Пуринергиялық синапста қозудың берілуіне әсер ететін заттар

ЖОСПАРЫ:
І.КІРІСПЕ
ІІ.НЕГІЗГІ БӨЛІМ
2.1.ПУРИНЕРГИЯЛЫҚ НЕЙРОМЕДИАТОРЛАР
2.2.АДЕНОЗИНЕРГИЯЛЫҚ ЗАТТАР
2.3.НАТРИЙ АДЕНОЗИНТРИФОСФАТЫ
ІІІ.ҚОРЫТЫНДЫ
І.ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР

КІРІСПЕ
МЕТАСИМПАТИКАЛЫҚ ЖҮЙКЕ ЖҮЙЕСІНІҢ СИНАПСТАРЫНЫҢ ҚҰРЫЛЫСЫ ЖАҢА САТЫДА ТОЛЫҚ ЗЕРТТЕЛМЕГЕН. ДЕГЕНМЕН, НЕЙРОМЕДИАТОРЛАР РЕТІНДЕ КӨПТЕГЕН ТҮРЛІ БИОЛОГИЯЛЫҚ БЕЛСЕНДІ ЗАТТАР (МОНАМИНДЕР,ПЕПТИДТЕР, МОДУЛЬДЕУШІ АМИНҚЫШҚЫЛДАРЫ ЖӘНЕ Т.Б.) БОЛА АЛАДЫ. МЕТАСИМПАТИКАЛЫҚ ЖҮЙКЕ ЖҮЙЕСІНІҢ БІРШАМА ЗЕРТТЕЛГЕН НЕЙРОМЕДИАТОРЛАРЫНА АТФ ЖӘНЕ АДЕНОЗИН ЖАТАДЫ, ОЛАР- “ПУРИНЕРГИЯЛЫҚ НЕЙРОМЕДИАТОРЛАР”, АЛ ЖҮЙЕСІ “ПУРИНЕРГИЯЛЫҚ” ДЕП АТАЛАДЫ.ПУРИНЕРГИЯЛЫҚ РЕЦЕПТОРЛАР ШЕТКЕРІДЕ ҒАНА ЕМЕС, ОЖЖ-ДЕ ДЕ ОРНАЛАСҚАН.
Кіріспе
Метасимпатикалық жүйке жүйесінің СИНАПСТАРЫНЫҢ ҚҰРЫЛЫСЫ ЖАҢА САТЫДА ТОЛЫҚ ЗЕРТТЕЛМЕГЕН. Дегенмен, нейромедиаторлар ретінде көптеген түрлі биологиялық белсенді заттар (монаминдер,пептидтер, модульдеуші аминқышқылдары және т.б.) бола алады. Метасимпатикалық жүйке жүйесінің біршама зерттелген нейромедиаторларына АТф және аденозин жатады, олар- “пуринергиялық нейромедиаторлар”, ал жүйесі “пуринергиялық” деп аталады.пуринергиялық рецепторлар шеткеріде ғана емес, ожж-де де орналасқан.

АДЕНОЗИН МЕН ОНЫҢ ТУЫНДЫЛАРЫ ПУРИНДІК РЕЦЕПТОРЛАРДЫҢ АГОНИСТЕРІ,
АЛ МЕТИЛКСАНТИНДЕР (КОФЕИН ЖӘНЕ
Т.Б.) АНТАГОНИТЕРІ БОЛЫП ТАБЫЛАДЫ.
ПУРИНДІК РЕЦЕПТОРЛАР АҒЗАДА: ОЖЖ-ДЕ, ТЕГІС
БҰЛШЫҚ ЕТТІ МҮШЕЛЕРДЕ,
ҰРЫҚШАЛАРДА, ТИМОЦИТТЕРДЕ,
ЛИМФОЦИТТЕРДЕ ЖӘНЕ БАСҚА ДА
ҰЛПАЛАРДА ОРНАЛАСҚАН.

ҚАЗІРГІ ТҰЖЫРЫМДАРҒА ОРАЙ ПУРИНДІК РЕЦЕПТОРЛАРДЫ ЕКІ ТОПШАҒА БӨЛЕДІ:
Р1 РЕЦЕПТОРЫ (АДЕНОЗИНГЕ ЖОҒАРЫ СЕЗІМТАЛ, G БЕЛОГЫМЕН БАЙЛАНЫСҚАН);
Р2 РЕЦЕПТОРЫ (АТФ-ҚА КӨБІРЕК СЕЗІМТАЛ);
БҰЛ РЕЦЕПТОРЛАРДЫ ТӨРТКЕ БӨЛЕДІ: А1,А2,А3, А4, БҰЛАРДЫҢ АГОНИСТЕРІ- АДЕНОЗИН. А1 ЖӘНЕ Р РЕЦЕПТОРЛАРЫНЫҢ АНТАГОНИСТЕРІ – КСАНТИНДЕР.
Қазіргі тұжырымдарға орай пуриндік рецепторларды екі топшаға бөледі:
Р1 рецепторы (аденозинге жоғары сезімтал, g белогымен байланысқан);
Р2 рецепторы (атф-қа көбірек сезімтал);
Бұл рецепторларды төртке бөледі: а1,а2,а3, а4, бұлардың агонистері- аденозин. А1 және р рецепторларының антагонистері – ксантиндер.

Қазіргі кезде р2-пуриндік рецепторлардың қызметтік ролі соңына дейін анықталмаған. Дегенмен, олар холино және адренорецепорлардың пресинапстық мембранасында орналасады, нейромодулятор ролін атқарады, яғни, ацетилхолин мен катехоламиндердің босап шығу жылдамдығын реттеуші деген мәлімет бар.

Р2 пуринергиялық рецепторлар р2х,р2у,р2z,р2Т деп белгіленеді:

ЖІКТЕЛУІ:
КЛИНИКАЛЫҚ ПРАКТИКАДА ӨЗІНІҢ ФАРМАКОЛОГИЯЛЫ ӘСЕРЛЕРІН ПУРИНЕРГИЯЛЫҚ РЕЦЕПТОРМЕН ӘСЕРЛЕСУ АРҚЫЫЛ ТУДЫРАТЫН ДӘРІЛІК ҚҰРАЛДАР КӨП ЕМЕС.

Аденозин фосфат

Аденокор