Бронхиалды демікпе

Бронхиалды демікпе
Бронхиалды демікпе - аллергиялық қабыну мен бронхтар гиперреактивтілігінен болатын, бронхтардың спазмы, шырыш гиперсекрециясы, бронх кілегей қабаты ісінунен тыныс алу қиындығы ұстамаларымен сипатталатын ауру.
Б.Х. Хабижанов, С.Х. Хамзин бойынша 2012 жыл.

Этиологиясы мен қауіптік факторлары
Аурудың даму факторлары
тұқым қуалаушылық
экологиялық факторлар
дұрыс тамақтанбау
жуғыш заттар
микроорганизмдер
Триггерлер
аллергендер
вирустық респираторлық инфекциялар
метеоситуация өзгерістері
экологиялық әсерлер (ксенобиотиктер, темекі түтіні, күшті иіс)
физикалық және психоэмоционалдық ауыртпалықтар
Көтере алмайтын тағамдар, дәрілер, вакциналар

Патогенезі
Әр түрлі генезді бронх демікпесінің тетігі -бронх ағашының реактивтілігінің жоғарылауы. Ол тегіс салалы бұлшық еттердің вегетативті реттелуінің бұзылуы мен қабыну медиаторларының әсерінен бронхтың кезеңдік обструкциясына алып келеді. Бұл кезде тыныс жолдарында кедергілердің жоғарылауы, өкпенің керілуі, гипоксемия және өкпе вентиляциясы мен перфузиясының өзара сәйкессіздігі, гипервентиляция болады.

Патогенезі
Бронх демікпесімен науқастарда обструкция тетіктері: бронхтың беткейлі бұлшықеттерінің спазмы (бронхоспазм), гиперемия, ісіну және бронх шырышты клеткаларымен инфильтрация, секретпен бронх ішінің бітелісі.

Патогенезі. Б.Х. Хабижанов, С.Х. Хамзин бойынша 2012 жыл
Аллергендер және басқа себептік жәйттер
Семіз клетка
Т- лимфоцит(Th2- хелпер)
Эозинофил
Нейтрофил
Шырштық тығын бокал тәрізді клеткалар
Эпителлий десквамациясы Субэпителиалды фиброз
Вазодилятация Қан толуы
Плазма шығуы
Сенсорлық нерв Эфференттік нерв
Шырышасты қабатының безі
Клеткаларды шақыру
Тыныс жолдарының обструкциясы Гипертрофия(бронх тегіс бұлшықетінің гиперплазиясы)

Бронх демікпесінің жіктелуі
Этиологиясы бойынша
Атопиялық (экзогенді)
Атопиялық емес (эндогенді)

Ауырлығы бойынша
Жеңіл
Орташа ауырлықтағы персистирлеуші
Ауыр персистирлеуші
интермиттирлеуші
персистирлеуші
демікпе ұстамасы аптасына 2 реттен жиі емес
түнгі ұстама айына 2 реттен жиі емес
ТШФК немесе ПТШЖ 80%
ұстама аптасына 1 реттен көп, бірақ күніне 1 реттен аз
түнгі ұстама айына 2 реттен жиі және ұйқының бұзылуына алып келеді
ТШФК немесе ПТШЖ 80%
ұстама дерлік күнде
түнгі ұстама аптасына 1 реттен жиі, ұстама науқастың ұйқысына әсер етеді және өмір сүру белсенділгін төмендетеді
ТШФК немесе ПТШЖ 60-80%
ұстама күнделікті, жиі өршумен
түнгі ұстама жиі
науқастың физикалық белсенділігі шектелген
ТШФК немесе ПТШЖ 60% төмен

Клиникалық критерийлері
мазасыз
ұйқының бұзылуы
мұрын бітуі
ұстамалы құрғақ жөтел
экспираторлы ентігу
ысқырықты сырыл
периоральды цианоз

Өзектілігі
Соңғы он жылда әлемде қоршаған ортаның қолайсыз экологиялық факторларының әсеріне байланысты аллергиялық аурулар жиілеуде. Аллергиялық аурулар ішінде бронх демікпесі ерекше орын алады. Бұл ауру жыл сайын жиілеп келеді және жасара түсуде. Аурудың дебюті ересектерге қарағанда балаларда жиі. Қазақстанда балалардың 5-10% осы бронх демікпесінен зардап шегеді.

Зерттеудің мақсаты
Бронх демікпесінен толығымен сауығып кету мүмкін емес, бірақ ұстама асқынуларының алдын алу, аурудың дамуын бақылау арқылы баланың қалыпты өмір сүруіне, мектепке баруына, спортпен айналысуына т.б. мүмкіндік беруге болады.
Бронх демікпесімен науқас балалардың 70% жеңіл және орташа формаларымен ауырады. Бұл кезде антилейкотриенді препараттарды және кромгликаттарды тағайындау ИГКС –ті ерте қолданудың және ауыр формасының дамуының алдын алады.

Тәсіл
Бұл жұмыста монтелукастпен терапияның клиникалық эффективтілігі 25 балада бақыланды.
2013 жылдың наурызынан 16 қалалық поликлиникада атопиялық генезді бронх демікпесімен ауыратын 25 науқас монтелукаст қабылдады.
Науқастардың дәріге төзімділігі жоғары болды және аллергиялық реакциясыз өтті.

Зерттеу объектісі
Науқастардың көпшілігі: ұлдар -16
қыздар-9
Ұл балалар 6-9 жасқа дейін-11 10-14 жасқа дейін-5
Қыз балалар 6-9 жасқа дейін-6
10-14 жасқа дейін-3

Цистеинді лейкотриендер биосинтезі
5-липоксигеназаны белсендіруші белок
5-липоксигеназа
Арахидон қышқылы
5-гидроперокси-эйкозатетра қышқылы
ЛТА4
ЛТС4
ЛТD4
ЛТЕ4
ЦисЛТ1-рецептор

Цистеинді лейкотриендер
Тыныс жолдарының қабыну медиаторлары. Олар тыныс жолдарының тегіс салалы бұлшық еттеріне гистаминнан 10 мың есе жоғары әсер ететін өте күшті констриктор. Яғни бронх тінінің ісінуін, шырыш секрециясының жоғарылауын, өкпе тіні жасушаларының инфильтрациясын күшейтеді.
Бронх демікпесіне қарсы дәрілік препараттардың жаңа класы- антилейкотриенді препараттар.
Антилейкотриенді препараттар:
лейкотриендердің антагонисті монтелукаст (сингулар), зафирлукаст (аколат)
лейкотриен синтезінің ингибиторлары (зилейтон) болып екі топқа бөлінеді.

Монтелукаст (сингуляр)
Монтелукаст (сингуляр)- арнайы, ішке қабылдайтын цистеинді рецепторлардың антогонисті. Балаларда 6 жастан бастап тәулігіне 5 мг, таблетка түрінде ұйқы алдында тағайындалады.

Монтелукаст (сингуляр)

Беродуал (Berodual)
Ipratropium bromide-м-холиноблокатор + Fenoterol-бета2-адреномиметик
Фармакологиялық әсері- бронходилатация
IB - тегіс салалы бұлшық еттерді босаңсытады
F - қабыну медиаторларының синтезін тежейді
Мукоцилиарлы клиренсті күшейтеді

Ауырлық дәрежесі бойынша

Респиратолы аллергоздың кездесу жиілігі

Асқынуларының маусымдылығы

Тұқым қуалаушылығы бойынша

Респиратолы аллергоздың кездесу жиілігі

Қанның жалпы анализі

Иммунограмма

Спирография