Аскаридоз

Жоспар:
Аскарида және оның турлері
Аскаридоздың эпидемиялогиясы
Аскариданың сыртқы ортада болуы
Аскаридаға қарсы қолданылатын шаралар

Константин Иванович Скрябин
Ең алғаш гельминттерді ашқан.
Құрттардың 200 жаңа түрін ашты. 120 туыстыққа жіктеді.Оның есімі Бүкіләлемдік ғылыми-зерттеу гельминтология институна берілген.(1972ж).

Аскаридоз
Аскаридоз адам организмінде үлкен домалақ пішінді құрт – аскариданың Ascarislumbricoides) болуымен сипатталады.

Аскарида

Аналық құрттың ұзындығы 15-25 см,аталық құрттың ұзындығы 24-40см.
Ересек паразиттер жіңішке ішектерде қоректенеді.
Мұнда аталық құрттар жұмыртқа боледі,ол нәжіспен сыртқа шығарылады.

Топыраққа түскен жұмыртқадан қалыпты температурада, ылғалдылықта және оттегі жеткілікті болса инвазиялы кіші құрттар жетіледі.
Кіші инвазиялы құрттары бар жұмыртканы жұтқанда ол қанға, одан өкпеге, өкпеден бронхтарға, кеңірдекке және жұтқыншаққа өтеді.
Құрттың сыртқы ортада болуы

Ал жұтқыншақтан шырышпен бірге асқазан ішек трактісіне түседі.Сол жерде қорытылып ересек құртқа айналады.
Аскариданың өсу ұзақтығы инвазиялы жұмыртқаны жұтқан сәттен бастап ересек құрт пайда болғанға дейінгі аралық 10-11 аптадан 15 аптаға дейін.Ал ересек құрттар 1 жылға дейін өмір

Аскарида және оның жұмыртқасы

Эпидемиология
Ену көзі нәжісімен аскариданың жұмыртқасы бәлінетін ауру адам. Алиментарлы жолмен жұғады.
Паразиттің жұмыртқасы ағзаға жуылмаған, жерден терілген жеміспен, көкөністермен түседі.
Әсіресе құнарландырғыш зат ретінде нәжісті, лас су көздерін пайдаланатын аймақтарда кең таралған.

Клиника
Аскаридоздың алғашқы сатысында
аллергиялық үрдістер
дене температурасының +38-40С жоғарылауы
еңбекке қабілеттіліктің төмендеуі
әлсіздік
Бас ауруы
Құрғақ жөтел
Ентігу
Кеудедегі ауырсыну
Шеткері қан тамырларда Эозонофилия, лейкоцитоз

Кеш (ішектік )саты
АІТ зақымдалу симптомдары:
Асқа тәбеттің болмауы
Арып азу
Іш аймағындағы ауырсыну
Кұсу,лоқсу,
Сілекейдің көп болінуі
Жалпы әлсіздік,ұйқының бұзылуы
Балаларр ұзақ ауырғанда психикалық жетілудің баяулауы
Интелектінің төмендеуі
Сабақта артта қалу
Кей жағдайдаменингиттік синдромдар да байқалады

Асқынғандағы адам миы

Сыртқы көрінісіне қарап паразиттің бар екенін білуге болады:
Безеулер, әртурлі дақтар, бетке ерте әжім түсу, папиллома, табанның жарылуы, тырнақтың сынғыштығы
Салмақтың жоғарылауы, өзін аш сезіну, салмақты жоғалту, ауыздан жағымсыз иіс шығуы, астма, диабет, эпилепсия журек аурулары, рак ағзада паразиттің бар екенін корсетеді.
Әйелдерде зақымдалудың белгілері – аналық бездің зақымдалуы,етеккірдің ауырсынып келуі, әлсздік, етеккір уақытының бұзылуы, фиброма, миома, мастопатия.

Емделуі
Декарис (левамизол)
Пирантела памоат (комбантрин)
Мебендазол (вермокс) по 0,1 г.

Аскаридамен куресу жолдары
Жеке бастың гигиенасын сақтау
тұрғын үйдің гигиенасын сақтау
тағам гигиенасын сақтау
Қолды таза ұстау, тырнақтардың тазалығын бақылау
Дайындалған тағамдарды жабық ұстау
Үйде шіркейдің,құрт-құрырсқаның болмауын қадағалау
Бөлмані ылғалды сүртіп
Ауыз суды міндетті түрде қайнатып ішу