Rozcieńczanie i zatężanie roztworów

Ważne! Podczas rozwiązywania zadań, w których mamy do czynienia ze zmianą stężenia, warto oznaczyć cyfrą „1” symbole wielkości dotyczące roztworu wyjściowego i cyfrą „2”te, które dotyczą roztworu końcowego.
Do już istniejących gotowych roztworów bardzo często dodajemy wody. Rozcieńczamy preparat kosmetyczny, np. w celu lepszej aplikacji na skórę – możemy m.in. Sporządzić roztwór z esencji do przemywania skóry.
Otrzymany roztwór ma nowe stężenie, przy obliczaniu którego należy uwzględnić to, że posługujemy się mieszaniną: czystą substancją zmieszaną z rozpuszczalnikiem.

W celu obliczenia proporcji, w jakich należy zmieszać roztwór bardziej stężony w rozpuszczalnikiem albo z roztworem bardziej rozcieńczonym, aby otrzymać roztwór o żądanym stężeniu, można posłużyć się metodą krzyża. Jeżeli z roztworu a% (np.38%) i roztworu b% (lub wody – 0%) trzeba otrzymać roztwór x% (20%), wpisujemy te dane krzyżowo:
a x - b
x
b a - x
38 20
20
0 18
Następnie odczytujemy, że aby uzyskać roztwór 20-procentowy poprzez zmieszanie roztworu 38-procentowego z wodą (0%), należy wziąć 20 porcji wagowych roztworu 38-procentowego i 18 porcji wagowych wody. Powyższe obliczenia dotyczą porcji wagowych (zwykle gramów). Porcje objętościowe można stosować tylko wtedy, kiedy podczas mieszania nie zachodzi kontrakcja (zmniejszanie) objętości w stopniu mającym praktyczne znaczenie – dotyczy to obliczeń stężeń molowych.

Przykład 3
Ile gramów wody należy dodać do 20g 30% roztworu KOH, aby otrzymać roztwór 12%?
Obliczenia:
Posługując się krzyżową regułą mieszania, widzimy, że trzeba zmieszać:
roztwór 30% 12 części masowych 30% roztworu
roztwór 12%
roztwór 0% 18 części masowych wody
z z proporcji:
Na 12g roztworu KOH potrzeba 18 g wody
Na 20g roztworu KOH potrzeba X g wody

Przeliczanie stężeń