Тархины цочмог харвалт

Тархины харвалтын төрөл, тархвар зүй
Судасны шалтгаанаар гэнэт цочмог үүсэх тархины үйлийн хэсэгчилсэн ба бүрэн дутлын голомтот шинжүүд 24 цагаас дээш хугацаагаар илрэх тархины цусны эргэлтийн цочмог хямралыг “Тархины харвалт” гэнэ.

Тархины харвалтын ангилал

Тархины цус хомсрох харвалтын эмнэлзүйн тодорхойлолт
Тархины аль нэг артери бөглөрсний улмаас үүсэх тархины эдийн бүтцийн голомтот өөрчлөлтийн эмнэлзүйн шинжээр илрэх тархины үйлийн цочмог дутлыг цус хомсрох харвалт гэнэ.

Тархины цус хомсрох харвалт
Тархийг цусаар хангах гүрээний ба нуруу-суурийн артерийн аль нэг судас бөглөрсний улмаас тархины эдэд бүтцийн голомтот өөрчлөлт гарах эмгэг жамын сууринд цус хомсрох харвалт буюу тархины шигдээс үүснэ.
Гүрээний артер – 80%, MCA, ACA: ХМ гемисиндром, харцны саа, танин мэдэхүйн өөрчлөлт – афази, апракси, геминеглет
Нуруу-суурийн артер – 20%, VA, BA, PCA, PICA, SCA, ACA: харааны өөрчлөлт, гемианопси, харцны саа, атакси, дисфони, дисфаги, геми-тетрасиндром

Тархины цус хомсрох харвалтын шалтгаан
Том артерийн шигдээс: гүрээний артери, нуруу-суурийн артерийн атеросклерозын улмаас гавлын гаднах судас бөглөрөх (тромбот) харвалт, ихэвчлэн тухайн судасны угийн хэсэг бөглөрнө
Зүрхний гарлын эмболт шигдээс: зүрхний эмгэгийн улмаас зүрхний зүүн тосгуур, ховдол, хавхлагад тогтсон бүлэн зүрхний хэм алдагдлын үед ховхорч, гүрээний артериар дамжин тархины судсыг бөглөснөөс эмболт шигдээс үүснэ.
Бичил судасны хонхлойт (лакунт) шигдээс: тархины гүний бичил артерийн микроангиопатийн улмаас судас бөглөрч, тархины гүнд жижиг шигдээс (3-15 мм диаметр хэмжээтэй) үүсэх онцлогоор тодорхойлогдоно
Цус хөдлөлийн харвалт: тархины артерийн нарийсалтай өвчтөнд артерийн даралт эрс буурснаас тархины цус хомсорч, зэрэгцэн орших артериудын уулзвар бүсэд шигдээс үүсэх явцын онцлогтой;

Шигдээсийн бүс
Эмнэлзүйн явц, илрэл нь бөглөрсөн судасны салаа, буюу тархины шигдээсийн байрлал хэмжээнээс хамаарна.

Тархины цус хомсрох харвалт. Тархины зүүн дунд артерийн бүсийн шигдээс. Баруун талласан саа. NIHSS 20 балл

Тархины цус хомсрох харвалт
эмнэл зүйд илрэх шинж
Гүрээний дотор артерийн хамшинж
Тархины дунд артерийн хамшинж
Тархины урд артерийн хамшинж
Тархины арын артерийн хамшинж
Нуруу-суурийн артерийн хамшинж
Дунд тархины ишемийн хамшинж
Тархины баганын судасны хамшинж

Жишээ нь:
Тархины баганын судасны хам шинж
Тархины нугастай холбогддог доод хэсгийг тархины багана гэнэ.
Тархины багана:
Дунд тархи /midbrain/
Гүүр /pons/
Уртавтар тархи /medulla oblongata/
Тархины багана нь гавал тархины хос мэдрэлүүд, харах чадвар, хүүхэн хараа, мэдрэхүй, сонсгол, тэнцвэр, залгих, хэл яриа, дууны өнгө, байрлалын зохицуулганд оролцоно.
Тархины баганын гэмтлийн үед түүний аль бүтэц гэмтсэнээс клиник шинжүүд гарна.

ЖИШЭЭ НЬ: УРТАВТАР ТАРХИНЫ ХАМ ШИНЖ
Бульбар синдром
Уртавтар тархинд байрлах IX, X, XII хос мэдрэлийн бөөм, замууд гэмтэж хэлний булчин, зөөлөн тагнай, залгиур, дууны хөвчийн саа үүснэ.
Кл-т: дисфони, дисфаги, дизартри, хамар гуншиа, хэлний үзүүр хазайх, хэлний хөдөлгөөн хязгаарлагдах, амьсгал, зүрх судасны үйл ажиллагаа алдагдана.
4 хэлбэрт хуваана
Компрессионный бульбар саа-уртавтар тархи хавдар, гематома, хүзүүний нугаламын ясан ургацагаар дарагдаж үүснэ.
Ларингеальный бульбар саа- эргэх мэдрэлийн /возвратный нерв/ нэг ба хоёр талын гэмтэлээс дууны өнгө өөрчлөгдөнө/дисфони, афони/.
Аажим даамжрах явцтай бульбар саа- БАС, нуруу-суурйин артерийн архаг дутагдал
Халдварын бульбар саа- гэрийн тэжээвэр, хөдөө аж ахуйн, үслэг ангийн, мөөгөнцрийн, герпес вирусын, галзуугийн вирусын халдварийн үед үүснэ

Эмнэл зүйн үзлэг, үнэлгээ

Эмнэл зүйн үзлэг, үнэлгээ
Мэдрэлийн статусыг АНУ-ын ҮЭМИХҮ болон Скандинавын харвалтын хэмжүүр зэрэг баталгаажсан аргуудаар тогтооно.
Харвалтын дараах эхний 72 цагийн турш дээд тал нь 4 цаг тутамд мониторинг хяналт хийх нь зүйтэй.
Бүлэн хайлуулах эмчилгээ хийснээс хойшхи 24 цагт ойр ойр мониторинг хяналт тогтооно

Insular ribbon, Lentiform nucleus

Hyperdense MCA sign

CT angiogram: arterial branch occlusion

Basilar occlusion: diffusion MRI

Basilar occlusion: MR and catheter angiograms

Тархины цус тасалдах дайралт:
Судасны шалтгаанаар гэнэт цочмог үүсэх тархины үйлийн дутлын голомтот шинжүүд 24 цагаас хэтрэхгүй хугацаанд эргэж арилах тархины цусны эргэлтийн түр хямралыг цус тасалдах дайралт гэнэ.

Тархины эдийн доторх цус харвалт:
Зонхилон тархины судас гэнэт хагарснаас, эсвэл судасны ханын нэвчүүлэх чанар ихэссэнээс үүдэн, тархины эдийн дотор цус хурах эмгэг (хурсан цусны байршлаас хамааран, цус тархины ховдол, аалзавчийн дорх завсарт нэвтрэн орж болно).

Тархины эдийн доторх цус харвалтын байрлал
Даралт ихсэлттэй холбоотой тархины харвалт нь: В. Тархины дунд артерийн lenticularostriate өсөх хэсгээс үүдэлтэй тархины суурын зангилааг хамарсан харвалт. Ихэнх хувийн эзэлдэг.
С. Тархины арын артерийн thalmogeniculate салааны өгсөх хэсгийн үүдэлтэй таламусын харвалт.
D. Суурийн артерийн paramedian салаанаас үүдэлтэй багананы харвалт
Е. Бага тархины харвалт нь бага тархины бүх салаанаас үүдэлттэй.
А. Тархины тал бөмбөлөгийн цус харвалт түгээмэл бус байдаг ба тархины артерийн өмнөд, дунд, арын артерийн гадар бүрхийлрүү салаалсан хэсгүүдээс үүдэлтэй харвалт.
АД өндөр, хижээл насны өвчтөнд цус харвалт суурийн зангилаа, харааны төвгөр, багатархи, тархины багана зэрэг гүний бүтцийг хамарсан бол ангиографи хийхгүй.

Цусан хураан байрлал
Суурийн зангилаа, таламусын харвалт харвалт 65%
Багананы харвалт (10%)
Бага тархины харвалт 10%)
Тархины тал бөмбөлөг, дэлбэнгийн харвалт. (15%)

Тархины КТГ

Тархины эдийн доторх цус харвалт КТГ

Тархины эдийн доторх цус харвалт:
Онош: Тархины эдийн цус харвалт. Тархины баруун суурийн зангилааны том хэмжээний цусан хураа. Бүх ховдолруу цөмөрсөн. Артерийн даралт ихсэх өвчний шалтгаант. Амьсгал зүрх судасны цочмог дутагдал. NIHSS 40 балл

Аалзавч дорх цус харвалт:
Тархины артери судасны цүлхэн, артери-венийн гаж хөгжлийн улмаас цүлхийсэн судас гэнэт хагаран, аалзан бүрхэвчийн дорх завсарт цус нэвтрэн орох эмгэг.

Аалзавч дорх цус харвалт:
Аневризм - 80%
Артери-венийн гажиг- 5% (ангиом, тархины хатуу бүрхүүлийн (ТХБ) цоорхой
Бусад шалтгаан - 5% (артерийн гипертензи, тархины гэмтэл, артериит, артерийн судасны ханын хуулралт, цусны бүлэгнэх чанар алдагдах, цусны өвчин, хадуур эст цус багадалт)
Тодорхойгүй шалтгаан - 10% тус тус тохиолддог.
Аневризмын бус АДЦХ зонхилон дунд тархины хавийн цүнхээлд тохиолдоно

Артерийн цүлхэний судасны байрлал

Артерийн цүлхэний хэлбэр

Эмнэл зүйн үзлэг, үнэлгээ

A 20-year-old patient with sudden headache.
A, CT demonstrates diffuse SAH with beginning hydrocephalus.
B, CTA reveals a large vertebral junction aneurysm (arrow).
C, 3D angiography with contrast extravasation from the aneurysm (arrows).

Аалзавч дорх цус харвалт:
Онош: Аалзавч дорх цус харвалт. Зүүн тархины дунд артерийн цүлхэн хагарсан шалтгаант. Хант Хесс 5-р зэрэг

Эмчилгээ
Эрхтэн системүүдийн үйл ажиллагааг хэвийн түвшинд байлгах зорилтот эмчилгээ, арга хэмжээнүүдийг хэрэгжүүлнэ.
Амьсгал
Зүрх судас, цус эргэлт
Хооллолт, илчлэгийн хэрэгцээ
Бөөр, шингэний хэрэгцээг хангах
Осмос, хүчил шүлт, эрдэсийн тэнцвэр
Бүлэгнэлт, гематокрит
Халууралт, дулаан зохицуулалт
Тайвшруулалт, унтуулга, өвдөлт намдаалт
Хөөрөл, таталтын эсрэг
Байрлал, холголт цооролтоос хамгаалах
Хөдөлгөөн, сэргээн засал
Халдвар, тромбозоос урьдчилан сэргийлэх
Гавлын дотоод даралт
Гэх мэт

ICP = PressureBlood + PressureBrain + PressureCSF + PressureX
ICP =
+
+
+
Гавлын доторхи агуулагдхуун
Гавлын дотоод даралт

Тархины гипоперфуз
ГДД –н ихсэлтээс илүү чухал асуудал бол Тархины гипоперфуз
Pressure Does Not Impair Cells!
Astrocytes Support >200 mmHg ICP before Membrane Damage Occurs
Тархины нэвчилтийн даралт(ТНД)
ТНД = АДД - ГДД

Тархины нэвчилтийн даралт
Cerebral Perfusion Pressure-60 mmHg
Хэвийн үед АДД-70mmHg ГДД-10mmHg байхад ТНД-60mmHg байх ба энэ тархинд хангалттай перфуз болгож чадна.
ГДД ихэсэн байвал АДД-70mmHg дээш байлгаж ТНД хэвийн байлгаж чадна.

Зүрх судасны эмчилгээ
ТНД = АДД - ГДД
ТНД > 70 mmHg байлгах нь 65 and 60 mmHg байхдаа харьцуулахад амьд үлдэх болон неврологын байдал илүү сайжирдаг байна.
ТНД < 70 mmHg?
АДД < 90 mmHg?
ГДД > 20 mmHg?
Шингэн сэлбэх(Colloids)
Катехоламин эмчилгээ
(Norepinephrine)
Reduce ICP
According to ICP Algorhythm

Зүрх судасны эмчилгээ
Бид ГДД-г хянаж чадахгүй тул АДД-г зохицуулж ТНД хянаж байх нь илүү амар бөгөөд ач холбогдолтой.
ТНД < 70 mmHg?
АДД < 90 mmHg?
ICP > 20 mmHg?
Шингэн сэлбэх(Colloids)
Катехоламин эмчилгээ
(Norepinephrine)
Reduce ICP
According to ICP Algorhythm
Иймээс АДД 90 mmHg дээш барьж байх хэрэгтэй.

Тархины эдийн цус харвалт эмчилгээ
Òàðõиíû íýâ÷èëòèéí äàðàëòûã õàíãàõ
> 70 mmHg (ÀÄÄ >90 mmHg)
Ãåìîäèíàìèêèéí çîðèëãî:
Àãøèëòûí äàðàëò 140-170 mmHg
ñóëàðëûí äàðàëò 60-90 mmHg
Treat Hypo- or Hypertension!
ÀÄ òîãòâîðã¿é áàéõààñ ñýðãèéëýõ!
ÀÄ áóóõààñ ñýðãèéëýõ !!!
Зүрх судасны эмчилгээ

Тархин доторх цус харвалтын мэс засал
- Их тал бөмбөлөг (супратент) ба тархины дэлбэнд >30 мл эзэлхүүн бүхий, тархины гадаргуйн дор <1см зайд байрласан цус хуралттай тохиолдолд стандарт краниотомийн орцоор мэс засал хийнэ

Тархин доторх цус харвалтын мэс засал
ТДЦХ-тай ихэнх өвчтөнд мэс заслын эмчилгээний ач холбогдол тодорхойгүй ч, тодорхой өвөрмөц тохиолдлуудад мэс заслын эмчилгээг заана;
- Багатархины цус харвалттай, мэдрэлийн үйл дордож, тархины багана, ховдол дарагдсаны улмаас гидроцефали үүссэн өвчтөнд аль болох эрт мэс заслаар цус хуралтыг зайлуулах хэрэгтэй;
- Тархины ховдлын цус харвалтын үед бүлэн хайлуулах нөлөөт бэлдмэлийг (РЭПИ, урокиназе) ашиглан цусны бүлэнг шингэлж, стереотаксис эндоскопийн соруулгат техникийн тусламжтайгаар бичил мэс заслаар эмчлэх арга судалгааны шатандаа явагдаж буй;
- Тал бөмбөлөгт байрлалтай ТДЦХ-ын эрт үеийн мэс заслын эмчилгээний үр дүн баттай нотлогдоогүй. Цусхарвалтын нэн эрт үед краниотомийн орцоор мэс засал хийхэд давтан цус хурах эрсдэлтэй тул зөвлөхгүй;
- Дарагдал чөлөөлөх краниотоми ТДЦХ-тай өвчтөний тавиланг сайжруулах талын нотолгоо цөөн, зөвхөн тархины дарагдал, хаванг зайлуулах зорилгоор хийгдэнэ.

Тархины цус хомсрох харвалт эмчилгээ
Penumbra – тархины гэмтлийг тойрсон эмгэг өөрчлөлт бөгөөд эргэн сэргэх боломжтой бүс бөгөөд энэ бүсийг нэмэгдүүлэхгүй байх тусламж арга хэмжээ нь уг харвалтын үеийн эмчилгээний үндсэн зорилго бөгөөд аль болох эрт судсан дах бүлэн хайлуулах, соруулах эмчилгээ хийх, амьсгал, цус эргэлт, эрдэс, хүчил шүлтийн байдал зэргийг хэвийн тогтвортой барьж байх нь чухал.

Тархины цус хомсрох харвалт эмчилгээ
Артерын гипертензия:
Систолын даралт >220 mm Hg эсвэл диастолын даралт >120 mm Hg их биш үед даралтыг бууруулах хэрэггүй.
Ишемийн харвалт болсоноос хойш 24 цагын турш цусны даралтыг 15%-р бууруулахыг зорино.
Бүлэн хайлуулах эмчилгээ хийж байвал систолын даралтыг 180mm Hg барих хэрэгтэй.
Артерын даралт бууруулах нь перфузыг багасгаж penumbra-г ишемид хүргэх шалтгаан болдог.

Тархины цус хомсрох харвалт эмчилгээ
Зарим тохиолдолд тархины цусны урсгалыг сайжруулах зорилгоор вазопрессор эмчилгээг эхэлж болно. Даралт өсгөх эмийг хэрэглэж буй тохиолдолд невролог болон зүрх судасны хяналтыг анхааралтай хянахыг зөвлөдөг.
Шалтгаан :
1. Гиповолемия
2. Зүрхний хэм алдагдалуудын улмаас зүрхний агших чадвар буурах.
Артерын гипотензия:

The European Stroke Organization Guidelines Ischaemic Stroke 2008
Зөвлөмж
Хүнд хэлбэрийн мэдрэлийн эмгэгтэй өвчтөнг 72 цагын турш мэдрэлийн байдал, АД, зүрхний цохилт, халуун, хүчилтөрөгчийн хангамжын байдалыг хянаж байх шаардлагатай. (Class IV, GCP)
Захын цусан дахь хүчилтөрөгчийн хангамж 95% -с буурвал хүчилтөрөгч нэмж өгөх шаардлагатай. (Class IV, GCP)
Хүнд хэлбэрийн харвалттай болон залгих чадвар алдагдсан өвчтөнгүүдийн электролит, шингэний балансыг байнга хянаж байх шаардлагатай. (Class IV, GCP)

Зөвлөмж
Харвалтын дараах эхний 24 цагт шингэн нөхөлт хийхдээ (0.9%) давсны уусмалыг хэрэглэхийг зөвлөдөг. (Class IV, GCP)
Харвалтын дараа бүх тохиолдолд даралт бууруулах шаардлагагүй. (Class IV, GCP)
Хэт өндөр даралттай (>220/120 mmHg) эсвэл хүнд хэлбэрийн зүрхний дутагдалтай, аортын хуулрал, гипертонын энцефалопатия болсон өвчтөнгүүдийн даралтыг их болгоомжтой бууруулах шаардлагатай. (Class IV, GCP)
The European Stroke Organization Guidelines Ischaemic Stroke 2008

Зөвлөмж
Цусны даралт огцом бууруулахаас зайлс хийх хэрэгтэй (Class II, Level C)
Гиповолемийн шалтгаантай цусны даралт буурсан бол цусны эзэлхүүн нөхөх эмчилгээ хийх хэрэгтэй. (Class IV GCP)
The European Stroke Organization Guidelines Ischaemic Stroke 2008

Бүлэн хайлуулах эмчилгээ

Бүлэн хайлуулах эмчилгээ
70×0.9=63 мг 63-6.3=56.7 мл

Тархины цус хомсрох харвалтын эмчилгээ
Судсан дотуурх эмчилгээ
Aspiration Thrombectomy in Acute Ischemic Stroke

Тархины цус хомсрох харвалтын эмчилгээ
AP 250,000 UK
AP LICA
Intra-arterial thrombolysis
Carotid Artery Stenting
Mechanical thrombectomy by aspiration

Аалзавч дорх цус харвалтын эмчилгээ
Гавлын дотоод даралт буруулах
Давтан цус харвах эрсдэл бууруулах, сэргийлэх
Тархины судасны вазоспазмын эсрэг
Гидроцефалийн эсрэг
Таталтын эсрэг
Уушгины хаван
Бусад хүндрэлүүдийн эсрэг, урьдчилан сэргийлэх
Эмчилгээ хүндрэлийн эсрэг чиглэсэн байна

Дахин цус харвалт
Дахин цус харваж буй өвчтөнгүүдийн ихэнхи нь артерын агшилтын даралт >160mm Hg дээш байдаг .
Дахин цус харвалт нь нас баралтыг 70% хүртэл нэмэгдүүлдэг.
Эхний 7 хоногт- 2%
Эхний 3-4 долоо хоногт – 25%
Эхний 6 сард - 50%
4 долоо хоногоос дээш – 2%

Дахин цус харвалтаас урьдчилан сэргийлэх зөвлөмж
1-р зэрэглэлийн зөвлөмж
Давтан харвах эрсдэлийг бууруулах болон тархины нэвчилтийн даралтыг хэвийн байлгахын тулд артерийн даралтыг хянаж тогтвортой байлгах шаардлагатай. (LOE B)
2010 AHA/ASA Guidelines for the Management of Aneurysmal Subarachnoid Hemorrhage (SAH)

Аалзавч дорх цус харвалтын эмчилгээ
Êëèï òàâèàã¿é Aneurysm:
Àãøèëòûí äàðàëò: 120-160 mmHg
ñóëàðëûí äàðàëò: 60-100 mmHg
Êëèïòýé Aneurysm: Àãøèëòûí äàðàëò : 150-240 mmHg
ñóëàðëûí äàðàëò : 80-120 mmHg
Òàðõíû íýâ÷èëòèéí äàðàëòûã õàíãàõ
> 70 mmHg (ÀÄÄ >90 mmHg)
Дахин цус харвалт

Хагарсан цүлхэнгийн мэс засал, судсан дотуурх эмчилгээ
Цүлхэнт АДЦХ-ын үед давтан харвалтын хувийг бууруулахын тулд мэс заслаар тухайн тэлэгдэж цүлхийсэн судасны хүзүүвчинд хавчаар тавих, эсвэл судсан дотор (эндоваскуляр) ороомог (Coiling) суулгах шаардлагатай
Аневризм хагарсан үед хавчаар тавих буюу эндоваскуляр ороомог хийх мэс ажилбарын алийг сонгохыг тархины судасны туршлагатай мэс засалч, ангиологич эмч бүхий баг шийдвэр гаргана. Ингэхдээ өвчтөний онцлог, аневризмын байрлал, хэмжээнд аль нь тохирохыг харгалзан үзнэ.
Судалгаагаар эрт болон хожуу мэс заслын хооронд илэрхий ялгаа гараагүй боловч эрт үеийн эмчилгээ нь давтан цус харвах эрсдлийг бууруулдаг.
Нөгөө талаас шинээр нэвтэрч буй судасны мэс заслын аргууд эрт үеийн эмчилгээний үр дүнг сайжруулна. Иймээс ихэнх тохиолдолд эрт үеийн мэс заслын эмчилгээний заалтыг хэрэгжүүлэх нь тэргүүн зэргийн зорилт мөн.

Хагарсан цүлхэнгийн мэс засал эмчилгээ

Хагарсан цүлхэнгийн судсан дотуурх эмчилгээ

Нимодипин хэрэглэх нь аневризмт АДЦХ-ын уршгийг бууруулж, өвчтөний хувь тавиланг сайжруулна. Кальци-хоригч эмүүдийн нөлөө тодорхой бус. 2. АДЦХ-ын эрт шатанд тархины судас агчилын эсрэг эмчилгээг эхлэх ба ихэнх тохиолдолд тархины цусны эргэлтийн эзэлхүүнийг хэвийн хадгалах, гиповолиеми үүсэхээс зайлсхийх нь чухал. 3. Тархины судас агчилын эсрэг эмчилгээний үр дүнтэй арга бол “Гурвал-Г” эмчилгээ юм (гиперволиеми, гипертензи, гемодилюци). 4. Тархины ангиопласт, эсвэл артери тэлэх (стенд) сонгомол эмчилгээг “Гурвал-Г” эмчилгээний дараа, эсвэл нэгэн зэрэг, зарим үед энэ эмчилгээний оронд (өвчтөний эмнэлзүйгээс хамааруулан) хэрэглэнэ

Судасны агчилт
Улаан эс задарч оксигемоглобин , билирубин гэх мэт бодисууд их хэмжээгээр ялгарснаас тархины судас руу Са хамагдах нэмэгдэж, судасны агшилт үүсдэг
Оксингемоглобин липидыг исэлдүүлж, чөлөөт радикал ялгарахад нөлөөлдөг. Энэ нь эндотелээс хамааралт судасны ханын агшилтыг өөрчилдөг эйкосаноидыг идэвхжүүлдэг.
Нитрит оксид бас спазмд нөлөөлдөг.
Цусны задралаас простагландин, тромбоксан А₂, лейкотрин, гистамин хуримтлагдана
Эндотели гэмтэж, серотонин, катехоламинууд, оксигемоглобин ихээр ялгарснаас судсаны дунд давхар өртөж, судас агшдаг.
Тархины судасны ауторегуляци алдагдаж, тархины перфузи буурдаг
Цусны урсгал буурч, тархины эдэд ишеми үүсэх нөхцөл бүрддэг

Ñóäàñ àãøèõ
Subarachnoidal çàéä öóñ îðñíîîð:
- àðòåðèéã öî÷èðîîíî
- ñóäàñíû õàíûí ¿ðýâñýë
VASOSPASM
Îñîë ºíäºð ¿å íü 4-14 ºäºð /70%/
Vasospasm íü òàðõíû èøåìèéã нэмэгдүүлж (30%) ¿õýë ºíäºðñºíº

Nimodipine
Calcium Antagonist- òàðõíû àðòåðèéã òýëýõ ¿éë÷èëãýýòýé
Vasospasm-ààñ ñýðãèéëæ
Òóí õýìæýý:
1-6 h 1 mg/h i..v
7-12 h 1.5 mg/h i.v.
>12 h 2 mg/h i.v.
¿ðãýëæëýýä4x2 Tab. á 30 mg óóõ
Ãàð÷ áîëîõ ãàæ íºëºº íü:
- ÀÄ↓
- Óóøèãíû øóíò ↑
- Õîäîîä ãýäýñíèé çàìûí õ¿íäðýë (Ileus)
- Transaminases↑

Triple „H“ ýì÷èëãýý
Vasospasm -ààñ ñýðãèéëæ Nimodipine+
H Hypervolemia ÒÂÄ 12-14 mmHg
H Hypertension Êëèïï A. Àãøèëò/Ä 240 mmHg↑
Êëèïïã¿é A. Àãøèëò/Ä 160 mmHg ↑
H Hemodilution Hkt 30%
êîëëîéä 500-1500 ml/õîíîãò ÒÂÄ 12-14 mmHg
Catecholamines Norepinephrine Àãøèëò/Ä 160/240 mmHg
Dobutamine

Судасны агшилтын эсрэг зөвлөмж
1-р зэрэглэлийн зөвлөмж
Нимодипин уулгах нь САК-ийн хувь тавиланг сайжруулна .(LOE A)
2010 AHA/ASA Guidelines for the Management of Aneurysmal Subarachnoid Hemorrhage (SAH)

Судасны агшилтын эсрэг зөвлөмж
2-р зэрэглэлийн зөвлөмж
Вазоспазмын эмчилгээ нь тархины цусан хангамжийг хэвийн хадгалах ба гиповолэми үүсгэхгүй байхад чиглэгдэнэ.. (LOE B)
Тархины вазоспазмыг эмчлэх үр дүнтэй арга бол гурвалсан Н-эмчилгээ юм (гиперволэмия, гипертензия, гемодилуция)
[Triple-H therapy] (LOE B)
2010 AHA/ASA Guidelines for the Management of Aneurysmal Subarachnoid Hemorrhage (SAH)

Судасны агшилтын эсрэг зөвлөмж
2-р зэрэглэлийн зөвлөмж
Гурван Н эмчилгээг дангаар нь болон тархины ангиопластик, интраартериал судас тэлэх эмчилгээтэй хавсруулан эсвэл уг эмчилгээний дараа үргэлжлүүлэн хийж болно.(LOE B)
2010 AHA/ASA Guidelines for the Management of Aneurysmal Subarachnoid Hemorrhage (SAH)

Таталт

Гидроцефали

Тавилан
ТЦХ бүхий 100 өвчтний өвчний явц, төгсгөлийг америкийн эрдэмтдийн гаргаснаар
100 өвчтний 15 нь эмнэлэгт ирэхээс өмнө нас бардаг.
Үлдсэн 85 өвчтөний 15 нь эмнэлэгт хэвтээд эхний 24 цагийн дотор нас бардаг.
Үлдсэн 70 өвчтний 15 нь эхний 2 долоо хоног дотор нас барна
Үлдсэн 55 өвчтний 15 нь 2 сарын дотор нас барна
Үлдсэн 40 өвчтний 15 нь 2 сараас 2 жилийн дотор нас барна
2 жилийн дараа 25 өвчтөн үлддэг хэмээн тооцоолжээ.

Анхаарал хандуулсанд баярлалаа.
Цааш үргэлжлүүлнэ үү.

Субдураль гематом

Синусын тромбоз

Гавлын дотоод даралт ихсэлтийг эмчлэх