ჰემორაგიული ცხელება

ყირიმ-კონგოს ჰემორაგიული ცხელება -მიეკუთვნება მწვავე ვირუსულ ზოონოზურ დაავადებათა რიცხვს. ახასიათებს ცხელება, ზოგადი ინტოქსიკაცია და
თრომბოჰემორაგიული სინდრომი. ყირიმ-კონგოს ჰემორაგიული ცხელება (CCHF) ფართოდ გავრცელებული დაავადებაა, რომელიც გამოწვეულია Bunyaviridae ოჯახის ვირუსით (ნაიროვირუსი). ვირუსი გადააქვს ტკიპას. CCHF ვირუსი იწვევს მძიმედ მიმდინარე ვირუსული ჰემორაგიული ცხელების ეპიდაფეთქებებს, 10-40% ლეტალობით.

ტრანსმისია
CCHF ვირუსი ადამიანებს გადაეცემათ ტკიპის ნაკბენით ან ინფიცირებული ცხოველის დაკვლისთანავე მათ სისხლთან ან ქსოვილებთან კონტაქტისას. ადამიანიდან ადამიანზე გადაცემა შესაძლებელია ინფიცირებული პირის სისხლთან, გამონაყოფებთან, ორგანოებთან ან სხეულის სხვა სითხეებთან ახლო კონტაქტის შემთხვევაში.

კლინიკა:
დაავადების ინკუბაციური პერიოდი ტკიპის კბენით ვირუსის გადაცემის
შემთხვევაში 1–3 დღეა, დაინფიცირებულ სისხლთან და ქსოვილებთან კონტაქტისას 5–6
დღე, ხოლო მაქსიმალური ინკუბაციური პერიოდი 13–14 დღე.
ყირიმი–კონგოს ჰემორაგიულ ცხელებას ახასიათებს მწვავე დაწყება, ორტალღიანი
ცხელება, ძლიერი ინტოქსიკაცია და ჰემორაგიული სინდრომი. დაავადება იწყება
შემცივნებით, მაღალი ცხელებით 39–40 გრადუსი, თავის, კუნთების და სახსრების
ტკივილით. ავადმყოფს აწუხებს პირის სიმშრალე, თავბრუ, ღებინება. სახე, კისერი,
ლორწოვანი გარსები შეწითლებული აქვს.
სიმპტომები გამოვლინდება უეცრად, აღინიშნება ცხელება, მიალგია, (კუნთების ტკივილი), თავბრუს ხვევა, კისრის ტკივილი და დაჭიმულობა, ზურგის ტკივილი, თავის ტკივილი, ჩასისხლიანებული თვალები და ფოტოფობია (მგრძნობელობა სინათლეზე). ასევე დასაწყისში შესაძლებელია დაფიქსირდეს გულისრევა, ღებინება, დიარეა, ტკივილი მუცლის არეში და ყელის სიწითლე, ხოლო შემდგომ – ხასიათის მკვეთრი ცვლილება და გონების დაბინდვა. 2–4 დღის შემდეგ შფოთვა შესაძლებელია შეიცვალოს ძილიანობით, დეპრესიითა და დაღლილობით, გამოხატული ჰეპატომეგალიით (ღვიძლის ზომაში მომატება); მუცლის ტკივილი შესაძლებელია ლოკალიზდეს მარჯვენა ზედა კვადრატში.
ნეიტროფილების მარცხნივ გადახრა, მომატებული ედს–ი და თრომბოციტოპენია.
დაავადება მიმდინარეობს ტიპიურად ან წაშლილი ფორმით. წაშლილი ფორმების
შემთხვევაში ჰემორაგიული სინდრომი გამოხატული არ არის. მძიმე ფორმების
შემთხვევაში ვითარდება პათოლოგიური სისხლდენა ღრძილებიდან, ცხვირიდან,
ნაწლავებიდან, საშვილოსნოდან, ფილტვებიდან, ასევე მენინგეალური და ტვინის
შეშუპების სინდრომი
(კრუნჩხვები, კომა), თირკმელების და ღვიძლის მწვავე
უკმარისობა და შოკი. რეკონვალესცენციის პერიოდი 1 –დან 2 თვემდე გრძელდება.
დაავადების მძიმე ფორმის შემთხვევაში ლეტალური გამოსავალი დგება ავადობის მე–2
კვირას. ლეტალობა 10–40%–ს აღწევს.

დიაგნოსტიკა:
გადამწყვეტი მნიშვნელობა ენიჭება ლაბორატორიულ დიაგნოსტიკას, რომელიც
ემყარება ვირუსოლოგიურ (PCR) და სეროლოგიურ (ELISA) გამოკვლევებს.
-იმუნოფერმენტული, იმუნოსორბენტული რეაქცია(ELISA);
-ანტიგენის დეტექცია;
-შრატში ნეიტრალიზაციის რეაქცია;
-უკუტრანსქრიპტაზა – პოლიმერაზული ჯაჭვური რეაქცია (RT-PCR);
-ვირუსის იზოლაცია უჯრედულ კულტურებზე.

მკურნალობა: