз),
CO2 углекислый газ (оксид),
H2O су (оксид).

2 тур
Бирем:
Тимер белән бакыр сульфаты арасындагы химик реакцияне үткәрегез. Аңа барлык классификацион билгеләр буенча тасвирлама бирегез.

Химик реакцияләрнең классификациясе

Җавап:
CuSO4 (эремә)+ Fe (каты) → Cu (каты) + FeSO4 (эремә)
1. Алмаштыру реакциясе (реакция замещения).
2. Оксидлашу-кайтарылу реакциясе, чөнки химик элементларның оксидлашу дәрәҗәсе үзгәргән.
3. Гетероген реакция.
4. Кайтма булмаган реакция (необратимая реакция)
5. Каталитик булмаган реакция .
6. Термохимик реакция түгел.

Бирем:
Сезгә тәгъдим ителгән реактивлардан CuSO4, NaOH, BaCl2, H2SO4, FeCl3 зәңгәрсу (1 нче төркем), ак (2 нче төркем), көрән (3 нче төркем) утырым табыгыз. Реакция тигезләмәләрен молекуляр, тулы ионлы һәм кыскартылган ионлы формада языгыз.
3 тур

FeCl3 + 3NaOH →Fe(OH)3 ↓ + 3 NaCl молекуляр тигезләмә
Fe3+ + 3Cl- +3Na+ + 3OH- →Fe(OH)3 ↓ +3 Na+ + 3Cl- тулы ионлы тигезләмә
Fe3+ + 3OH- →Fe(OH)3 ↓ кыскартылган ионлы тигезләмә
BaCl2 + H2SO4 → Ba SO4↓+ 2HCl молекуляр тигезләмә
Ba2+ + 2Cl- + 2H+ + SO42-→Ba SO4↓+2H++ 2Cl- тулы ионлы тигезләмә
Ba2+ + SO42- →Ba SO4↓ кыскартылган ионлы тигезләмә
CuSO4 + 2NaOH → Cu(OH)2 ↓ + Na2SO4 молекуляр тигезләмә
Cu2+ + SO42- + 2Na+ +2OH- → Cu(OH)2 ↓+ 2Na++ SO42- тулы ионлы тигезләмә
Cu2+ +2OH- → Cu(OH)2 ↓ кыскартылган ионлы тигезләмә
Җавап:

Бирем:
Сезгә 3 пробирка бирелгән. Өчесенә дә KMnO4 эремәсе салыгыз.
1 нче пробиркага H2SO4 эремәсе, 2 нче пробиркага KOH эремәсе, 3 нче пробиркага дистиллирланган су өстәгез.
Барлык 3 пробиркага да, төс үзгәргәнче, K2SO3 эремәсе өстәп чыгыгыз.
Реакция тигезләмәләрен языгыз, оксидлаштыргычны (окислитель) һәм кайтаргычны (восстановитель) билгеләгез.
4 тур

Алгоритм записи метода
электронного балланса.
Составить схему реакции.
Определить, атомы каких элементов изме-няют степени окисления.
Составить электронные уравнения про-цессов окисления и восстановления.
В электронных уравнениях подобрать такие коэффициенты ,чтобы число электронов, которые отдает восстановитель, было равно числу электронов, которые присоединяет окислитель.
Перенести эти коэффициенты в схему реакции, затем подобрать коэффициенты перед формулами других веществ реакции.
Окисление (оксидлашу) –
это процесс отдачи электронов.
0 +2
Cu – 2 e = Cu
При окислении степень окисления
элемента повышается, а элемент является
восстановителем.
Восстановление (кайтарылу) - это процесс присоединения электронов.
+2 0
Hg + 2 e = Hg
При восстановлении степень окисления
элемента понижается, а элемент является
окислителем.

Җавап:
2 KMnO4 + 5 K2SO3 + 3 H2SO4 → 2 MnSO4 + 6 K2 SO4 + H2O (төссез эремә)
K + Mn+7 O-24 + K+2 S+4O-23 + H+2S+6O-24 → Mn+2S+6O-24 + K+2 S+6O-24 + H2O
оксидлаштыргыч кайтаргыч
Mn+7 + 5 е → Mn+2
S+4 - 2 е → S+6
2 KMnO4 + 3 K2SO3 + H2O → 2 MnO2 + 3 K2SO4 + 2 KOH (чия утырым)
2 KMn+7O4 + 3 K2S+4O3 + H2O → 2 Mn+4O2 + 3 K2S+6O4 + 2 KOH
оксидлаштыргыч кайтаргыч
Mn+7 + 3 е → Mn+4
S+4 - 2 е → S+6
2 KMnO4 + K2SO3 + 2 KOH → 2 K2MnO4 + K2SO4 + H2O (яшел эремә)
2 KMn+7O4 + K2S+4O3 + 2 KOH → 2 K2Mn+6O4 + K2S+6O4 + H2O
оксидлаштыргыч кайтаргыч
Mn+7 + 1 е → Mn+6
S+4 - 2 е → S+6

Бирем:
Сезгә бирелгән тоз эремәләренең характерын билгеләгез һәм ни өчен шулай икәнен аңлатыгыз: Na2CO3 1 төркем
Al Cl3 2 төркем
KCl 3 төркем
5 тур

Гидролиз

Җавап:
Na2CO3
1 баскыч: Гидролиз тигезләмәсе кыскартылгын ионлы формада: CO32- + H2O ↔ HCO3- + OH-
Гидролиз тигезләмәсе ионлы формада: 2Na+ + CO32- + H2O ↔ Na+ + HCO3- + Na+ + OH-
Гидролиз тигезләмәсе молекуляр формада: Na2CO3 + H2O ↔ NaHCO3 + NaOH
Тирәлек селтеле (pH > 7)
2 баскыч: HCO3- + H2O ↔ H2CO3 + OH-
Na+ + HCO3- + H2O ↔ H2CO3 + Na+ + OH-
NaHCO3 + H2O ↔ H2CO3 + NaOH
AlCl3
1 баскыч: Al3+ + H2O ↔ AlOH2+ + H+
Al3+ + 3Cl- + H2O ↔ AlOH2+ + 2Cl- + H+ + Cl-
AlCl3+ H2O ↔ AlOHCl2 + HCl
Тирәлек әче (pH < 7)
2 баскыч: AlOH2++ H2O ↔ Al(OH)2++ H+
AlOH2++ 2Cl- + H2O ↔ Al(OH)2++ Cl- + H++ Cl-
AlOHCl2 + H2O ↔ Al(OH)2 Cl + HCl
3 баскыч: бармый.
KCl
көчле нигез һәм көчле кислотадан ясалган тоз. Гидролиз бармый. Тирәлек нейтраль (pH = 7)

Биремнәрне башкарыгыз:
1. Химик реакция булып тора: а) шәм януы; б) бензинның очуы; в) бозның эрүе; г) суның катуы.
Алмашу реакциясенә мисал булып тора: а) CaO + SiO2 → CaSiO3; б) FeS + 2HCl → FeCl2 + H2S;
в) 2KClO2 →2KCl + 3O2; г) C + O2 → CO2
3. Утырым барлыкка килә: а) бакыр (II) нитраты + хлорид кислотасы; б) тимер (III) сульфаты + барий хлориды;
в) кальций карбонаты +натрий нитраты; г) нитрат кислотасы +алюминий фосфаты.
Метилоранж алсу төскә керә: а) натрий сульфиты эремәсендә; б) хлорид кислотасы эремәсендә;
в) аммиакның судагы эремәсендә; г) калий хлориды эремәсендә.
5. Кислота эремәләрен суга салу зарур, ә киресенчә түгел. Бу фикер:
а) дөрес түгел; б) дөрес; в) аларны кушарга ярамый.
6. Туры китерегез: матдәнең исеме гидролиз тибы
А) алюминий сульфиды; 1) катион буенча
Б) натрий сульфиды; 2) анион буенча
В) магний нитраты; 3) катион һәм анион буенча.
Г) калий сульфиты.
7. Туры китерегез: реакция схемасы оксидлашу дәрәҗәсе үзгәрү
А) FeCl3 +HI → FeCl2 + I2 + HCl 1) Fe+3→ Fe+2
Б) KClO4 →KCl + O2 2) 2I- → I20
3) Fe+2 → Fe+3
4) Cl+7 → Cl-
8. Дөрес фикерләрне сайлап алыгыз:
а) химия кабинетында барлык әйбер белән дә кызыксынып, иснәп, тәмен татып карага кирәк;
б) кулга яки киемгә селте тисә, суны күп агызып, бу урынны кичекмәстән юдырырга кирәк;
в) спиртовка ялкынын өреп сүндерергә зарурлыгын истән чыгармаска кирәк;
г) җылытканда пробирка авызын күршегездән читкә юнәлтергә кирәк.

Дөрес җаваплар: