ДБҚБ

Деректер базасы – дегеніміз үлкен көлемді мәліметтерді сақтау, өңдеу және іздеу үшін арналған арнайы программалар.

Қандай да бір тасушыда, мысалы, қағазда, кинотаспада, магниттік дискіде сақталған арнайы ұйымдастырылған деректердің жиынтығын деректер базасы деп түсінуге болады.

Деректер базасының жіктелуі

Бірінші белгісі – сақталынған информацияның сипатына қарай деректер базасы фактографиялық және құжаттық болып бөлінеді

Фактографиялық деректер базасы қатаң
анықталған пішімде ұсынылған, жазылған
обьектілер туралы қысқаша мәліметтерден тұрады.
Мысалы, картотекалар.
Құжаттық деректер базасы әр түрлі типтегі:
мәтіндік, графикалық, дыбыстық, мультимедиялық
кең көлемдегі мәліметтерден тұрады.
Мысалы, архив.

Екінші белгісі – информацияларды сақтау әдісі бойынша деректер базасы орталықтандырылған және бөлектелінген болып бөлінеді.
Орталықтандырылған деректер базасында барлық
мәліметтер бір компьютерде сақталады.
Бөлектелінген деректер базасы компьютердің
жергілікті және ауқымды желілерінде қолданылады
және информацияның әр түрлі бөліктері бөлек компьютерлерде сақталуы мүмкін

Үшінші белгісі – ақпаратты ұйымдастыру құрылымы бойынша деректер базасы реляциялық, иерархиялық және желілік болып бөлінеді.

Реляциялық ДБ деп өзінің құрамды бөліктерінің өзара
байланысынан құрастырылған деректер базасын атайды. Реляциялық деректер базасында қатарлар жазбалар деп, ал бағаналар өрістер деп аталады

Күрделі реляциялық деректер базасы көптеген
тіктөртбұрышты кестелерден тұрады.
мұны кестелік деректер базасы деп атаймыз.
Кестелік ақпаратпен біз күнделікті өмірде жиі кездесеміз.
Мысалы, сынып журналы, күнделік, үлгірім табелі және т.б.
Кестелердегі деректер арасындағы қатынастардың ең кең
тараған және жиі қолданылатын “обьект - қасиет” типті
қатынас болып табылады, мұнда жолдарда обьект туралы
ақпарат, ал бағандарда – обьектінің жеке қасиеттері болады.
Мысалы, “Сыныптағы оқушылардың тізімі” деректер базасы
мына кесте түрінде ұсынылады.

Группадағы студенттердің тізімі

Өріс типтері
Реляциялық деректер базасында өрістердің негізгі төрт типі пайдаланылады: сандық, символдық, даталық, логикалық.

Сандық тип мәндері тек сандар: бүтін, бөлшек, ондық (масса, адам саны, арақашықтық және т.б) болатын өрістерден тұрады. Сандық өрістердің мәндері есептеулерде қоолданылуы мүмкін.

Символдық типте символдық ақпараты бар өрістер болады, бірақ символдық ақпарат цифрлардан да тұруы мүмкін, мысалы, реттік нөмір, телефон нөмірлері және т.б. сонда бұл өрістерге символдық тип меншіктеуге болады.