Клизма

Жоспар:
І Кіріспе
ІІ Негізгі бөлім
а) Программалық жабдықтамалар
ә) Программалау тілінің классификациясы
б) Программалау жүйесі
в) Аударғыштарға жалпы сипаттама
ІІІ Қорытынды

Программа – магниттiк мәлiмет сақтауышта (дискiде) файл түрiнде жазылып сақталып, жұмыс iстеушi адамның командасы бойынша компьютер жадына жүктелiп орындалатын машина тiлiндегi нұсқаулар жиыны. Программалық жабдықтамалар – информациялық технологиялардың елеулі бір бөлігі. Программасыз кез келген аппаратура жай элементтер жиыны болады да, ол ешнәрсе істей алмайды.

Программалау
жүйесі
Программалау
тілдері
Аударғыштар

Программалау
тілдері
Бейсик
тілі
Алгол-60
тілі
Паскаль
тілі
ЛОГО
тілі
Пролог
тілі
Кобол
тілі
Фортран
тілі
Ассемблер
тілі

Аударғыш (транслятор) — бұл арнайы программа бастапқы мәтіндерді автоматты түрде жұмыс істейтін программаларға айналдырады.
Аударғыш
Компиляторлар
Интерпретаторлар

Компилятор – бастапқы кодты машиналыққа айналдырады. Нәтижесінде аталмыш объектілі модуль пайда болады. Ол машиналық кодта жазылған, бірақ ол да әлі жұмыс істей алмайды — оған программист қолданған стандарттық процедураларды қосу керек.

Басы
Программа
операторын енгізу
Кезектегі
операторды аудару
Соңғы
оператор ма?
Соңы
Бастапқы
код
Обектілік
программа
жоқ
Иә
Жоғары дәрежелі тілдегі программа
Объектілік модуль немесе төмен дәрежелі тілдегі программа
Программа компиляциясының схемасы.

Компилятор программаны машиналық тілге тұтас түрде оның жекелеген операторларының дұрыстығын ғана емес, олардың өзара үйлесімділігін де тексере отырып аударады. Бұл уақытты біршама көп алады, бірақ программадағы қателерді компиляциялау кезінің өзінде-ақ анықтауға мүмкіндік береді.

Компиляция процесі бірнеше кезеңнен тұрады
Препроцессор
Лексикалық және синтаксистік анализ
Глобальдық оптимизация
Генераторлық код
Ассемблер
Жинақтаушы

Интерпретатор - бастапқы файлдан командаларды оқып процессор тіліне «жол-жөнекей» (тікелей программаның жұмысы барысында) аударатын программа.

Басы
Программа
Операторларын енгізу
Оператордың
орындалуы
Соңғы
Оператор ма?
Соңы
Бастапқы
модуль
Оператор ішкі
пішіні
Операторды
аудару
жоқ
Иә
Жоғары дәрежелі тілдегі программа
Программа интерпретациясының схемасы.

Интерпретатормен жұмыс әлдеқайда жеңілдеу.Ол аяқталып бітпеген программаның да орындалуына мүмкіндік жасайды, ал оның алгоритмді құрастыру мен жөндеу кезінде пайдасы көп.Алайда интерпретатор программаның барлық бөлігінің өзара үйлесімін тексере алмайды.Оған қоса программаның интерпретация режиміндегі жұмысы алдын ала компиляцияланған программадан бірнеше есе баяу жүреді.

Интерпретатордың негізгі бұйрықтары
NEW бұйрығы (жаңа программа жасау)
Программа аймағына жолдарды жазу
LIST бұйрығы (программа мәтінін қарап шығу)
RUN бұйрығы (орындауға жіберу)
DEL бұйрығы (жолдарды жою)
SAVE бұйрығы (программа мәтінін жазып алу) және OLD (программаны жүктеу)
BYE бұйрығы (интерпретатордан шығу)

Бейсик тіліндегі программалар интерпретация режимінде орындалатын болса, Паскаль үшін программаны компиляциялау қолданылады. Сонымен, Бейсик-интерпретатор, ал Паскаль-компилятор болып табылады.
Бейсик - дербес компьютерлерде кеңінен пайдаланылатын ықшамды тіл. Қазіргі кезде оның мүмкіндігі мол түрлі нұсқалары бар.
Паскаль – сандық және символдық шамалармен жұмыс істеуге ыңғайлы, алгоритм құрылымын сақтап құрылған тіл. Дербес компьютерлерде көбінесе оның Турбо Паскаль диалектісі пайдаланылады.

Қолданылған әдебиеттер:
1. “Информатика” Н.Ермеков Алматы-2003
2. Аладьев В.З. и др. Основы информатики. –М: Филин, 1998 г. (10-15бет)
3. Алексеев Л.А. Информатика 2002. – М: Солон – Р, 2002 г. (21-23)
4. Ветров С. Компьютерное «железо».- М: Солон –Р, 2002 (Полное руководство пользователя). (6-7бет)