Бала. Силәбе

Бала шаян,көләкәс,йомшаҡ,матур,алсаҡ, саф күңелле, тәтелдәк, ҡыҙыҡһыныусан, илаҡ, иркә, тиктормаҫ, илгәҙәк, арбаусан, ...
Бала шаян,көләкәс,йомшаҡ,матур,алсаҡ, саф күңелле, тәтелдәк, ҡыҙыҡһыныусан, илаҡ, иркә, тиктормаҫ, илгәҙәк, арбаусан, ...

Ғәлимов Сәләмдең
“Бала”
поэмаһы буйынса дәрес-әңгәмә

Силәбе

Ғ.Сәләм 1911 йылда Силәбе өлкәһе Сосновка районының Тәгеш ауылында тыуған.

Шоңҡар

Башҡорт дәүләт педагогия институтының тел һәм әҙәбиәт факультетында уҡыған сағында ул башҡорт поэзияһында иң күренекле әҫәрҙәренең береһе булған “Шоңҡар” поэмаһын яҙа.

Минингит

1939 йылдың июнь айында башланған грипп ауырыуы минингитҡа әүерелә. Ошо ҡаты ауырыуҙан Ғ.Сәләм 19 июндә вафат була.

10 йыл

Ғ.Сәләмдең әҙәбиәткә килгән һәм ижад иткән йылдар бары тик ун ғына йылды - 1929-1939 йылдарҙы үҙ эсенә ала. “Ун ғүмергә етерлек йәшәү дәрте йөрөткән шағирҙың ижад ғүмере бары ун йылдан тора”- тине, был йылдарҙы иҫкә алып, Баязит Бикбай

Исеме

Ғ.Сәләм исемендәге премия булдырылған,
Шағирҙың әҫәрҙәре яратып уҡыла,
Ғ.Сәләм тураһында әҫәрҙәр ижад ителә

Ағас башын ел бутай, әҙәм башын тел бутай
Аҡты ҡарайтыуы еңел
Алйот юлдаш булмаҫ,
ишәк моңдаш булмаҫ

Күк тимер, ҡайрау менән, алмас булмаҫ,
Кук ишәк, ҡорҙаш булып, моңдаш булмаҫ,
Алйот менән яман дуҫ юлдаш
булмаҫ.
М.Аҡмулла “Инсафлыҡ”шиғыры

Ә-әҙәпһеҙ, әрһеҙ, әрпеш,әтрәғәләм(тотороҡло эше, йәшәр урыны булмай илдән илгә йөрөгән кеше), әүермән(төрлө ҡиәфәткә инә торған мифик зат)

Р- ризалыҡһыҙ,рухһыҙ,рыя(ике йөҙлөлөк, яһалма яҡшылыҡ, ихласһыҙлыҡ), рак(яман шеш)

Ш-шаҡшы, шалапай(рус теленән ингән һүҙ-елғыуар), шарлатан(француз теленән үҙен ғилемле, булдыҡлы итеп күрһәтергә маташҡан елғыуар,наҙан), шомло,шәфҡәтһеҙ

И-инсафһыҙ, илһеҙ

Т- тәртипһеҙ, тәрбиәһеҙ

“Зәйнәп-тәүге һөйөү яҙының
Гөлө булып шытты күңелдә”
“Ә кемдәр һуң үҙенең тәүге һөйөүен
Сирендәргә төрөп һағынмаҫ?”

Күрҙе улар:
Ҡайҙа барһалар ҙа
Бөйөк хөрмәт беҙҙә балаларға,
Иң ҙур һарай беҙҙә балаларға,
Иң күп сәскә беҙҙә балаларға,
Ҡара,һоҡлан, шатлан һин уларға-
Беҙҙең йәшәү дауамы уларҙа

Бала балдан татлы
Бала күңеле-аҡ ҡағыҙ
Балалы кеше-иң бай кеше
Балалы өй-баҙар, балаһыҙ өй-маҙар
Балаһыҙ ғүмер-һүнгән күмер

Балдан татлы бала әсәгә,
Гөлдән наҙлы бала әсәгә.
Ауыҙ һыуҡайы ла бал икән,-
Йөрәк ярып сыҡҡан бала икән...
Р. Ғарипов “Бал-бала”

Бауырына бала баҫмаған, үҙе бала баҡмаған ҡатын-ҡыҙҙың йөҙөндә нур булмаҫ